Bu Ḳur’ān inmişdür Tañrıdan ki dünyāda raḥmet idicidür, āḫiretderaḥmet idicidür.
Bu Ḳur’ān bir kitābdur ki āyetleri ayrılmışdur, Ḳur’āndur, ‘Arab dilincebir ḳavme ki ‘Arab dilin bilürler.
Beşāret idicidür, daḫı ḳorḳudıcıdur. Pes anlar çoġı i‘rāż iderler. Anlar işit‐mezler.
Eyitdiler: Bizüm yüreklerümüz ḳaplar içindedür, siz bizi da‘vet itdügüñüz nesneden ve ḳulaḳlarımuzda ṣaġırlıḳ vardur ve bizümle sizüñ arañuzda per‐deler vardur. Sen ‘amel eyle, biz daḫı ‘amel eyler‐biz, didiler.
Eyit yā Muḥammed: Ben sizüñ gibi ādem oġlı‐men. Daḫı vaḥy olur baña kisizüñ Tañrıñuz birdür. Pes anuñ ‘ibādetine doġru duruñuz. Daḫı istiġfāreyleñüz, ḳatı ‘aẕāb müşriklere.
Ol kişiler ki virmezler zekātı. Daḫı anlar āḫirete kāfirlerdür.
Ol kişiler ki īmān getürdiler ve ‘amel‐i ṣāliḥ işlediler. Anlara müzd vardurminnetsüz.
Eyit: Siz taḥḳīḳ kāfir olursız ol Tañrıya ki yaratdı yiri iki günde. Daḫıaña şerīkler ḳılursız. Oldur ‘ālemlerüñ Tañrısı.
Daḫı yaratdı yir üstinde yüce ṭaġları. Daḫı bereket virdi, ḫayrını çoḳ eyledi.Daḫı ehline taḳdīr itdi ḳuvvetlerini dört gün içinde berāber ṣoran kişilere.
Andan ṣoñra ḳaṣd itdi gögi yaratmaġa ol tütün‐iken. Pes eyitdi göklere veyirlere daḫı: Vücūda gelüñüz iḫtiyār‐ıla yā güc‐ile. İkisi daḫı eyitdi ki: Biz gel‐dük muṭī‘ olup.
Pes gökleri yidi ḳat yaratdı iki günde. Daḫı vaḥy eyledi her göge emrini. Daḫı bezedük dünyā gögini ılduzlar‐ıla. Daḫı ṣaḳladuḳ anı āfetlerden. Oltaḳdīri‐di her nesne bilici Allāhuñ.
Pes eger i‘rāż itseler, eyit: Sizi ḳorḳutdum ḳatı ‘aẕābdan, ‘Ād ḳavminüñ ‘aẕābı gibi ve ẞemūd ḳavminüñ daḫı ‘aẕābı gibi.
Ol vaḳt ki geldi anlara peyġamberler ileylerinden daḫı ardlarından ki ṭap‐mañuz, illā ki Tañrı Ta‘ālāya. Eyitdiler: Eger bizüm Tañrımuz dilese‐y‐di feriş‐tehler indürürdi. Taḥḳīḳ biz siz[e] gönderilen nesneye kāfirler‐biz, didiler.
Ammā ‘Ād ḳavmi büyüklendiler yir yüzinde ḥaḳsuz yire ve eyitdiler: Kimbizden ḳatı ḳuvvetlüraḳdur? Görmezler mi? Ol Allāh ki özlerini yaratdı.Anlardan ḳuvveti, ḳudreti ḳatıdur. Daḫı anlar bizüm āyetlerümüze inkāriderlerdi.
Pes anlar üstine bir ḳatı ṣavuk yil gönderdük naḥs günlerde, biz daddur‐maġ‐ıçun anlara rüsvāylıḳ ‘aẕābını dünyā dirliginde. Āḫiret ‘aẕābı daḫı ḳatırüsvāy idicidür. Daḫı anlar hīç manṣūr olmazlar.
Ve ammā ẞemūd ḳavmine hidāyet virdük. Pes iḫtiyār itdiler azġun‐luġı hidāyet üstine. Pes anları helāk itdi rüsvāylıḳ ‘aẕābı anlaruñ günāhlarısebebi ile.
Ḳurtarduḳ ol kişileri ki īmān getürdiler ve taḳvā üstine oldılar.
Ol gün ki ḥaşr olur Tañrı düşmanları cehennem odına, anlar dirilüp ḥaşr olur‐lar.
Ḥattā ol vaḳt ki ṭamuya gelüp inkār itseler, ṭanuḳluḳ vire anlar üstineḳulaḳları ve gözleri ve derileri anlar işledükleri işlere.
