

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Hz. Hafsa hadîsini Buharî «Ezan» ve «Namaz» bahislerinde; Tirmizî, Nesâî ve İbni Mâce dahî «Namaz» bahsinde muhtelif râvîlerden tahrîc etmişlerdir. Hafsa (Radiyallahu anha) hadîsi, sabah namazının, sünneti iki rek'ât kılınacağına, bu iki rek'âtın hafif tutulacağına, namazın fecir doğdukdan sonra kılınacağına delâlet etmektedir. Aişe (Radiyallahû anha) hadîsini Buhârî «Ezan» ve «Teheccüd» bahislerinde; Ebû Dâvûd ile Nesâî de «Namaz» bahsinde muhtelif râvîlerden tahrîc etmişlerdir. Hadisin bâzı rivayetlerinde Âişe (Radiyallahû anha)'nın Fâtiha'ya «Ümmü'l-Kur'ân» yâni Kur'ân'ın anası, diğer bâzı rivayetlerde «Ümmü'l-Kitap» yâni kitâb'ın anası, dediği görülüyor. Fatiha'ya, bu ismin verilmesi Kur'ân-ı Kerîm 'in esâsını teşkil ettiği içindir. Zâten arapçada (Ümm) kelimesi: Asıl ve esâs mânâsına gelir. Filhakika Fatiha, Kur'ân-ı Kerim'in üç külli mânâsını ihtiva etmektedir. Bunlar: Mebde', ma'aş ve ma'âd'dır. Mebde': Allah Teâlâ'ya, senada bulunmak, Maaş: Ona İbâdet etmek; Ma'âd da: Cezadır. Kurtubi diyor ki: «Hz. Âişe'nin (Ben, acaba bu iki rek'atda fâtihâ'yı okudumu; diyordum.) sözü onu okuyup okumadığında şüphe etmiş mânâsına gelmez. Bu sözden murâd şudur: Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) sâir zamanlarda nafile namazları uzun tutardı. Sabah namazının sünnetinde kısa kesince, sâir nafilelere nisbetle hiç okumamış gibi olmuşdur.» Ulemânın bu husûsdaki ihtilâfı bundan sonraki hadislerde görülecekdir. Sabah namazının, sünneti hakkında bâbımızdakilerden başka bir çok hadîsler vârid olmuşdur. Meselâ: Ebû Dâvûd'un, Hz. Ebû Hureyre'den rivayet ettiği bir hadîsde Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) : «Sizî, süvariler bile koğsa yine sabah namazının iki rek'ât sünnetini bırakmayın!» buyurmuşdur. Yine Ebû Dâvûd 'un, Bilâl-i Habeşî (Radiyallahû anh)'dan rivayet ettiği bir hadîsde: Bilâl, Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e; «İyice sabahladın...» demiş; Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Bundan daha fazla sabahlasam yine sabahın iki rek'ât sünnetini güzelce ve yerliyerînce kılardım.» mukabelesinde bulunmuşdur. Tirmizî'nin, İbni Ömer (Radiyallahû anh)'dan rivayet ettiği bir hadîsde Resûl-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Fecr doğdukdan sonra iki secdeden başka (nafile) namaz yokdur.» buyurmuşdur. Tirmizî, bunu «Fecr doğdukdan sonra, sabah namazının iki rek'ât sünnetinden başka nafile namaz kılınmaz.» şeklinde tefsir etmişdir. Daha başka hadîsler de vardır.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.