şol, āyetlerdür kitāb’uñ bellü.
oķıruz üzerüñe mūsā ħaberinden daħı fir'avn’uñ [206a] ŧoġruyiken ķavm içün kim inanurlar.
bayıķ fir'avn yüceldi mütekebbir oldı yirde ya'nį mıśr yirinde. daħı eyledi ķavunum bölükler. ħor dutardı bir bölügiñ anlardan boġazlardı azġunlarını anlaruñ daħı diri ķor-ıdı ķızlarını anlaruñ. bayıķ ol oldı-y-ıdı müfsidlerden.
daħı dilerdük kim minnet eyleyevüz anlaruñ üzere kim ħor dutınıldılar yirde daħı eyleyevüz anları imāmlar ya'nį uymaġa yarar gişiler daħı eyleyevüz anları mįrāŝ alıcılar ya'nį kitılar milkin.
daħı yir virevüz anlara yirde daħı gösterevüz fir'avn’a daħı ḥāmān’a daħı ol ikinüñ sülerine anlardan anı kim oldılar ķorķarlar.
daħı ilḥam virdük mūsā anasına kim “emzür mūsā’yı pes ķaçan kim ķorķasañ anuñ üzere bıraķ anı deñize daħı ķorķmaġıl daħı ķayġurmaġıl. bayıķ biz girü döndüricivüz anı şendin yaña daħı eyleyicivüz anı cebreyil gelinmiş ħaberlerden”.
pes götürdi anı fir'avn ķavmı tā ola anlara düşmān daħı ķayġu. bayıķ fir'avn daħı ḥāmān daħı ol ikinüñ süleri ya'nį işleri oldılar yanılıcılar.
daħı eyitti fir'avn 'avraŧı “göz aydındur benüm daħı senüñ! depelemeñ anı ola kim aśśı degürmeye bize yā dutavuz anı oġlan.” daħı anlar bilmezler.
daħı oldı göñli mūsā anasınuñ fārıġ ya'nį boş bayıķ yaķın oldı kim belürde-y-idi anı eger degül misse kim baġladuķ göñli üzere ya'nį śabr tā ola inanıcılardan.
[206b] daħı eyitti mūsā anası mūsā ķız ķarındaşına “ardınca var mūsā 'nuñ!” pes gördi anı bir yañadın anlar bilmezlerken.
daħı ḥarām eyledük mūsā üzere emzüricileri yā emcegi ilerüden. pes eyitti mūsā ķız ķarındaşı “iy yol göstereyin mi size bir ev ķavunuña kim payandan olalar aña sizüñ içün daħı anlar aña eyü dileyicilerdür?”
pes girü döndürdük anı anasındın yaña tā aydın ola gözi daħı ķayurmaya daħı tā bile kim bayıķ Tañrı va'desi ŧoġrudur velįkin eyregi anlaruñ bilmezler.
daħı ol vaķt kim irdi yiġitliġine ya'nį otuz üç yaşına, daħı tamām oldı yiġitliġi ya'nį ķırķ yaşadı; virdük aña ḥikmet daħı bilmek daħı ancılayın cezā virürüz eyü işlülere.
daħı girdi şara ya'nį mıśra uśañlıķ vaķtında ķavumıñdan. pes buldı anuñ içinde iki er çalışurlar biribiri-y-ile uşbu ķavumından daħı uşbu düşmānından. arķa virmek diledi mūsā’dan ol kim ķavumından-idi anuñ üzere kim düşmānından-idi pes muşt urdı aña mūsā pes depeledi anı. eyitti “uşbu şeyŧān işindendür bayıķ ol düşmāndur azduncıdur bellü.”
eyitti “iy çalabum! bayıķ ben žulm eyledüm gendüzüme pes yarlıġa beni.” pes yarlıġadı anı bayıķ ol oldur yarlıġayıcı raḥmet ķılıcı.
eyitti “ay çalabum! andan ötürü kim ni'met virdüñ benüm üzere hergiz olmayam arķa virici yazuķlulara.”
pes irtecek girdi şar içine ķorķarken göz dutarken. [207a] pes ol vaķt ol kim yardım diledi andan dün feryād diledi andan. eyitti aña mūsā “bayıķ sen azġunsañ bellü!”