Eyide kāfirler derilerine: Niçün ṭanuḳluḳ virdüñüz bizüm üstümüze? diye‐ler. Derileri eyide ki: Bizi söyletdi ol Tañrı ki barça nesneye dil virdi. Daḫıol yaratdı evvelde sizi. Daḫı anuñ ḥażretine rücū‘ idersiz. |
Daḫı siz dünyāda ṣaḳlanmazduñuz üstüñüze ṭanuḳluḳ virmekden ḳulaḳla‐ruñuz, daḫı gözlerüñüz, daḫı derilerüñüz. Lākin ṣanduñuz ki TañrıTa‘ālā bilmez çoġını siz işlegen işlerüñ.
Ol ṣanuñuz ki Tañrıñuz ḥaḳḳında ṣanduñuz. Sizi helāk iden oldur. Pes ziyānlulardan olduñuz.
Eger ṣabr itseler cehennem odı yirleridür ve eger dünyāya dönmek istese‐ler anlaruñ sözleri ḳabūl olmaz.
Daḫı musallaṭ itdüḳ anlar üstine işler cinnīden ve insden. Bezediler anlara,yaḫşı gösterdiler ileylerinde olan şehvetleri, ardlarında olanı daḫı. Daḫı vāciboldı anlar üstine ‘aẕāb kelimesi. Barça ümmetler bile ki geçdi özlerindenburun cinlerden ve ādem oġlanlarından. Taḥḳīḳ anlar dünyā ve āḫireti ziyānitdiler.
Daḫı eyitdi kāfirler: İşitmeñüz bu Ḳur’ānı, daḫı aña mu‘ārıża eyleñüz. Ola kim siz ġālib olasız, didiler.
Daddurur‐biz kāfirlere ḳatı ‘aẕābı. Daḫı cezā virür‐biz anlara yaman‘amellerinüñ cezāsı.
Ol cezāsıdur Tañrı düşmanlarınuñ, cehennem odı. Anlar anuñ içinde ebedīḳalurlar. Bizüm āyetlerümüze inkār itmegüñ cezāsı uludur.
Daḫı eyitdi kāfirler: Yā Rabbenā, göster bize bizi azduranları cinden veinsden. Biz anları ayaḳlarumuz altına alayıḳ anları, ḥattā ki aşaġalardanolalar.
Taḥḳīḳ ol kişiler eyitdiler: Bizüm Tañrımuz Allāhdur, didiler. Andan ṣoñramüstaḳīm oldılar. Anlar üstine melā’ikeler iner. Eydürler: Ḳorḳmañuz,daḫı ḳayurmañuz. Daḫı beşāret olsun size ol cennet ki va‘de olunduñuz.
Biz sizüñ dostuñuz‐idük, diyeler, dünyā dirliginde āḫiretde daḫı. Daḫısizüñ‐çün cennetde vardur nefslerüñüz diledü[gü]ñüz nesneler. Daḫı siz[e] vardur anda siz temennī itdü[gü]ñüz.
Ḳonuḳluḳdur ‘afv idici, raḥmet idici Tañrıdan.
Kimüñ sözi yaḫşıraḳdur ol kimseden ki da‘vet itdi Tañrı yolına ve ‘amel‐iṣāliḥ işlediler. Daḫı eyitdi ben Müselmānlardan‐men, didi.
Daḫı berāber olmaz yaḫşılıḳ bile yamanlıḳ. Def‘ eyle yamanlıġı yaḫşılıḳbile. Ḳaçan anuñ gibi eyleseñ, senüñ bile anuñ arasında düşmanlıḳ olan kim‐seyi müşfiḳ ḳarāyib gibi olur.
Daḫı anı telaḳḳī idüp ḳabūl itmez, illā ṣabr iden kişiler. Daḫı anı ḳabūl ey‐lemez, illā ulu naṣīblü kişi.
Daḫı eger saña şeyṭāndan vesvese yitişse, pes Allāha ṣıġın anuñ şerrinden. Ol her nesneyi işidicidür, bilicidür.
Tañrı Ta‘ālānuñ birligine delīldür, gice‐y‐ile gündüz, daḫı ay‐ıla güneş.Secde eylemeñüz ay‐ıla güneşe, daḫı secde idüñüz ol Tañrıya ki an‐ları yaratdı. Eger siz aña ‘ibādet eyleseñüz.
Pes eger büyüklenseler, ol kimseler ki Tañrı Ta‘ālā ḳatında tesbīh iderleraña gice‐y‐ile gündüzde. Daḫı anlar hīç uṣanmazlar.
