

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhâri «Vudû*», «Cizye», «meb'as-in-Nebiyy», «Salât», «Cihâd» ve «Megâzî»'de; Nesâî «Tahâre» ile «Siyer»'de tahrîc etmişlerdir. Selâ: Hayvanın karnındaki yavrunun sargısıdır. insanda buna meşime denilir. «Düşmanın en şakîsi'nden murâd: Ukbe b. Ebi Muayt'tır. Nitekim ikinci rivayette ismi tasrîh edilmiştir. «Menea» düşmanın eziyyetini men' edecek kuvvet yahut aşiret efradı demektir. Bu takdirde kelime «mâni'nin cem'idir. Fakat bâzıları bu kelimenin izzet ve şeref mânâsına geldiğini söylemişlerdir. Zemahşerî: «Bu kelime enefe ve azamet lâfızlarında olduğu gibi bir masdardır.» demiştir. Müşriklerin bed duadan korkmaları mekân i'tibari iledir. Yâni Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın duası kabul edilir diye değil, Kâbe'de yapılan duâ makbuldür diye korkmuşlardır. «Bir şey dilerse üç defa dilerdi.» cümlesinden murâd: Yine duadır. Te'kîd için lâfız değiştirilerek üst tarafa atfedilmiştir. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu duayı namazdan çıktıktan sonra Kâ'be'ye karşı yapmıştır. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'\n bed duâ ettiği şahısların yedincisi râvi belleyememişse de «Sahîh-i Buhâri»'de bunun Umara b. Velîd b. Muğira olduğu bildirilmiştir. Yalnız bazıları bunu müşkil görmüşlerdir. Çünkü Siyer ulemâsının beyanlarına göre Umara b. Velîd Habeşistan'da Necâşî 'nin yanında bulunuyordu. Kendisi güzeldi. Necâşî'nin karısına musallat olmuş; bu sebeple Necâşî sihirbazlarından birine onu sihirletmişti. Bundan sonra Umara vahşîleşmiş; ölünceye kadar vahşî hayvanlarla gezmiş; nihayet Hz. Ömer zamanında Habeşistan adalarından birinde ölmüştür. Kaadî İyâd diyorki: «Bunun cevâbı şudur: Hz. ibni Mes'ûd'un görmesinden murâd : Ekserisini görmüş olmasıdır. Buna delîl Ukbe b. Ebî Muayt'tır. O da yedi kişiden biridir, fakat Bedir harbinde öldürülmemiş; oradan esir olarak nakledilmiştir. Onu Irku'z-Zubye denilen yere geldiklerinde Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hapsederek öldürmüştür.»

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.