Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 140, sondan 6097. ayet; 2. sure ve Bakara Suresinin 133. ayetidir. Bakara Suresi 133. ayetinin kelime sayisi 27, harf sayısı 111 ve toplam ebced değeri ise 6392 olarak hesaplanmıştır. Bakara Suresinin toplam ebced değeri 1820072 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır. Bu sure الم hurufu mukatta harfleriyle başlamaktadır. Bu ayette ا (20) ل (10) م (9) bulunuyor.
Arapça Metin
ام كنتم شهداء اذ حضر يعقوب الموت اذ قال لبنيه ما تعبدون من بعدي قالوا نعبد الهك واله ابائك ابرهيم واسمعيل واسحق الها واحدا ونحن له مسلمون
Yoksa siz Yakub’un, ölüm döşeğinde iken çocuklarına, “Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?” dediği, onların da, “Senin ilâhına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilâhı olan tek bir ilâha ibadet edeceğiz; bizler O’na boyun eğmiş müslümanlarız.” dedikleri zaman orada hazır mı bulunuyordunuz?
Müfessirlerin çoğu bu âyetin başındaki “em” kelimesinin soru edatı olduğunu ve red anlamı taşıdığını ifade ederler. Buna göre âyeti şöyle yorumlamak gerekir: Ey yahudiler! Ya‘kub ölüm döşeğinde iken siz orada değildiniz; o halde onun benimsediği ve oğullarına vasiyet ettiği ve onlardan, uyacaklarına dair söz aldığı dinin, şimdi sizin benimsediğiniz din olduğunu nasıl söylersiniz? Oysa o, ölüm döşeğinde soyuna, atası İbrâhim’in vasiyetini tekrar etmiş; onlardan tevhid dinine bağlı kalacakları sözünü almıştı. Fahreddin er-Râzî, “em” edatının bağlaç olarak da alınabileceğini belirtir ve buna göre âyeti şöyle yorumlar: “Yani sizin Benî İsrâil’den olan atalarınız, Ya‘kub’un, oğullarını İslâm dinine ve tevhide davet ettiğine şahit olmuşlardı; siz de bunu biliyorsunuz. O halde nasıl olur da peygamberler hakkında onlara yakışmayan şeyler ileri sürersiniz!” (IV, 74-75).
Mehmet Okuyan
Yakup’a ölüm geldiği zaman siz orada mıydınız yoksa! O zaman (Yakup), oğullarına “Benden sonra neye (kime) kulluk edeceksiniz?” demişti. Onlar da: “Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilahı olan tek Allah’a kulluk edeceğiz; biz yalnızca O’na teslim olmuşuzdur.” demişlerdi.
Yoksa Yakub'a ölüm geldiğinde siz orada mıydınız? O zaman Yakub, oğullarına, “Benden sonra kime kulluk edeceksiniz?” diye sormuştu. Onlar da, “Senin ve ataların İbrâhim, İsmail ve İshak'ın ilâhı olan tek ilâha kulluk edeceğiz; biz sadece O'na teslim olmuşuz” diye cevap vermişlerdi.
Yoksa siz, Yakup'un ölümü anında onun yanında mıydınız? Hani oğullarına: “Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?” demişti. Onlar da: “Senin ilahına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahı olan tek ilaha kulluk edeceğiz. Biz, O'na teslim olanlardanız.” demişlerdi.
Yoksa siz, Yakub'un ölüm anında, orada (hazır bulunan) şahitler miydiniz? O, oğullarına: "Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?" dediğinde, onlar: "Senin İlahına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın İlahı olan tek bir İlaha ibadet edeceğiz; bizler O’na teslim olanlarız, Müslüman insanlarız" demişlerdi.
Yoksa Yakup ölürken oradaydınız da gözlerinizle mi gördünüz? Yakup, ölüm haline gelince oğullarına, benden sonra kime tapacaksınız dedi. Dediler ki: Senin Allah'ına tapacağız. Babalarının, İbrahim'in, İsmail'in, İshak' ın Allah'ı olan bir Allah'a. Biz, ona teslim olanlarız.