Daḫı anuñ āyetlerindendür kim sen görürsin yirleri ḳuru, hīç üstinde ot yoḳ. Pes ḳaçan ki anuñ üstine ṣu indürevüz ditrer ve artar. Ol kimse ki yirleridiriltdi, ölüleri daḫı anuñ gibi dirildür. Ol barça nesneye ḳādirdür.
Ol kimseler ki ilḥād iderler bizüm āyetlerümüzde, bize maḫfī olmazlar. Odiçine bıraġılan mı yigrekdür, yā imin gelen kimse mi yigrekdür ḳıyāmetgüninde? İşleñüz her ne dileseñüz, ol Allāh siz işlegeni göricidür.
Ol kişiler ki kāfir oldılar Ḳur’āna özlerine geldügi vaḳt. Taḥḳīḳ ol‘azīz kitābdur.
Yol bulmaz aña, bu Ḳur’ānı, bāṭıl ileyinden ne daḫı ardından. İnmişdürḥikmetler issi Tañrıdan.
Saña eyidilmez yā Muḥammed, illā ol nesne ki eyidildi resūllere sendenburun. Taḥḳīḳ senüñ Tañrıñ maġfiret issidür, ‘aẕābı daḫı ḳatı düşmanlara.
Eger biz bu Ḳur’ānı ‘Acem dilince indürse‐y‐dük, eydürlerdi ki: Niçün beyānolmadı āyetleri ‘Acem dilince ve ‘Arab dilince? Eyit: Ol mü’minlerehidāyetdür ve şifādur ve ol kimseler ki īmān getürmezler, ḳulaḳlarındaṣaġırlıḳ vardur. Daḫı ol anlar üstine muġlaḳdur, ma‘nāsın bilmezler. Ṣana‐sın özlerine nidā olur ıraḳ yirden.
Taḥḳīḳ biz virdük Mūsāya kitābı. Pes iḫtilāf oldı anda. Daḫı eger ezeldekikelime olmasa‐y‐dı, Tañrı Ta‘ālādan ḥükm olurdı aralarında. Daḫıanlar anda şek içindedürler.
Kim ki ‘amel‐i ṣāliḥ işlese öz nefsi‐çündür müzdi ve kim yamanlıḳ işlesevebāli özine. Tañrı Ta‘ālā ẓulm idici degüldür ḳullarına.
Tañrı Ta‘ālāya rücū‘ ider ḳıyāmet güninüñ ‘ilmi. Daḫı çıḳmaz bir yemiş ḳabından. Daḫı bir dişi yüklenmez, daḫı doġurmaz, illā anuñ ‘ilmi bile. Daḫı ol gün‐ile nidā ide Allāh özlerine: Ḳanı benüm şerīklerüm? diye. Eyide‐ler: Biz saña bildürdük ki bizden bir kimse şirkete ṭanuḳluḳ virmez, diyeler.
Daḫı yite, gide özlerinden ṭapduḳları nesneler ilerüden. Daḫı yaḳīn bilelerki özlerine ḳurtulacaḳ yir yoḳdur.
Uṣanmaz ādem oġlanı ḫayr istemekden ve eger özine şer degse bizden ümīẕin keser.
Ve eger özine raḥmet daddursavuz bizüm ḳatumuzdan kendüye ziyān de‐genden ṣoñra, eydür: Bu benüm kesbüm biledür. Daḫı ben ḳıyāmetḳopacaġın girçek ṣanmazın, dir ve eger Tañrıma dönsem, daḫı anuñ ḳatın‐da bundan yaḫşı menzile yiter‐men, dir. Ḫaber virecek‐biz kāfirlere işledükleriişleri. Daḫı dadduracaḳ‐biz anlara ulu ‘aẕābı.
Daḫı ḳaçan ki ni‘metler virsevüz ādem oġlına i‘rāż idüp, ıraḳ olur nefsibile. Ḳaçan ki özine ziyān degse, çoḳ du‘ā ḳılur şerden ḫalāṣ olmaġ‐ıçun.
Eyit yā Muḥammed: Eger ol Tañrı ḳatından olsa‐y‐dı, andan ṣoñra kāfirolsa‐y‐duñuz, kim azġunraḳdur ol kimseden, raḥmetden ıraḳdur?
Göstereçek‐biz anlara āyetlerümüzi gökler ve yirler ḳarañularında, öz nefsle‐rinde daḫı, ḥattā bile anlar ki Ḳur’ān ḥaḳdur, yitişmez mi seni yaradanṭanuḳluġı? Taḥḳīḳ ol her nesne üzere ḥāżırdur.
Bilmiş ol ki anlar gümān içindedürler Tañrı Ta‘ālā liḳāsından. Daḫı ol hernesneyi ḳaplamışdur ‘ilmi bile.