A‘lemu ene’llāhu’r‐raḥmān dimekdür. Bu Ḳur’ān āyetleri muḥkem oldı.Andan ṣoñra ayrıldı dürlü dürlü ḥikmetler bile ḥikmetler issi Tañrı ḳatında kiher nesneyi bilicidür.
‘İbādet eylemeñüz illā Tañrı Ta‘ālāya. Ben size andan ḳorḳudıcı‐men, daḫıbeşāret eyleyici‐men.
Daḫı istiġfār eyleñüz sizi yaradan Allāh[a]. Daḫı dönüñüz aña. Gönendü‐rür sizi yaḫşı ni‘metler‐ile ‘ömri müddeti tamām olınca. Daḫı virür herfażīleti olana dīnde fażl müzdini dünyā ve āḫiretde ve eger yüz ḳaytarsañuz ben ḳorḳar‐men sizüñ üstüñüze ulu gün ‘aẕābından.
Allāh ḥażretinedür rücū‘ñuz. Daḫı ol her nesneye ḳādirdür.
Bilmiş oluñuz ki anlar yürekleri ḥaḳdan dönderürler, ṣaḳlanmaġ‐ıçun Allāh‐dan. Bilmiş oluñuz ki ol vaḳtda ki örtünürler ḳumāşlarını bilür TañrıTa‘ālā gizlü işlerini, daḫı āşikāre işlerini. Ol Allāh bilicidür ol fikrleri ki yü‐reklerden geçer.
Daḫı hīç cānver yoḳdur yirde, illā Tañrı Ta‘ālā üstinedür rızḳı anuñ. Daḫıbilür yir yüzinde diri olanları ve yir içinde olan ölmişleri. Daḫı bilür barçasılevḥ‐i maḥfūẓda yazılmışdur.
Ol Tañrı oldur kim yaratdı gökleri ve yirleri altı günde. Tañrı Ta‘ālānuñ‘arşı ṣu üstine‐y‐idi. Sizi ṣınamaġ‐ıçun ḳanḳıñuz yaḫşı ‘amel işler. Daḫı eger eyitseñ ki siz diri olacaḳsız ölümden ṣoñra. Eyideler kāfirler: Uşbu āşikāre,ulu siḥrdür, diyeler.
Daḫı eger te’ḫīr eylesevüz anlardan ‘aẕābı bir ṣayılmış vaḳta degin, ey‐dürler: Niçün te’ḫīr ider anı bilmiş oluñ ‘aẕāb geldükde anlara? Hergiz ḳaytarılmaz üstlerinden, daḫı vācib olur üstlerine ol nesne ki masḫaralıġaalurlardı.
Daḫı eger ādem oġlına ni‘metler virsevüz bizüm raḥmetümüzden, andanṣoñra özinden alsavuz anı, ol vaḳtda ol Allāh raḥmetinden ümīẕ keser.
Geçen ni‘metlere kāfir olur hīç görmemiş gibi olur ve eger ni‘metler leẕẕetindaddursavuz aña ziyān yitişdükden ṣoñra, ṣıḥḥat gibi ḫastalıḳdan ṣoñra, olvaḳt eydürler ki muṣībetler gitdi benden. Ol vaḳt sevinür, faḫr ider, baṭarānolur.
İllā ol kişiler ki ṣabr iderler zaḥmete, daḫı ol kişiler ki ‘amel‐i ṣāliḥ işlerlerve şükr iderler sābıḳ ve lāḥiḳ ni‘metlere. Anlaruñ barça yazuḳları baġışlanur,daḫı anlara ulu ecr vardur ki özi cennetdür.
İllā kim sen ḳoyasın saña [vaḥy] olunanuñ nicesini. Daḫı dar ola anuñlasenüñ yüregüñ anlar üstine oḳumaġa ḳorḳarsın eyitdüklerinden ötürü ki:Niçün özine genc virilmedi, yā niçün bir ferişteh gelmedi özi‐y‐le özini girçek‐lemege? Yoḳdur senüñ üstüñe illā inẕār eylemek. Daḫı Allāh her nesne üs‐tine raḳībdür.
Eydürler mi ki: Öz yanından yalan söyledi Ḳur’ānı. Eyit: Pes siz daḫı getü‐rüñüz anuñ gibi on sūre yalan‐ıla düzülmiş. Daḫı ḳıġıruñuz size yardım eylemege kime gücüñüz yitişse insden ve cinden Tañrı Ta‘ālādanözge, eger siz girçek iseñüz.