pes ol vaķt kim diledi kim ķatı duta anı kim ol düşmāndur ikisine eyitti “iy mūsā ! diler misin kim depeleyesin beni nite kim depeledüñ bir nefsidün? dilemezsin illā kim olasın ŧaplayıcı žulm -ıla yirde daħı dilemezsin kim olasın eyü işlülerden.”
daħı geldi bir er şaruñ ıraġıraġından iver eyitti “iy mūsā ! bayıķ cema'at kim göze görinür ŧanışurlar senüñ sebebüñden tā depeleyeler seni. pes çıķ bayıķ ben saña ögütleyicilerdenven!”
pes çıķdı ol şardan ķorķıcı-y-iken göz dutar-ıdı. eyitti .“iy çalabum! ķurtar beni ķavumdan žālimler.”
daħı ol vaķt kim yüz duttı. medyen’din yaña “ola kim çalabum yol göstere baña ŧoġru yolı.”
daħı ol vaķt kim geldi medyen śuyına buldı anuñ üzere bir bölük ādemįlerden śuvarurlar ya'nį yılķıyı daħı buldı anlardan ayruķ iki 'avrat ya'nį şu'ayb peyġamber ķızları sürerler ya'nį ķoyun. eyitti “nedür siz ikinüñ işi?” eyittiler “śuvarımazuz ya'nį ķoyun tā döne śuvatdan çobanlar daħı atamuz ulu ķocadur.”
pes śuvardı andan döndi gölgedin yaña pes eyitti “iy çalabum! bayıķ ben anuñ- içün kim indürdüñ benüm üzere ŧa'amdan muḥtācvan.”
pes geldi mūsā’ya ol ikinüñ birisi yürir iken utanmaķ üzere eyitti “bayıķ atam oķır seni tā yanud vire saña kirişini anuñ kim śuvarduñ bizüm içün.” pes ol vaķt kim geldi mūsā. şu'ayb'a daħı ķıśśa eyledi aña ḥikāyeti [207b] eyitti şu'ayb “ķorķma ķurtılduñ ķavumdan žālimler!”
eyitti ol ikinüñ birisi “iy atam kiriye dut anı! bayıķ yigregi anuñ kim kiriye duttuñ güçlüdür inam.”
eyitti şu'ayb “bayıķ ben dilerin kim çiftlendürem saña iki ķızumuñ birisin uşbu iki anuñ üzere kim işcüm olasın benüm sekiz yıllar. pes eger tamām eylerseñ onı pes senüñ ķatundandur. daħı dilemezin kim duşħar eyleyem senüñ üzere. tįz bulasın beni eger Tañrı dilerse eyü işlülerden.”
eyitti mūsā şol ķavl benüm aramda daħı senüñ aranda. ķanķısını ol iki müddetden tamām eyler isem. artuķlıķ yoķdur benüm üzere. daħı Tañrı anuñ üzere kim eydürüz śaķlayıcıdur.”
pes ol vaķt kim tamām eyledi mūsā müddeti daħı yüridi evi ķavumı-y-ıla gördi ŧūr ŧaġındın od eyitti evi ķavunmına “eglenüñ bayıķ ben gördüm od. ola kim ben getürem size andan bir ħaber yā bir pāre igsü yā od oddan ola kim siz isinesiz.
pes ol vaķt kim geldi aña ķıġrınıldı derenüñ śaġdın yanından bereketlü yirde aġaçdan kim “yā mūsā! bayıķ ben benven Tañrı 'ālemler çalabı’sı”.
“daħı bıraķ aśāñı!” pes ol vaķt kim deprenür sanasın kim ılandur yüz döndürdi yüz döndüriciyiken daħı girü dönmedi. “iy mūsā ilerü gel daħı ķorķma! bayıķ sen iminlerdensin.”
“givür elüñi [208a] yaķaña çıķa aķ yavuzlıķsuz daħı ķavşur şendin yaña elüñi ķorķmaķdan şol iki iki ḥüccetdur çalabuñdan fir'avn’a daħı cema'atına bayıķ anlar oldılar bir ķavm fāsıķlar.”
eyitti mūsā “iy çalabum! bayıķ ben depeledüm anlardan bir gişi pes ķorķarın kim depeleyeler beni.”