Yoksa siz, Yakub'a ölüm anı geldiği zaman orada mı idiniz? O zaman Yakub oğullarına: “Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?” demişti. Onlar da: “Senin ilâhın ve ataların İbrahim, İsmail, İshak'ın ilâhı olan, tek Allah'a kulluk edeceğiz, biz sözümüzü özümüzü ve irademizi O'na teslim edenleriz” dediler.
Yoksa siz de bu olaya şâhit mi oldunuz? Hani Yâkub'a ölüm gelip çattığında, oğullarına:
“Benden sonra, neyi ilâh tanıyıp, neye gönülden bağlanarak teslim olacak, neye saygıyla kulluk ve ibadet edeceksiniz?" demişti. Oğulları da:
“Senin ilâhına, ataların İbrâhim, İsmâil ve İshak'ın ilâhına, bir tek olan ilâha, bir tek tanrıya kulluk ve ibadet edeceğiz. O'na boyun eğen, O'na teslim olarak hükmüne razı olanlarız, İslâm'ı yaşayan müslümanlarız." dediler.
Yoksa Ya'kub'a ölüm geldiğinde, oğullarına: "Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?" diye sorduğu ve oğullarının da: "Senin ilahın ve ataların İbrahim'in, İsmail'in ve İshak'ın ilahı olan tek ilaha!" diye cevap verdikleri sırada siz orada mıydınız?
Yoksa siz, Yakub'un ölüm anında, orada şahidler miydiniz? O, oğullarına: 'Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?' dediğinde, 'Senin ilahına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilahı olan tek bir ilaha ibadet edeceğiz; bizler ona teslim olduk' demişlerdi.
Yoksa Hazreti Yakub'a ölüm hâli geldiği vakit, siz ey Yahûdiler, orada hazır mıydınız? O vakit Hazreti Yakub, oğullarına: “- Ölümümden sonra neye tapacaksınız?” dedi. Onlar: “-Senin İlâhına, Ataların İbrahim'in, İsmail'in ve İshak'ın Allah'ı olan tek İlâh'a ibadet ederiz ve biz, o Allah'a boyun eğen müslimleriz” dediler.
Yoksa ölüm Yakub’a geldiğinde, siz orada mı idiniz? Ki çocuklarına: “Benden sonra neye ibadet edeceksiniz?” diye sorduğunda, onlar: “Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilahına, bir ve tek olan İlaha ibadet ederiz. Biz onun için Müslüman olmuşlarız” dediler.
Bahaeddin Sağlam Bakara Suresi 133. Ayet Açıklaması
(*) (Yani İbrahim, İsmail, İshak, Yakup hepsi de Allah’a teslimiyet demek olan öz dinden başka bir dine sahip değillerdi. Siz Yahudilerin iddia ettiği gibi, onlar şeklen Yahudi dininde değillerdi.)
Besim Atalay
Yoksa, Yakup ölürken sizler hazır mıydınız? «Benden sonra sizler neye tapacaksınız?» diye oğullarına sordu, dediler ki: «Hem senin, hem de İbrahim'le, İsmail'in, ishak'ın Tanrısı olan, bir olan Allaha tapacağız biz; ona kendimizi teslim eyledik»
Yoksa Yakup'a ölüm geldiği zaman sizler yanında mıydınız? O, oğullarına: “Benden sonra kime kulluk edeceksiniz?” diye sormuştu. Onlar da: “Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilâhı olan tek ve biricik olan Allah'a kulluk edeceğiz. Biz yalnız ona teslim olmuşuz.” demişlerdi.
Yoksa Yakub can verirken sizler yanında mı idiniz? O, oğullarına: "Benden sonra kime kulluk edeceksiniz?" diye sormuştu; Onlar da: "Senin Tanrına ve ataların İbrahim, İsmail, İshak'ın Tanrısı olan tek Tanrıya kulluk edeceğiz, bizler O'na teslim olmuşuzdur" demişlerdi.