Pes eger icābet eylemeseler size bilüñüz ki Ḳur’ān inmedi illā TañrıTa‘ālānuñ ‘ilmi bile. Daḫı ol Allāh birdür, andan özge tañrı yoḳdur. Pes niçünsiz Müselmān olmazsız?
Kim ki dünyā dirligin istese, daḫı dünyā zīnetin istese, tamām virürüzanlara dünyāda yürekleri istegeni. Daḫı anlar dünyāda ziyān görmezler.
Anlar ol kişilerdür ki yoḳdur anlara āḫiretde illā ṭamu odına yanmaḳ. Maḥvolur dünyāda işledükleri ve bāṭıl olur ‘amelleri ki işlerlerdi.
Ol kimse ki ṭoġru yol üstinedür özini yaradan Tañrıdan, daḫı tābi‘ olan añaṭanuḳ Tañrıdan ḥaḳlıġına ki Ḳur’āndur. Daḫı Ḳur’āndan burun Mūsā kitābıki imāmdur, daḫı raḥmetdür ḫalḳa. Ol kişiler ki doġru yol üstinedür, īmān getürürler aña. Daḫı kim kāfir olsa ki ṭāyifelerden pes anuñ varacaḳ yiriṭamudur. Pes şek içinde olma ḳıyāmetden, yā Ḳur’āndan. Ol ḥaḳdur, seniyaradandur. Lākin ḫalḳuñ çoġı īmān getürmezler.
Kim ẓālimraḳdur ol kişiden kim Allāh üstine özi yanından yalanı söyleye?Anlar ‘arż olurlar Çalapları üstine ḳıyāmetde. Daḫı eydür ol gündeṭanuḳlar, feriştehler: Bunlar ol kişilerdür kim yalan söylediler Çalapları üstine.Bilmiş oluñuz ki Tañrı Ta‘ālā la‘neti ẓālimler üstinedür.
Anlar kim ḫalḳı azdururlar Allāh yolından ve isterler ki İslām dīni ża‘īf ola.Daḫı anlar āḫirete kāfirlerdür, inanmazlar.
Anlar Tañrı Ta‘ālā[yı] ‘āciz eylemek bilmezler yir ‘aẕābumdan ḳaçmaġ‐ıla.Daḫı yoḳdur anlara hergiz Tañrı Ta‘ālā ‘aẕābından özleri[ni] ḳurtarıcılar. Biri biri üstine iderüz anlara ‘aẕābı. Hīç işitmek istemezlerdi ḥaḳḳı ba‘żı eyle‐dükleri‐çün. Hīç görmezlerdi ḥaḳḳı, Tañrı Ta‘ālānuñ āyetlerini.
Anlar ol kişilerdür kim ziyān itdiler nefslerini. Daḫı yitdi özlerinden iḳtidāeyledükleri ma‘būdları.
Lā‐cerem anlar āḫiretde ziyānlulardur.
Taḥḳīḳ ol kişiler ki īmān getürdiler ve eylük eylediler. Daḫı Çalaplarındanḳorḳdılar. Anlar cennet ehlidür, anlar anda ebedī ḳalurlar.
İki ṭāyifenüñ meẟeli gözsüz bile ṣaġır gibidür. Daḫı görici bile işidici gi‐bidür. Berāber olurlar mı meẟelde? Niçün fikr eylemezler?
Taḥḳīḳ biz viribidük Nūḥı ḳavmine ki: Ben size bayıḳ ḳorḳudıcı, didi.
Eyitdi: ‘İbādet eylemeñüz illā Tañrı Ta‘ālāya. Ben ḳorḳarın sizüñ üstüñüzeulu gün ‘aẕābından.
Eyitdi ol begler ki kāfir oldılar ḳavminden: Biz görmez‐biz seni illā bizümgibi ādem oġlı. Daḫı görmez‐biz saña uyanları illā bizüm ḫasislerü‐müzden evvel rāyda. Daḫı sizi hīç fażīlet görmez‐[biz] bizüm üstümüze.Bel ki sizi yalancılar ṣanur‐biz.
Nūḥ eyitdi: İy ḳavmüm baña ḫaber virüñüz, eger ben doġru yol üstineolsam beni yaradan Tañrıdan, daḫı baña raḥmet virse öz yanından, maḫfī olsa sizüñ üstüñüze lāzım eyler midük biz anı size siz anı güç görürken?