“daħı ķarındaşum ḥārūn ol revān dillürekdür benden dildin yaña pes viribi anı benüm-ile arķa verici girtü duta beni. bayıķ ben ķorķarın kim yalan dutalar beni.”
eyitti “tįz berkidü baġlayavuz bāzuñı ķarındaşuñ-ıla daħı eyleyevüz siz ikiye ḥüccet ya'nį peyġamberlıġı. pes iremeyeler siz ikiye nişānlarumuz-ıla siz iki daħı anlar kim uydı siz ikiye yiñicilerdür.”
pes ol vaķt kim geldi anlara mūsā nişānlarumuz-ıla bellüler eyittiler “degül uşbu illā cādūlıķ yalan baġlanmış daħı işitmedük uşbunı atalarumuzdan ilergiler.”
daħı eyitti mūsā “çalabum bilürirekdür anı kim getürdi ŧoġru yola ķatından daħı anı kim ola anuñ sarāy śoñı. bayıķ ķurtılmaya žālimler.”
daħı eyitti fir'avn “iy görinür cema'at! bilmedüm sizüñ hįç Tañrı benden ayruk. pes od yandur benüm içün ay hāman balçıķ üzere! pes eyle benüm içün köşk ola kim aġavan [208b] mūsā Tañrı’sındın yaña. daħı bayıķ ben śanurın mūsā’yı yalancılardan.”
daħı ululıķ istedi ol daħı süleri yirde ḥaķsuz. daħı śandılar kim bayıķ anlar bizdin yaña dönilesi degüller.
pes duttuķ anı daħı sülerini pes bıraķduķ anları deñiz içine. pes baķ nite oldı žālimlerüñ śoñı!
daħı eyledük anları imāmlar oķırlar oddın yaña. daħı ķıyāmet güni yardım virinilmeyeler.
daħı ardlarınca irürdük anlaruñ uşbu dünye içinde la'net daħı ķıyāmet güni anlar ıraķ olınmışlardandur.
daħı bayıķ virdük mūsā’ya tevrįt’i andan śoñra kim helāk eyledük ilergi bölükleri degül nurları ādemįlere daħı ŧoġru yol daħı raḥmet ola kim anlar añalar.
degüldün gün batusındın yaña ya'nį mūsā’nuñ ol vaķt kim 'ahd eyledük mūsā’ya buyruġı ya'nį yalavaçlıķ. daħı degüldün ḥāżırlardan.
velįkin biz yarat(t)uķ bölükler pes uzandı anlaruñ üzere 'umurlar. daħı degüldün muķım olıcı medyen ķavmı içinde kim oķıyasın anlaruñ üzere āyetlerümüzi velįkin biz olduķ viribiyiciler.
daħı degüldüñ ŧūr ŧaġındın yaña ol vaķt kim ķıġırduķ velįkin raḥmet eylemek çalabuñdan tā ķorķıdasın bir ķavmı kim gelmedi anlara hįç ķorķıdıcı senden ilerü ola kim anlar añalar.
daħı eger degülmisse kim ireyidi anlara 'uķubat andan ötürü kim ilerü duttı elleri anlaruñ ya'nį ma'śįyetdan pes eyideler [209a] “iy çalabumuz! nişe viribimedüñ bizdin yaña yalavaç pes uyaduķ āyetlerüñe daħı ola-y-ıduķ inanıcılardan.”
pes ol vaķt kim geldi anlara ḥaķ muḥammed daħı ķur’ān bizüm ķatumuzdan eyittiler “virinilmedi muḥammed ancılayın kim virinildi mūsā ?” ya'nį 'aśā daħı aķ el. kāfir olmadılar mı aña kim virinildi mūsā ilerüden? eyittiler “iki cādūdur arķa birıķdürdiler. daħı eyittiler “bayıķ biz dükeline kāfirlerüz.”
eyit “pes getürüñ bir kitāb Tañrı ķatından ol ŧoġru yolluraķdur ol ikiden uyam aña eger olduñuz-ise girçekler.”
pes eger cevāb virmezlerse saña bilgil ki bayıķ uyarlar nefsleri dileklerine. daħı kim azġunıraķdur andan kim uydı nefsi dilegine ŧoġru yolsuz Tañrı’dan? bayıķ Tañrı ŧoġru yol göstermez žālim ķavumlara.
daħı bayıķ ulaşdurduķ anlaruñ içün sözi ola kim anlar ögütleneler.
anlar kim virdük kitāb’ı andan ilerü ya'nį ķur’ān’dan anlar aña inanurlar.