Yoksa Ya'kub'a ölüm geldiği zaman siz orada mı idiniz? O zaman (Ya'kub) oğullarına: Benden sonra kime kulluk edeceksiniz? demişti. Onlar: Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilâhı olan tek Allah'a kulluk edeceğiz; biz ancak O'na teslim olmuşuzdur, dediler.
Yakup can verirken tanık olsaydınız. O, çocuklarına: "Benden sonra kime kulluk edeceksiniz," diye sormuştu. Onlar da, "Senin Tanrın, ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın Tanrısı olan tek Tanrıya kulluk edeceğiz, biz O'na teslim olanlarız," demişlerdi.
Yoksa siz de olaya şahit mi oldunuz; Yakub'a ölüm hali gelip çattığı zaman, oğullarına; "Benden sonra neye ibadet edeceksiniz?" dediği zaman, oğulları; "Senin Allah'ına ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın Allah'ına, tek olan o Allah'a ibadet edeceğiz. Biz ancak O'na boyun eğen müslümanlarız." dediler.
yoksa siz şahidler midiniz, Yakuba ölüm hali geldiği vakit: oğullarına benim arkamdan neye ibadet edeceksiniz? dediği vakit? Dediler ki senin Allahın ve ataların İbrahim ve İsmail ve ishakın Allâhi ilâhi vahide ibadet ederiz, biz ancak ona boyun eğen müslimleriz
Yoksa (Ey Yahudiler), ölüm Yakubun önüne geldiği vakit siz de orada haazır mı idiniz? (Hayır) o, oğullarına: «Benden (ölümümden) sonra neye ibâdet edeceksiniz?» dediği zaman onlar: «Senin Tanrına ve babaların İbrâhîmin, İsmâîlin, İshakın birtek Tanrı olan Allahına ibâdet edeceğiz. Biz, ona teslîm olmuşuzdur» demişlerdi.
Yoksa siz Ya'kub'a ölüm geldiği zaman yanında mı idiniz? O zaman oğullarına:“Benden sonra neye ibâdet edeceksiniz?” demişti. (Oğulları da:) “Senin İlâhın ve ataların İbrâhîm, İsmâîl ve İshâk'ın İlâhı olan tek bir İlâha (Allah'a) ibâdet edeceğiz. Zaten biz, O'nateslîm olan kimseleriz!” dediler.
Yoksa Yakup’a ölüm geldiğinde, onun yanında mı idiniz? Çocuklarına “Benden sonra neye kulluk edeceksiniz? ” demişti. Onlarda “Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilahları olan, tek bir İlah’a kulluk edip, yalnızca O’na teslim olacağız.” dediler.
Yakub ihtizar halinde iken siz hazır mı idiniz? [¹⁶] Hani Yakub oğullarına «— benden sonra kime ibadet edeceksiniz?» demiş, onlar da «— senin mâbuduna, babaların İbrahim, İsmail, [¹⁷] İshak/ın mâbudu olan bir tek mâbuda ibadet ederiz, biz ancak O/na münkadız» demişlerdi.
İsmail Hakkı İzmirli Bakara Suresi 133. Ayet Açıklaması
[16] Yahut «kayıpmıydınız, yoksa hazır mı?»[17] Amca, peder hükmünde olmakla İsmail Aleyhisselâm da Yakub Aleyhisselâmın babaları meyanında zikrolunmuştur.
Kadri Çelik
Yoksa Yakub'a ölüm geldiği zaman sizler yanında mı idiniz? Hani O, oğullarına, “Benden sonra kime ibadet edeceksiniz?” diye sormuştu da böylece onlar, “Senin ilahına ve babaların İbrahim, İsmail, İshak'ın ilahı olan tek ilaha ibadet edeceğiz, biz ancak O'na teslim olmuş kimseleriz” demişlerdi.