Daḫı: İy ḳavmüm, didi. Men istemezin sizden anuñ üstine māl istemezin,benüm ecrüm Allāh üstinedür. Daḫı men sürmezin mü’minleri. Taḥḳīḳ an‐lar Allāh ḥażretine dursalar gerekdür. Lākin sizi cāhil ḳavm görür‐men.
Daḫı: İy benüm ḳavmüm, didi. Kim ḳurtarur beni Tañrı Ta‘ālā ‘aẕābından egerben anları sürersem. Pes niçün Allāhı añmazsız?
Daḫı eyitmezin size ki: Benüm ḳatumdadur Tañrı Ta‘ālānuñ ḫazīneleri, ġaybıdaḫı bilmezin. Daḫı eyitmezin size ki: Ben ferişteh‐men. Daḫı eyit‐mezin ol kişilere ki: Gözlerüñüzde ḥaḳīr görürsiz ki virmez anlara Tañrıḫayr. Tañrı bilür anlaruñ yüreklerinde olan nesneyi. Taḥḳīḳ ben ol vaḳtdaẓālimlerden olur‐men, didi.
Eyitdiler: İy Nūḥ, sen çekişdüñ biz bile çekişmeñüzi çoġaltduñ.
Eyitdi: Getürmezin anı size illā Tañrı Ta‘ālā anı dilese. Daḫı siz ‘āciz eyle‐mezsiz.
Daḫı aṣṣı eylemez size ögüdüm, eger size ögüt virmek dilesem, eger TañrıTa‘ālā sizi helāk itmek dilese. Ol sizi yaradan Allāhdur, daḫı rücū‘ñuzañadur.
Yā eydürler mi ki: Öz yanından yalan düzdi. Eyit: Ben yalan söyledüm‐iseeger pes günāhum, vebālüm benüm üstümedür. Daḫı men bīzār‐men sizüñgünāhlaruñuzdan.
Daḫı vaḥy oldı Nūḥa ki saña inanmaz ḳavmüñden illā īmāngetürenler. Pes ḳayġurma anlar işledükleri işlerden.
Daḫı gemi düzet bizüm ri‘āyetümüzle, vaḥyümüzle. Daḫı hīç du‘ā dilemebenden kāfirler‐çün ki anlar ġarḳ olaçaḳlardur.
Gemi işlerken nice ki geçse üstine bir bölük ḳavminden masḫaralıġa alur‐lardı anı. Eyitdi: Eger siz masḫaralıġa alsañuz bizi, biz daḫı sizi masḫara‐lıġa aluruz. Nite kim siz masḫara olursız.
Pes siz bileceksiz kime gelse gerek rüsvāy idici ‘aẕāb, daḫı kime inecekdürdāyim durıcı ‘aẕāb.
Ḥattā ol vaḳt ki geldi buyruġumuz, daḫı ḳaynadı tennūrdan ṣu çıḳdı. Eyit‐dük Nūḥa: Götür gemide her ḥayvān cinsinden iki çift, senüñ ehlüñi daḫıgötür, illā kimseleri ki şefā‘at īmān getürenleri daḫı götür. Daḫı Nūḥa inanmadı illā az kişiler.
Eyitdi Nūḥ: Binüñüz gemiye, Tañrı adıyladur yürümegi, daḫı durmaġı. Taḥḳīḳ beni yaradan Tañrı günāhlar baġışlayıcıdur.
Ol gemi yürürdi anlar‐ıla ṭaġlar gibi mevcler içinde. Daḫı ḳıġırdı Nūḥ oġlı‐na, oġlı özinden ıraġ‐ıdı: Yā oġul bizümle gemiye bin, daḫı kāfirler‐ile olma.
Nūḥ oġlı eyitdi: Ben yüce ṭaġlara çıḳar‐men, beni ṣudan ḳurtara, didi. Nūḥeyitdi ki: Bu gün ḳurtarıcı yoḳdur Tañrı buyruġından illā Allāh raḥmet ey‐ledügi kimse. Mevc ortalarına girdi, ikisini ayırdı, ġarḳ olanlardan oldı.
Daḫı eyidildi yire: Yā yir yud ṣuyuñı; daḫı yā gök açıl, yaġmuruñı dut. Ṣukesildi, Allāhuñ buyruġı yirine geldi. Daḫı Nūḥ gemisi Cūdī ṭaġı üstindedurdı. Daḫı eyidildi: Helāklik, raḥmetinden ıraḳlıḳ olsun ẓālim ḳavmlere.
