Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 2893, sondan 3344. ayet; 25. sure ve bu surenin 38. ayetidir. Bu ayetin kelime sayisi 8, harf sayısı 39 ve toplam ebced değeri ise 2944 olarak hesaplanmıştır.
وعـادا وثمودا واصحاب الرس وقرونا بين ذلك كثيرا
وعـاداوثموداواصحابالرسوقرونابينذلككثيرا
Ve ’âden ve śemûde ve ashâbe-rrassi vekurûnen beyne żâlike keśîrâ(n)
Âd ve Semûd kavimlerini, Ress halkını[393] ve bunların arasında pek çok nesilleri de helâk ettik.
Ress halkı, taşlarla örülmüş kuyuların etrafında yerleşen topluluk demektir. Putlara tapan bu insanlar bir görüşe göre Şu’ayb peygamberin kavmi idi.
İsimleri anılan peygamberlerle ashâb-ı Res (Res halkı) dışındaki topluluklar hakkında başka sûrelerde geniş bilgiler yer aldığı için burada, sadece peygamberlerine karşı çıkıp onlarla mücadeleye kalkışan bu toplulukların âkıbetleri kısaca hatırlatılarak Kur’an’ın muhataplarının bunlardan ibret almaları amaçlanmıştır. Ashâb-ı Res, konumuz olan 35. âyetin dışında bir de Kaf sûresinde (
50:12) peygamberlerini yalancılıkla suçlamış bir topluluk olarak anılmakta, başka bilgi verilmemektedir. Tarih ve tefsir kaynaklarında verilen sınırlı bilgilere göre Res, Orta Arabistan’daki Yemâme’de bulunan bir kasaba, vadi veya kuyu adıdır. Ashâb-ı Ress’in, Yâsîn sûresinde geçen (
36:13) ashâb-ı Karye veya Hz. Şuayb’ın kavmi yahut Semûd’un bir kolu olduğu gibi farklı görüşler ileri sürülmekle birlikte, Râzî’nin de belirttiği üzere (XXIV, 83) bu bilgilerin hiçbiri ne Kur’an’a ne de sahih bir rivayete dayanmaktadır; bilinen tek şey, bunların inkârları yüzünden helâk edildikleridir.
38,39. Âd, Semûd, Ress halkı ve bunlar arasında daha birçok nesle de örnekler vermiştik; (reddettikleri için) hepsini kırıp geçirmiştik.
[Ress] halkının Hz. Şuayb’ın, Hanzala’nın ya da Calut’un kavmi oldukları iddia edilmektedir.
‘Âd kavmini, Semûd kavmini, Ress halkını ve bunlar arasında birçok nesli de hatırla!
Âd'ı, Semûd'u, Ress yandaşlarını ve bunlar arasında yaşayan daha birçok nesilleri de;
Ad'ı, Semud'u, Ress halkını ve bunlar arasında birçok nesilleri (de aynı akıbete uğrattık).
Âd'ı da helak ettik, Semud'u da, Ress ashabını da ve bunların arasında daha birçok soyları da.
Ress Ashabı, bâzılarına göre Şuayb Peygamberin gönderildiği kavimdir. Bâzılarına göreyse Ress, bir kuyudur. O kuyunun bulunduğu yerde oturan kavim, kendilerine gönderilen peygamberi bu kuyuya atmıştır. Ress, Yemâme'de bir şehirdir, oraya Hanzale adında bir peygamber gönderildi, kavmi, onu öldürdü diyenler de vardır. Ress'in, Antakya'da bir kuyu olduğunu, İsa'ya inanan Habib-i Neccâr'ın orada öldürüldüğünü de rivâyet etmişlerdir.
Ve Âd toplumunu, Semûd toplumunu Ress halkını ve bunların arasında gelip geçen daha nice günahkar nesilleri, topluca cezalandırdık.
Âd'ı, Semûd'u, Res halkını (kuyuların bulunduğu bölgenin halkını) ve bunlar arasında daha birçok nesilleri inkârları yüzünden helâk ettik.
Ad'ı, Semud'u, Ress ahalisini ve bunların aralarında pek çok nesilleri de (helak ettik).
Ad'ı, Semud'u, Ress halkını ve bunlar arasında birçok nesilleri (yok ettik).
Âd kavmini de, Semûd kavmini de, (Şuayb'ın) Ress Ashabını da, bunların arasında geçen bir çok ümmetleri de helâk ettik.
Ad, Semud kavimlerini, Ress halkını() ve bu arada nice çağları da helak ettik.
(*) Ress, kuyu demektir. Bunlar Semud kavminden sonra Yemame’de yaşayan bir toplumdur. (Muhtar-us Sıhah)
Âd'i de, Semud'u da, Resi ileri de, orada bir hayli ulusları da yok eyledik biz!
Ad ve Semud toplumunu da Ress halkını ve bunların arasında (gelip geçen) daha nice (isyankâr) nesilleri de (yaptıkları yüzünden topluca cezalandırdık).