Yoksa siz, Yakup’a ölüm gelip çattığında orada mıydınız? Hani Yakup, oğullarına:“Benden sonra kime kulluk edeceksiniz? Ben ölünce, bu dini terk etmeyeceksiniz, değil mi?” diye sorunca, onlar:“Elbette hak dinden ayrılmayacağız! Bizler, senin ilahına, ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilahı olan tek bir İlaha, yani Allah’a kulluk edecek ve yalnızca O’na boyun eğeceğiz!” demişlerdi.Böylece onlar, imtihân sahnesindeki rollerini oynadılar ve göçüp gittiler. Şimdi imtihân sırası sizde; geçmişe destanlar dizerek, ağıtlar yakarak oyalanmayın. Öncekilerin güzelliklerinden örnek; yanlışlıklarından da ibret alarak görevinizi en iyi şekilde yapmaya bakın. Zira:
Yoksa Ya’kub’a Ölüm geldiğinde şahid miydiniz?
Hani, oğullarına:
-“Benden sonra neye kulluk edersiniz?” dedi.
-“Bir tek ilah olarak ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın ilahına ve senin ilahına kulluk ederiz.
Biz sadece O’na teslim olmuş (müslüman)lar’ız” dediler.
Yoksa siz, Yakub’a ölüm gelip çattığında oğullarına: “Benden sonra kime kulluk edeceksiniz?” diye sorunca, onlar da: “Tek ilâh olarak, senin ilâhına ve ataların İbrahim’in, İsmail’in ve İshak’ın ilâhı (Allah’a) kulluk edeceğiz. Ve biz, sadece Ona (teslim olan) Müslümanlarız.” dediklerinde, orada mı bulunuyordunuz?
Evet, siz, [ey İsrailoğulları,] Yakub'un, son nefesini vermeye yaklaşırken oğullarına: “Ben gittikten sonra siz kime kulluk edeceksiniz?” diye seslendiğine şahitsiniz. 107 Onlar: “Senin tanrına, ataların İbrahim, İsmail ve İshâk'ın tanrısına, 108 o Tek Tanrı'ya kulluk edecek ve O'na teslim olacağız!” diye cevap verdiler.
Yoksa siz, Yakub’a ölüm yaklaşıp da oğullarına: “Ey oğullarım, benden sonra neye kulluk edeceksiniz?” diye sorduğu ve onların da: “Senin ilahına, atalarımız İbrahim, İsmail ve İshak’ın bir tek ilahına kulluk edeceğiz. Biz Müslüman olanlardan olacağız!” dediklerinde, siz onların yanında bu olaya şahit miydiniz? 42/13, 43/69-70
Ve siz (Ey İsrâiloğulları), Yakub’un ölüm döşeğinde oğullarına “Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?” diye sorduğuna, onların da “Senin ve ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın da ilâhı olan tek ilâha kulluk edeceğiz ve yalnızca O’na teslim olacağız” dediklerine şahit mi oldunuz?[263]
Mustafa İslamoğlu Bakara Suresi 133. Ayet Açıklaması
[263] Yahudi muhataplar Allah’ın yalnızca İshak’a ve onun oğullarına vaadde bulunduğunu iddia ediyorlardı. Çünkü onlar Hz. İbrahim’in oğlu İshak’ın soyundan geliyorlardı. Onlara göre Hz. İsmail’e verilen söz geçiciydi. Bunda direnmelerinin sebebi Allah Rasûlü’nün hür olmayan Hacer’den olma (!) İsmail soyuna mensup olmasıydı. Oysa onlar Eski Ahid’de (Tesniye 18:18) geleceği bildirilen peygamberin İshak soyuna mensup olacağını iddia ediyorlardı. Onların bu iddialarını ellerindeki Eski Ahid yalanlıyordu. İbrahim neslinin bereketli olacağına dair verilen ilâhî söz Hacer’in gebeliği sırasında gerçekleşti (Tekvin 15:5 ve 16:10). İshak’ın İbrahim’e vaad edilmesinden sonra da İsmail’e verilen söz yenilenmişti (Tekvin 17:20). Eski Ahid’e göre bu ilâhî sözün alameti her çocuğun sünnetli doğmasıydı (Tekvin 17:10). Bu İbrahimî gelenek hem İshakoğullarında hem de İsmailoğullarında uygulana gelmiştir. Bu iki âyette, İsrâiloğullarının ataları olan İsrâil lakaplı Hz. Yakub’un kendi oğullarından aldığı söze nasıl inanıyorlarsa, Hz. İbrahim’in de her iki oğlundan öyle söz aldığına ve onların da verdikleri bu söze sadık kaldıklarına inanmaları isteniyordu. Bu yolla Yahudi muhatapların ırkçılığı tescillenmiş, Allah Rasûlü’ne inanmama gerekçelerinin tutarsızlığı yüzlerine vurulmuştur.