Daḫı du‘ā diledi Nūḥ Tañrı Ta‘ālādan. Eyitdi: İy beni yaradan Allāh,oġlum benüm ehlümdendür, didi. Daḫı senüñ va‘deñ ḥaḳdur, daḫı senḥākimraġısın ḥükm idicilerüñ.
Eyitdi: Yā Nūḥ, ol senüñ ehlüñden degüldür, ol Müselmān degül‐dür. Pes du‘ā dileme benden, isteme senüñ ‘ilmüñ olmayan nesneyi. Ben sañaögüt virürin ḥattā ki cāhillerden olmayasın.
Nūḥ eyitdi: İy Rabb ben saña ṣıġınur‐men senden dilemege bilmedügümnesneyi. Eger sen günāhumı baġışlamasañ, daḫı baña raḥmet eylemeseñ,ziyānlulardan olur‐men, didi.
Eyidildi: İy Nūḥ in gemiden bizüm selāmetlıġumuzla ve bereketler daḫıüstüñüze, senüñle olan ümmetler üstine daḫı. Daḫı ol ümmetler üstine kimgönendürsevüz gerek anları dünyāda. Andan ṣoñra yitişür anlara ulu ‘aẕāb.
Uşbu ġayb ḫaberlerinden. Vaḥy iderüz saña anları. Sen anı bilmezdüñ,ḳavmüñ daḫı bilmezdi bundan burun. Pes ṣabr eyle; dünyāda ẓafer, āḫiret‐de sa‘ādet.
Daḫı viribidük ‘Ād ḳavmine ḳarındaşları Hūdı peyġamber. Eyitdi: İy ḳav‐müm, Allāha ṭapuñuz, yoḳdur size andan özge ma‘būd. Siz degülsiz illā yalansöyleyiciler Tañrı Ta‘ālā ḥaḳḳında.
İy ḳavmüm, ben sizden anuñ üstine ücret istemezin. Benüm ecrümdegüldür illā beni yaradan Allāh üstine. Pes niçün ḥaḳḳı bāṭıldan seçmez‐siz?
İy benüm ḳavmüm, istiġfār eyleñüz sizi yaradan Tañrıya. Daḫı tevbe eyleñüzkim gönderür sizüñ üstüñüze gökden çoḳ yaġmurlar indürür. Daḫı artururḳuvvetüñüzi ḳuvvetüñüz üstine. Daḫı yüz ḳaytarup kāfirler olmañuz.
Eyitdiler: İy Hūd, bize sen burhān‐ıla gelmedüñ. Daḫı biz ḳoymaz‐biz ṭap‐duġumuz putlaruñ ‘ibādetini senüñ sözüñ bile. Daḫı biz saña inanmazuz,didiler.
Biz ṣanuruz ki saña bizüm ma‘būdlarumuzuñ nicesi delülük ve muṣībetyitişdürdi. Hūd eyitdi: Men Allāhı ṭanuḳ dutar‐men, siz daḫı ṭanuḳ oluñuzkim men bīzār‐men Tañrıdan özge şirk getürdügüñüz[den].
Pes siz barçañuz baña mekr eyleñüz, andan baña hīç mühlet virmeñüz.
Ben ol Tañrıya ṣıġındum ki beni ve sizi daḫı yaratdı. Hīç bir cānver yoḳdur illā Tañrı Ta‘ālā anuñ mālikidür, rāzıḳıdur. Taḥḳīḳ benüm Çalabumdīni doġru yoldur.
Pes eger ḥaḳdan yüz ḳaytarsañuz, taḥḳīḳ ben size yitişdürdügüm ol nesnekim size viribildüm anuñla. Daḫı Çalabum sizüñ yirüñüze sizden özgeḳavm getüriserdür. Hīç aña bir nesne ile ziyān idemezsiz. Taḥḳīḳ benüm Çala‐bum her nesneyi ṣaḳlayıcıdur.
Ol vaḳt ki ‘aẕābumuz geldi, Hūdı ḳurtarduḳ, Hūd‐ıla olan mü’minleri daḫı,bizüm raḥmetümüzle ve ḳurtarduḳ anları ulu ‘aẕābdan.
Ol ‘Ād ḳavmi kāfirler oldılar Tañrıları āyetlerine, daḫı ‘āṣī oldılar peyġam‐berlerine. Uydılar buyruġına her mütekebbir azmış kişinüñ.