daħı ķaçan kim oķına anlaruñ üzere eyittiler “inanduk aña bayıķ ol ḥaķdur çalabumuzdan bayıķ biz olduġ-ıdı andan ilerü müsülmānlar.”
anlar virineler müzdlerini iki kez śabr eyledüklerinden ötürü. daħı girü yıġarlar eyüyile yavuzı daħı andan kim rūzį virdük anlara nafaķa virürler.
daħı ķaġan kim işitdiler herşeyi ya'nį yüz döndürdiler andan daħı eyittiler “bize 'amellerümüz daħı size 'amellerüñüz. [209b] selāmdur size! istemezüz cāhilleri.”
bayıķ sen yol göstermeyesin aña kim sevdüñ (ve)lįkin Tañrı yol gösterür aña kim diler. daħı ol bilürirekdür ŧoġru yol dutıcıları.
daħı eyittiler “eger uyarsavuz ŧoġru yola senüñ-ile ķapınılavuz yirümüzden.” iy daħı yirlendürmedük mi anlara ḥarem yirin imin dirinilür andın yaña her nesene yimişleri rūzį virmek içün ķatumuzdan? velįkin eyregi anlaruñ bilmezler.
daħı niçe helāk eyledük köy bundundı dirliġine. pes şol ŧuraķ yirleri-di anlaruñ ŧuraķ olınmadı anlardan illā az! daħı olduġ-ıdı biz mįrāŝ alıcılar.
daħı olmadı çalabuñ helāk eyleyici köyleri tā viribiye uluraġında yalavaç oķıya anlaruñ üzere āyetlerümüzi. daħı olmaduķ köyler helāk eyleyiciler illā kim ķavumı anuñ žālimlerken.
daħı ol kim virinildüñüz neseneden yaķın dirlik ķumaşıdur daħı bezegi. daħı ol kim Tañrı ķatındadur yigrekdür daħı bāķı ķalıcıraķdur. ay añlamaz misiz?
iy ol kim va'de virdük aña görklü va'de pes ol göricidür anı ancılayın mıdur kim gönendürdük anı yaķın dirlik ķumaşı-y-ıla andan ol ķıyāmet güni ḥāżır olmışlardandur?
daħı ol gün kim ķıġıra anlara pes eyide “ķanı ortaķlarum anlar kim olduñuz idi [210a] gümān eylersiz?
eyitti anlar kim vācib oldı anlaruñ üzere söz “iy çalabumuz! uşbunlar anlar kim azdurduķ azdurduķ anları nite kim azduķ. bįzār olduķ şendin yaña olmadılar bize ŧapalar.”
daħı eyidildi “oķın ortaķlaruñuzı.” pes oķıdılar anları pes cevāb virmediler anlara daħı gördiler 'aźābı. eger bayıķ anlar olmışlarmıssa ŧoġru yol dutarlar!
daħı ol gün kim ķıġıra anlara pes eyide “ne nesene cevāb virdüñüz peyġamberlere?”
pes gizlendi anlaruñ üzere ħaber ler ya'nį ḥüccetler ol gün anlar biribirine śorışmayalar.
ammā ol kim tevbe eyledi daħı įmān getürdi daħı işledi eyü iş pes yaķın oldı kim ola ķurtılmışlardan.
daħı çalabuñ yaradur anı kim diler daħı üyürür olmadı anlaruñ dilek. Tañrı arulıġı daħı yüceldi andan kim ortaķ eylerler.
daħı çalabuñ bilür anı kim örter gögüzleri anlaruñ daħı anı kim eşkere eylerler.
daħı ol Tañrı’dur yoķdur Tañrı illā ol. anuñdur ögmek dünyede daħı āħiretde daħı anuñdur hükm. daħı andın yaña döndürinilesiz
eyit “ħaber virüñ eger eyler ise Tañrı sizüñ üzere giceyi hemįşe ķıyāmet günine degin kimdür Tañrı Tañrı’dan ayruķ kim getüre size aydınlıķ? ay işitmez misiz?
eyit “ħaber virüñ eger eyler ise Tañrı sizüñ üzere [210b] gündüzi hemįşe ķıyāmet günine degin kimdür Tañrı Tañrı’dan ayruķ getüre size giceyi kim dölenesiz anuñ içinde? iy görmez misiz?”
