

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhârî: «İmân», «Itk» ve «Edeb» bahislerinde muhtelif râvilerden tahrîc ettiği gibi Ebû Dâvûd ve Tîrmizî dahî rivayet etmişlerdir. Ebû Zerr (Radiyallahu anh)*ın ismi Cündüb b. Cünâde'dir. Büreyr b. Cündüb olduğunu söyleyenler de vardır. Gifâr kabîlesine mensub olup Arabın büyüklerinden ve ilk müslüman olanlardandır. «Ben ilk müslüman olan dört kişinin dördüncüsüyüm.» dediği rivayet olunur. Mekke'de müsîüman olmuş; sonra kabilesinin yanına dönerek uzun müddet orada kalmıştır. Bu sebeple Bedir, Uhud ve Hendek muharebelerinde bulunamamış, fakat sonra Medîne’ye gelerek vefatına kadar Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in. yanından ayrılmamıştır. Tevazu' ve zühdü hadîs-i şerifte Hz. îsâ (Aleyhisselâm)'ın tevazu ve zühdüne benzetilmiştir. Onun mezhebine göre bir insanın ihtiyacından fazla malını biriktirmesi haramdır. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'den 281 hadîs rivayet etmiştir. 32 târihinde Rabeze'de vefat etmiş; cenazesini îbni Mes'ûd (Radiyallahu anh) kıldırmıştır. Rabeze: Medîne'nin kuzeyinde üç konak mesafededir. Hz. Ebû Zerr'in münakaşa ettiği zâtın köle olduğu anlaşılıyor. «Menhecü'r-Râgıbîn» adlı eserin sahibi: «Bizirn bildiğimize göre bu zât Bilâl (Radiyallahu anh)'dır.» diyor. Söğmek dînen haram olduğu halde Hz. Ebü Zerr'in ona soğmesi, bu işin haram olduğunu henüz bilmediğine hamledilmiştir. Rivayete göre Ebû Zerr (Radiyallahu anh) muhatabını, annesinin siyahlığı ile yermiş ona: «Ey kara kadının oğlu!» demiştir. Bu kadın a'cemî imiş. A'cemî: Fasîh Arapçayı bilmeyen demektir. Bu hususta Arap veya Acem olması müsavidir. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Hz. Ebû Zerr'in bu yaptığını câhiliyyet ahlâkı diye vasıflandırmışlar. Gerçi Ebû Zerr (Radiyallahu anh): «Yâ Resûlâllah, eğer bir kimse başkasına söğerse onun anasına babasına söğerler!» diyerek özür dilemiş; yâni ben ona haksız yere söğmedim; evvelâ o bana söğdü; ben de ona söğdüm; demek istemişse de Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu özrü kabul etmemiş, bu yaptığının câhiliyyet ahlâkından kalma olduğunu tekrarlamıştır. Zîra söğen kimseye ancak söğdüğü kadar mukabelede bulunmak mubah olur. Daha ileriye giderek anasına babasına sataşmaya hakkı yoktur.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.