Tābi‘ oldı, anlara bu dünyāda la‘net oldı, āḫiretde daḫı. Bilmiş oluñuz ki‘Ād ḳavmi kāfir oldılar özleri[ni] yaradan Tañrıya. Bilmiş oluñuz la‘net ol‐dı Hūd ḳavmi ‘Ād ṭāyifesine.
Daḫı viribidük Semūd ḳavmine ḳardaşları Ṣāliḥ peyġamberi. Eyitdi:İy ḳavmüm ṭapuñuz ol Allāha kim size andan özge Tañrı yoḳdur. Ol yaratdısizi evvelde yerden, daḫı ‘ömr virdi size anda. Pes istiġfār eyleñüz aña, an‐dan tevbe eyleñüz. Benüm Çalabum raḥmeti yaḳındur, du‘ālar ḳabūl idi‐cidür.
Eyitdiler: İy Ṣāliḥ, sen bizüm içümüzde muḥterem‐idüñ bundan öñdin.Senden ḫayr umarduḳ. Bizi ḳaytarur mısın ‘ibādet eylemekden atalarumuzma‘būdlarına? Taḥḳīḳ biz gümān içindeyüz, bizi da‘vet eyledügüñ tevḥīd‐den şeke düşürici gümān.
Ṣāliḥ eyitdi: İy ḳavmüm gördüñüz mi eger men doġru yol üstine olsam, beni yaradan daḫı baña raḥmetin virse, pes kim yardım eyleyebilür baña Tañrı‘aẕābından ḳurtarmaġa eger ‘āṣī olsam? Beni arturmazsız illā ziyān.
İy ḳavmüm, didi. Bu Tañrı Ta‘ālānuñ devesidür. Size mu‘cize indürdi,ḳoyuñuz anı yisün otlarından Tañrı Ta‘ālā yirinüñ. Daḫı aña ziyān yitişdür‐meñüz. Pes alur sizi muḥkem ‘aẕāb yaḳın zamānda.
Pes öldürdiler deveyi. Ṣāliḥ eyitdi anlara: Gönenüñüz menzillerüñüzde üç gün. Ol bir va‘dedür ki hergiz yalan olmaz.
Ol vaḳt ki geldi buyruġumuz, ḳurtarduḳ biz Ṣāliḥi kendü‐y‐ile olanmü’minleri daḫı bizüm raḥmetümüzle ol gün rüsvāylıġından. Seni yaradanTañrı ḳuvvetlüdür, ‘azīzdür.
Daḫı kāfirleri yıldırım urdı. Pes helāk oldılar evlerinde dizleri üstine çö‐küp, dizlerin urup.
Ṣanasın ki evlerinde hīç diri olmamışlar‐ıdı. Bilmiş oluñuz ki Semūd ḳavmikāfirler‐idi özlerini yaradan Tañrıya. Bilmiş oluñuz ki Semūd ḳavmiraḥmetden ıraḳ oldılar.
Taḥḳīḳ geldi bizüm feriştehlerümüz İbrāhīme. Selām virdiler, İbrāhīmselāmların aldı. Pes oturmadı anlara ḥattā bir buzaġu biryān eyleyüp getür‐meyince.
Pes ol vaḳt ki gördi ellerin uzatmazlar aña. İnkār eyledi anları, daḫı ḳorḳdıki özine ziyān yitişdüreler. Eyitdiler: Sen ḳorḳma, biz gönderildükLūṭ ḳavmine.
İbrāhīm ‘avratı ḳulluġ‐ıçun durmış‐ıdı. Geldi fercinden yā ḥayż gördi. Pesaña İsḥāḳı muştıladuḳ, İsḥāḳdan ṣoñra Ya‘ḳūbı daḫı muştıladuḳ. |
İbrāhīm ‘avratı eyitdi: Vāveylā, ne ‘aceb ben doġurur mıyın ḳarı olduḳdanṣoñra ki yüz yigirmi yıl geçdi? Daḫı bu benüm erüm ḳocadur. Taḥḳīḳ bu ne‘aceb ḥāldür didi.
Feriştehler eyitdiler: Allāhuñ işini ‘acebler misin? didiler. Tañrı raḥmeti,bereketleri daḫı sizüñ üstüñüze olsun. İy Allāh evinüñ ḫādimleri, ol Allāhmeşkūrdur ef‘ālinde, yücedür ‘aḳl idrākden.
