Meryem Suresi 10. Ayet

Hz. Zekeriyyâ özellikle çocuk değil, kendisine mânen vâris olacak bir halef istemişti, Allah çocuk vereceğini müjdeleyince sevinmiş ve şaşkınlığını ifade etmiştir. Alâmet olarak sapasağlam olmasına rağmen, üç gece insanlarla konuşamayacağı hususu, Âl-i İmrân sûresinde ise insanlarla üç gün, işaretten başka bir şekilde konuşamayacağı şeklindedir. Şu halde burada geceler gündüzleriyle birlikte, Âl-i İmrân’da ise günler geceleriyle birlikte kastedilmektedir. Aynı zamanda işaretle konuşabileceği de bildirilmiş ve sabah akşam Allah’ı çokça zikretmesi emredilmiştir (bu konuda ayrıca bk. Âl-i İmrân 3:41). Şüphesiz ki kâinatı yoktan var eden, Âdem’i topraktan yaratan o yüce kudret için ihtiyar ana babadan bir çocuk dünyaya getirmek zor bir şey değildir. Zira o, bir şeyi yaratmak istediği zaman “ol” der, hemen oluverir (bk. Yâsîn 36:82).

Bu ayetler (4-10), Âl-i İmrân 3:39-41. ayetlerle birlikte okunmalıdır. Yaşlılık çağında çocukla müjdelenen Hz. Zekeriya’ya yönelik mucize yani işaret, “sapasağlam olmasına rağmen üç gün konuşamaması”dır. Bu yüzden tercümeyi de “konuşmama”sı değil de, “konuşamama”sı şeklinde vermeyi tercih ettik. Hz. Zekeriya duygusal olarak çocuk istemiş, müjdeyi alınca şaşkınlıkla ve muhakemesiyle soru sormuştu.  

1- Belirti göster. 2- Belirtin. 3- Üç gün, üç gece. (3: 41). 4- Konuşma sorunun olmadığı halde üç gün boyunca konuşamayacak olmandır, dilinin tutulmasıdır.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 3:41.  

Bkz. 3:41  

[7] Lisanında tutukluk, dilsizlik yokken, lisanında düzgünken.  

1 Hz. Zekeriyya (a.s)’ın bu ifâdesi, Hz. İbrahim’in (Bakara: 260)’daki, “Bir zamanlar İbrahim: ‘Ey Rabbim! Ölüleri nasıl dirilttiğini bana göster.’ dedi. (Allah da ona:) ‘Yoksa buna inanmıyor musun?’ buyurdu...” ifâdesine benzemektedir.  

[2465] Dua eden Hz. Zekeriyya’nın kendisi idi, kabul edilince bir belge isteyen de kendisi. Zımnen, kalbin tatmini için aklın sorduğu bu tür soruların Allah’a karşı su-i edep olmadığına delâlet eder. Tıpkı Hz. İbrahim’de olduğu gibi (2:260). [2466] Seviyyen: “üç gece/gün”ün sıfatı olması durumunda anlam tercih ettiğimiz gibi olur. Eğer bu kelime Zekeriyya’nın niteleyeniyse, bu durumda anlam “..özürsüz olduğun halde üç gün insanlarla konuşmamandır” şeklinde olur. Bu alternatif anlam, oğlan çocuğu müjdesini alınca dili tutulduğunu söyleyen Yeni Ahid’in bu iddiasına (Luka 1:20-22) bir alternatif teşkil eder. Bu âyetten açıkça Hz. Zekeriyya’nın konuşma özürlü olduğu için değil, ilâhî kudret delîli bir işaret olarak konuşamadığı anlaşılmaktadır. [2467] Lafzen: “üç gece”. Arap dilinde gün “gece” ile telaffuz edilmektedir. Çünkü bu dilin dünyasında, çevresel şartlar gereği günün en hareketli saatleri geceye tekabül etmektedir. [2468] Veya: “Konuşmamandır”. Hz. Zekeriyya’nın kendi yaşlılığına ve karısının kısırlığına rağmen evlat müjdesi alması bir ilâhî kudret delîlidir. Kendisi bu ilâhî kudret delîli olan müjdenin gerçekleşeceğine dair “âyet” istiyor. Âyet, yani “ilâhî kudret delîli olan bir işaret, belge, delil”. Bu talebi, başkalarını ikna için” şeklinde tahsis etmek doğru değildir. Zira talebi başkalarıyla birlikte kendisini de iknaya yöneliktir. Bu durumda ibâreyi “konuşmama” değil “konuşamama” olarak anlamak daha açıklayıcıdır. Birincide kendi iradesiyle girdiği bir “sükût orucundan” söz edebiliriz ki, bu, âyet (ilâhî kudret delîli) niteliği taşımaz. İkincisi ise iradesine rağmen konuşamamadır ki, bu durumda bir “ilâhî kudret delilinden” söz edebiliriz. Allahu a’lem.  

[1] Ali İmran 3:41. ayette "üç gün" ifadesi geçtiği için ikisi birleşince üç gün üç gece olur. [2] "Konuşamaması, bu göstergeyi kendisi için istemesinden dolayıdır. Buraya "konuşmama" şeklinde meal verilemez, çünkü konuşmama, insanın elindedir. Gösterge olması için istediği halde konuşamaması gerekir. Zaten âyetteki "sapasağlam olduğun halde" ifadesi bunu destekliyor. Zekeriya (as) bir işaret istemesinin sebebi bunun nübüvvet dışı bir durum olduğudur ve Nübüvet dışı vahyin (rüya, ilham gibi) kesin olmadığının delilidir.