Ömer Nasuhi Bilmen
Yoksa Yakub'a ölüm geldiği zaman siz hazırlar mı bulunuyordunuz? O vakit ki oğullarına dedi: «Benden sonra neye ibadet edeceksiniz?» Dediler ki: «Senin ilâhına ve babaların olan İbrahim, İsmail ve İshak'ın ilâhına ibadet edeceğiz ki O bir tek ilâhtır. Ve biz ancak O'nun için müslüman kimseleriz.»
Ne o, yoksa siz ölüm Yâkub'a gelip çattığında, o evlatlarına: “Benim ölümümden sonra kime ibadet edeceksiniz? ” dediğinde siz orada mı bulunuyordunuz? Onlar cevaben şöyle demişlerdi: “Senin İlahına, senin ataların İbrâhim, İsmâil ve İshak'ın İlahı olan Tek İlaha kulluk ederiz Ve biz ancak O'na teslim olan müslümanlarız. ” {KM, Tekvin 49, 1; 48, 15}
Yoksa siz, Ya'kub'a ölüm (hali) geldiği zaman orada mı idiniz? O zaman (Ya'kub), oğullarına: "Benden sonra neye kulluk edeceksiniz?" demişti. "Senin tanrın ve ataların İbrahim, İsma'il ve İshak'ın tanrısı olan tek Tanrı'ya kulluk edeceğiz, biz O'na teslim olanlarız." dediler.
Yakub’un ölmek üzere iken ne yaptığını biliyor musunuz? Oğullarına, “Benden sonra neye kul olacaksınız?” diye sordu. Onlar, “Senin İlahına; ataların İbrahim, İsmail ve İshak’ın İlahına, o bir tek İlaha kul olacağız. Biz, zaten, O'na teslim olmuş kimseleriz!” dediler.
Yoksa siz, Yakub'a ölüm yaklaşıp da oğullarına:-Ey oğullarım, Benden sonra neye kulluk edeceksiniz? diye sorduğu ve onların da:-Senin ilahına, ataların İbrahim'in, İsmail'in, İshak'ın, bir tek ilahına kulluk edeceğiz. Biz O'na teslim olanlarız! dediklerinde, siz onların yanında şahit miydiniz?
Yoksa, Yakub'a ölüm gelip çattığı zaman siz orada mıydınız? O, oğullarına “Benden sonra kime kulluk edeceksiniz?” diye sorduğunda, onlar şöyle cevap vermişti: “Biz senin ataların İbrahim, İsmail ve İshak'ın birtek tanrısı olan Allah'a kulluk ederiz. Biz de Ona teslim olmuşuz.”
Yoksa siz, Yakub'a ölümün gelip çatışına tanıklar mıydınız? Hani, oğullarına şunu sormuştu: "Benden sonra neye ibadet edeceksiniz?" Cevapları şu olmuştu: "Senin ilahına, ataların İbrahim'in, İsmail'in, İshak'ın ilahına, tek ve biricik olan ilaha kulluk edeceğiz; biz yalnız O'na teslim olanlarız."
Yā siz ḥāżır mı‐duñ[uz] ḥāżır olġanda Ya‘ḳūb[a] ölüm? Eyitdi ol vaḳtdaoġlanlarına: Ne nesneye ṭaparsız ben ölgenden ṣoñra? Eyitdiler: Ṭaparuzseni yaradan Tañrıya ki atalaruñı yaradan Tañrıya ki ataları İbrāhīmdür veİsmā‘īldür, İsḥāḳdur. Bir Tañrıya ki ma‘būd‐ı ḥaḳdur, daḫı biz aña Mü‐selmān olduḳ.