Pes ol vaḳt ki İbrāhīmden ḳorḳu gitdi, daḫı muştılıḳ geldi özine, muṭma’inoldı yüregi. Şefā‘at dilemege başladı bizden Lūṭ ḳavmine.
Taḥḳīḳ İbrāhīm şefḳatlü‐y‐idi, çoḳ āh iderdi, ḫalḳ yazuġı‐çun du‘ā dileyici idi.
Eyitdük: İy İbrāhīm, geç bu şefā‘at eylemekden. Taḥḳīḳ geldi anlara seniyaradan Tañrınuñ ‘aẕābı. Daḫı anlara gelüpdür dönmeyecek ‘aẕāb.
Ol vaḳt kim geldi bizüm feriştehlerümüz. Lūṭ güç gördi, zaḥmetçekdi. Yüregi ṭar oldı anlar geldügi‐çün. Daḫı eyitdi: Bu ḳatı düşvār gündür,didi.
Geldi Lūṭ ḳavmi ḳatına yügürüşüp gelen ḳonuḳlarına fāḥişe eylemeg‐içün.Ol vaḳtdan burun daḫı ḳonuḳ gelse Lūṭ ḳatına yamanlıḳ işlerlerdi aña āşikāre.Lūṭ eyitdi: İy ḳavmüm bu ḳızlarumı, ḳonuḳlarum yirine dutuñuz didi.
Eyitdiler: Taḥḳīḳ sen bilürsin ki senüñ ḳızlaruñda bizüm raġbetümüzyoḳdur. Bize gerekmez, sen bilürsin ki biz dilegi ki irkek dutmaḳdur, didiler.
Lūṭ eyitdi: Eger benüm sizi ḳaytarmaġa ḳuvvetüm olsa‐y‐dı yā bir muḥkemyire varup sizi ḳonuḳlarumdan ḳaytarurdum, didi.
Eyitdi Lūṭuñ ḳonuḳları: Biz seni yaradanuñ feriştehleriyüz. Yitişemezlerseni bizümle anlar ortasını daḫı. Senüñ ehlüñi al git gice buçuġında, daḫı siz‐den hīç kimse ardına baḳmasun. Līkin senüñ ‘avratuña yitişür anlara yiti‐şen ‘aẕāb. Anlaruñ va‘desi ‘aẕāb gelmekde ṣabāḥdadur. Ṣabāḥ yaḳındegül midür?
Ol vaḳt kim geldi buyruġumuz, ol şehrlerüñ aşaġasın yuḳaru eyledük.Daḫı yaġdurduḳ anlar üstine ṭaşlar yaġmur gibi siccīlden.
‘Aẕāb‐ıçun düzülmişler, ‘alāmetlüler Tañrı Ta‘ālā ḫazīnelerinde. Daḫı olẓālimlerden ıraḳ degüldür.
Daḫı peyġamber viribidük Medyen ḳavmine ḳarındaşları Şu‘aybı. Eyitdi:İy ḳavmüm, ‘ibādet eyleñüz Allāha kim andan özge tañrı yoḳdur size. Daḫı eksiltmeñüz ölçmeg‐ile ṭartmaġı. Ben ḫayr ṣanuram, daḫı siz ol eksiltmege muḫtāc degülsiz.
Daḫı iy ḳavmüm tamām idüñüz ḫalḳa ölçmegi daḫı ‘adl‐ile berāber. Daḫıeksiltmeñüz ḫalḳuñ nesnelerini. Daḫı yamanlıḳ eylemeñüz uġrılamaḳ gibi yiryüzinde fesād‐ıla.
Tañrı Ta‘ālā size ḥalāl eylegen nesne ḫayrludur size ḥarāmdan, egermü’minler‐iseñüz. Daḫı ben sizi ṣaḳlayıcı degül‐men, didi.
Eyitdiler: Yā Şu‘ayb, senüñ namāzlaruñ saña buyurur mı kim biz ḳoyavuzatalarumuz ṭapduġı ma‘būdları, yā işleyevüz māllarumuzda ne ki dilesevüz. Taḥḳīḳ biz seni yaḫşı kişi ṣanurduḳ.
Eyitdi: İy ḳavmüm görür misiz eger ben doġru yol üstine olsam beni yara‐dan Tañrıdan, daḫı baña ḥalāl rızḳ virse, daḫı dilemezin ki sizi muḫālefet ey‐lemege nehy eyledügüm nesnelerde. Ben dilemezin illā ıṣlāḥ eylemek neḳadar gücüm yitişse. Benüm tevfīḳum Tañrı Ta‘ālā hidāyeti biledür. BenAllāha ṣıġındum dönmegüm daḫı anuñ ḥażretinedür.