daħı raḥmetinden eyledi sizüñ içün giceyi daħı gündüzi tā dölenesiz anuñ içinde daħı tā isteyesiz fażlından daħı ola kim siz şükr eyleyesiz.
daħı ol gün kim ķıġıra anlara pes eyide “ķanı ortaķlarum anlar kim olduñuz -ıdı śanursız?”
daħı çıķarduķ her bir bölükden ŧanuķ pes eyiddük “getürüñ ḥüccetlerüñüzi!” pes bildiler kim ḥaķ ya'nį tevħįd Tañrı’nuñdur daħı bāŧıl oldı anlardan ol kim oldılardı yalan baġlarlar.
bayıķ ķaarun oldı mūsā ķavumından pes güc eyledi anlaruñ üzere. daħı virdük aña gençlerden ol kim bayıķ kilidi dilleri anuñ aġır eylerdi ondan ķırķa degin ķuvvet islerini. ol vaķt kim eyitti aña ķavumı “sevinme bayıķ Tañrı sevmez sevinicileri!”
“daħı iste anuñ içinde virdi saña Tañrı śoñraġı sarāyı daħı unıtma ülüñi dünyeden. daħı eylük eyle nite kim eylük eyledi Tañrı saña. daħı isteme fesādı yir yüzinde bayıķ Tañrı sevmez müfsidleri.
eyitti “bayıķ ol kim virinildüm ben anı 'ilm üzeredür benüm ķatumda iy daħı bilmedi mi bayıķ Tañrı bayıķ helāk eyledi [211a] andan ilerü bir zamān bölüklerinden anı kim ol ķatıraġıdı andan güçdin yaña daħı çoķıraġ-ıdı dirmekdin yaña? daħı śorınılmaya yazlıķlarından yazuķlular.
pes çıķdı ķaarun ķavmı üzere bezeġi içinde eyitti anlar kim dilerlerdi yaķın dirliġi “iy keşke bizüm misse beñdeşi anuñ kim virinildi ķaarun! bayıķ ol baħt issidür ulu.”
daħı eyitti anlar kim virinildiler 'ilm “vay size! Tañrı yanudı yigrekdür aña kim įmān getürdi daħı işledi eyü iş. daħı virinilmeye anı illā śabr eyleyiciler.”
pes yire ķoyduķ anı daħı sarāyını yire. pes olmadı anuñ bölük ādemį kim yardım-ide aña Tañrı 'aźābı ileyinde daħı olmadı girü ŧurıcılardan ya'nį 'aźābdan.
daħı oldı anlar kim arzuladılar mertebesin dün ya'nį yaķın vaķtin eydürler “görmedüñ mi bayıķm Tañrı döşer rūzıyı aña kim diler ķullarından daħı ŧar eyler! eger degül misse kim minnet eyledi Tañrı bizüm üzerümüze yire ķoyınıladuķ biz. görmedüñ mi bayıķ ķurtılmaz kāfirler!”
şol śoñraġı sarāy! ya'nį uçmaķ. eyleyevüz anı anlaruñ kim dilemezler yücelik yir yüzinde ne daħı fesād. daħı iş śoñı ķorķıcılaruñdur.
her kim işledi eyü işi anuñdur yigrek andan. daħı her kim işledi yavuz işi cezā virinilmeye [211b] anlar kim işlediler yavuz işleri illā anı kim oldılardı işlerler.
bayıķ ol kim vācib eyledi senüñ üzere ķur’ān’ı girü döndüricidür seni girü dönesi yire ya'nį mekke’ye. eyit “çalabum bilürirekdür anı kim geldi ŧoġru yola daħı anı kim ol azġunluķdadur bellü.”
daħı olmaduñ-ıdı ümid dutar kim vaḥy olına-y-ıdı şendin yaña ķur’ān illā raḥmet eylemek çalabuñdan. pes olma arķa virici kāfirlere.
daħı girü döndürmesüñ seni Tañrı āyetlerinden andan śoñra kim indürildi saña! daħı oķı çalabuñdın yaña daħı olmaġıl müşriķlerden.
daħı oķıma ya'nį ŧapma Tañrı-y-ıla daħı bir Tañrı yoķtur Tañrı illā ol. her nesene helāk olıcıdur illā źātı anuñ. anuñdur hükm daħı andın yaña girü döndürilesiz. Bismi'llāhi’r-rāḥmāni’r-rāḥįm