İy ḳavmüm, didi. Sizi yamanlıġa düşürmesün baña düşman olmaḳ ki yiti‐şür size Nūḥ ḳavmine yitişen muṣībet gibi yā Hūd ḳavmine yitişen gibi yāṢāliḥ ḳavmine yitişen gibi. Lūṭ ḳavmi daḫı sizden ıraḳ degüldür.
İstiġfār eyleñüz sizi yaradan Tañrıya, andan dönüñüz aña. Taḥḳīḳbenüm Çalabum raḥmet idicidür, luṭf idicidür.
Eyideler: İy Şu‘ayb biz añlamazuz sen söylegen nesneler çoġını. Daḫı bizseni ortamuzda ża‘īf görürüz. Daḫı eger senüñ ḳavmüñ olmasa‐y‐dı biz se‐ni ṭaşlarduḳ, didiler. Daḫı sen bizüm üstümüze ‘azīz degülsin.
İy ḳavmüm, didi. Benüm cemā‘atüm ‘azīz mi oldı ḳatuñuzda TañrıTa‘ālādan. Daḫı anı arduñuza bıraḳmış gibi unutduñuz. Taḥḳīḳ benüm Ça‐labum siz işlegen işleri bilicidür.
İy ḳavmüm, didi. ‘Amel eyleñüz menzillerüñüze göre, ben daḫı ‘amel eyle‐rin. Siz göreceksiz kime geldügin rüsvāy idici ‘aẕāb. Daḫı yalancı kimdürgöreceksiz. Ṣaḳlaşuñuz, ben daḫı sizüñle ṣaḳlaşur‐men, didi.
Ol vaḳt kim geldi anlara buyruġumuz, ḳurtarduḳ Şu‘aybı özi‐y‐le īmāngetürenleri, daḫı bizüm raḥmetümüzle. Daḫı helāk eyledi ẓālimleriCebrā’īl ṣayḥası. Pes ṣabāḥ olduḳda evlerinde dizlerin urup öldiler.
Ṣanasın ki ol şehrde hīç kimse yoġ‐ıdı. La‘net olsun Medyene, nite kim la‘netoldı ẞemūd ḳavmine.
Taḥḳīḳ biz viribidük Mūsāyı bizüm āyetlerümüzle, daḫı ulu mu‘cizāt‐ıla.
Fir‘avn‐ıla çerisine uydılar‐ıdı, Fir‘avn buyruġına daḫı. Fir‘avn yolı doġrudegül‐idi.
Ḳavminüñ ileyince gelecekdür ḳıyāmet güninde. Cehenneme iletecekdüranları. Ne ḳatı yaman varacaḳ yerdür ol cehennem.
Bu dünyāda la‘net oldı anlara, āḫiretde daḫı mel‘ūnlardur. Ne yaman ‘aṭāoldı anlara ol la‘net.
Bu ḫaber iḳlīmler ḫaberlerindendür. Ḫaber virür‐biz anları saña. Ol şehrle‐rüñ niçesi durur ve niçesi ḫarāb olupdurur.
Biz ẓulm eylemedük anlara, lākin anlar özlerin[e] ẓulm eylediler. Pesaṣṣı eylemedi anlara ol ma‘būdları ki ṭaparlardı Tañrı Ta‘ālādan özgeye hīçnesne bile ki ‘aẕābı ḳaytaralardı anlardan. Tañrınuñ ‘aẕābı geldi gicede.Daḫı arturmadılar anları ziyāndan özge.
Anuñ gibidür Tañrı Ta‘ālānuñ muḥkem dutup ‘aẕāb etmegi, ḳaçan kimşehrler ḳavmini helāk eylemek dilese anlar ẓālimler‐iken. Taḥḳīḳ TañrıTa‘ālānuñ dutmaġı ḳatı acıdıcıdur yürekleri.
Taḥḳīḳ ol ümmetler helāklıġında āyetler vardur ol kişilere ki ḳorḳarlarāḫiret ‘aẕābından ol günde. Dirilse gerek barça ḫalḳ, daḫı ol günde göklerve yirler ehli ḥāżır olsa gerek.
Daḫı ḳıyāmeti te’ḫīr eylemez‐biz illā bir ṣayılmış vaḳta degin.
Ol gün gelicek hīç kimse söylemez illā Allāh buyruġı‐y‐ıla. Anlar niçesi ṭamuehlidür ve niçesi uçmaḳ ehlidür.
Ammā şeḳāvet ehli cehennem içinde çoḳ āh iderler.
Ebedī ḳalurlar anda, durduġınca gökler‐ile yirler illā Tañrı Ta‘ālā diledügikimseler. Seni yaradan Tañrı diledügi nesneyi işleyicidür.
Daḫı sa‘ādet ehli cennete girerler, ebedī ḳalurlar anda durduġınca gökler,yirler illā Tañrı Ta‘ālā diledügi nesne. Kesilmek yoḳdur ol cennetni‘metlerine.
Pes gümān içinde olma ol ma‘būdların[a] ki putlar[dur] ṭaparlar, ‘ibādeteylemezler illā ataları ‘ibādet eyledügi gibi. Anlardan burun daḫı biz anlaratamām virürüz naṣīblerini ‘aẕābdan eksük.
Taḥḳīḳ biz virdük Mūsāya Tevrātı. Kimi īmān getürdi, kimi kāfir oldı. Daḫıeger bir kelime sābıḳ olmasa‐y‐dı Tañrı Ta‘ālādan ḥükm olurdı aralarında.Daḫı anlar ḳıyāmet olmaġına inanmazlar, gümān iderler.
Daḫı her birisine anlaruñ Tañrı Ta‘ālā ‘amelleri cezāsın virse gerek. TañrıTa‘ālā anlar işledügi işleri bilicidür.
Pes doġru ol dīn yolında. Nite kim buyruldı saña senüñle tevbe getürenler.Daḫı azmañuz doġru yoldan, ol ne kim işleseñüz göricidür.
Daḫı dayanmañuz ol kişilere ki ẓulm eylediler. Pes size cehennem odı de‐ger. Daḫı Tañrı Ta‘ālā ‘aẕābından sizi ḳurtarıcı bulmazsız, size yardım idicidaḫı bulmazsız.
Daḫı durġur namāzı ṣabāḥda, ‘aṣrda, gicenüñ sā‘atlerinde daḫı. Taḥḳīḳyaḫşılıḳ yamanlıġı giderür. Ol naṣīḥatdür ẕikr eyleyenlere.
Daḫı ṣabr‐ıla Tañrı Ta‘ālā yitürmez muḥsinler ecrini.
Niçün sizden burun geçen ümmetlerden bir yaḫşı ḳavm olmadı ki ḳay‐tarurlardı ḫalḳı yir yüzinde fesād eylemekden illā az kişiler biz ḳurtarduḳla‐rumuzdan. Daḫı ẓālimler uydı dünyānuñ leẕẕetine, daḫı anlar yaman kişi‐ler‐idi.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā helāk eylemez şehrler ḳavmini ẓulm‐ıla ḫalḳı yaḫşılıḳiderken.
Daḫı eger Tañrı Ta‘ālā dilese‐y‐di ḫalḳı bir ümmet ḳılurdı İslām dīniüstine. Daḫı dāyim ḫalḳ muḫtelif olurlar ḳıyāmet[e] degin.
İllā Tañrı Ta‘ālā raḥmet eyledügi kimseler, daḫı anuñ‐çun Tañrı yaratdıanları. Daḫı tamām oldı Tañrı Ta‘ālānuñ va‘desi ki ṭoldurur‐men cehen‐nemi cinnīlerden ve ādemīlerden barçasından.
Daḫı barça ḥikāyet iderüz saña peyġamberler ḫaberinden, anuñla ẟābitolmaġ‐ıçun yüregüñ. Daḫı geldi saña bu sūrede ol nesne ki ḥaḳdur, daḫınaṣīḥatdür ve ögütdür mü’minlere.
Daḫı eyit yā Muḥammed kāfirlere: ‘Amel eyleñüz ḥālüñüz üstine, biz daḫı‘amel ider‐biz.
Siz ṣaḳlaşuñuz biz helāk olmaġı. Biz daḫı ṣaḳlaşur‐biz, di.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā bilür ġaybı göklerüñ ve yirlerüñ daḫı. Daḫı Allāh ḥażre‐tine döner barça işler. Pes ṭap sen, daḫı aña ṣıġın, senüñ Çalabuñ ġāfil degül‐dür anlar işledügi işlerden.