“Ad”, Hz. Hud’un, “Semud” ise Hz. Salih’in kavmidir. “Ress” halkı konusunda farklı yorumlar yapılmaktadır. “Ress halkı”, taşlarla örülmüş büyük kuyuların etrafında yerleşen topluluk demektir. Bunların Hz. Şuayip’in gönderildiği putperest bir kavim, ya da Yemâme yöresinde kendilerine gönderilen peygamberi öldüren azgın bir kasaba halkı olduğu söylenmektedir.
Ad, Semud milletleri ile Ress'lileri ve bunların arasında birçok nesilleri de yerle bir ettik.
Âd'ı, Semûd'u, Ress halkını ve bunlar arasında daha birçok nesilleri de (inkârcılıklarından ötürü helâk ettik).
«Âd» Hûd (a.s.)ın, «Semûd» Sâlih (a.s.)ın kavmidir. «Ress» hakkında değişik tefsirler vardır; daha çok Şuayb (a.s.)ın kavmi olarak bilinmektedir. Bir tefsire göre ise, Yemâme çayı üzerinde bir köyün adı olup, Semûd kavminden kalanlar burada otururlardı. Fakat bu bilgiler, sahih haberlerle sabit değildir. Kur’an tarafından bize bildirilen husus, «Ashab-ı Ress» denen bir insan topluluğunun yaşadığı ve küfürleri yüzünden helâk edildiğidir.
Ad, Semud, Res halkı ve bunların arasında bir çok nesilleri de...
Ad'ı, Semud'u, Ress halkını ve bunlar arasında daha bir çok nesilleri de (inkârcılıkları yüzünden helak ettik)
Âdi de, Semûdu da, Eshabı ressi de bunların arasında daha bir çok kurunu da
«Aad» i de, «Semuud» u da, «Ress ashaabı» nı da ve bunların arasında (geçen) bir çok (nesilleri) de (helak etdik).
Âd ve Semûd (kavimlerin)i, Ress halkını ve bunların arasında daha birçok nesilleri de (bu yüzden helâk ettik).(2)
(2)Ress, kuyu demek olup, Ashâb-ı Ress’in de peygamberlerini bir kuyuya hapsederek öldürdüklerinden veya putperest olduklarından dolayı kuyu başında helâk edilen bir kavim veya Ashâb-ı Uhdud veya Habîbü’n-Neccarı öldürerek bir kuyuya atan Antakya ahâlisi oldukları rivâyet edilmiştir. (Râzî, c.
12:24, 83)
Ad, Semud, Re’si halkı ve bunların arasında pek çok nesiller (ibret olarak helak edildi)
Âd/ı, Semud/u, Ress/ilîleri [¹], bunların aralarında yetişen çok insan tabakalarını da yok ettik.
[1] Ress taş ile örülmüş kuyudur. Ressilîler bir rivayete göre Şuayb aleyhisselâmın kavmidir, ki putlara taparlardı.
Ad'ı, Semud'u, Ress halkını ve bunlar arasında birçok kuşakları da (yok ettik).
(“Ress Ashabı” hakkında kesin bir bilgi yoktur. Bu konuda müfessirler farklı şeyler söylemişlerse de, hiç biri tatmin edici değildir. Haklarında söylenebilecek tek şey, onların Semud kavminden sonra bir kuyunun kenarında yaşamış ve peygamberlerini “ress”e (eski ve susuz bir kuyuya) atarak veya içine asarak öldüren bir topluluk olduğudur.)
Âd, Semûd kavmini ve Ress halkını da günahlarından dolayı cezalandırdık ve bunlar arasında gelip geçen daha nice nesilleri…
Âd’ı da, Semûd’u da, Ress arkadaşlarını da, bunların arasından birçok nesilleri de (âyet yaptık).
Ad, Semûd ve Ress1 halkını ve bunlar arasında (gelip geçen) daha birçok kuşakları da (inkârları sebebiyle) helâk ettik.
1 Ress: Örülmedik kuyu, maden ve kalıntı demektir. Fakat Ress halkının kimler olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Bunlar hakkında, Semûd halkından, Azerbaycan kuyusuna kadar, pek çok rivâyet varsa da bu rivâyetleri birleştirmek mümkün olamamaktadır. Ama bunların Peygamberlerini yalanlayan ve helâk edilen bir toplum olduğu kesindir. En doğrusunu Allah bilir. Bk. (Kaf: 12)
Ve ‘Âd toplumunu, Semûd toplumunu, Ress 33 halkını ve bunların arasında (gelip geçen) daha nice [günahkar] nesilleri [topluca cezalandırdık];
Öte yandan Ad kavmini, Semud kavmini ve Ress halkını ve bunlar arasında gelip geçen daha nice nesilleri de helak ettik. 9/70, 22/42...44, 38/12- 13, 50/12...14
Ve ‘Âd ve Semud kavmi, Ress sakinleri[3125] ve bunlar arasında yaşamış olan bir çok nesil de (öyle oldu).
[3125] Resslilerle ilgili bir not için bkz:
50:12.
Ve Âd'i de, Semûd'u da ve Re's ashâbını da ve bunların arasında bir nice çok asırlar erbâbını da (helak ettik).
Âd'ı, Semûd'u, Ress halkını, bu arada daha birçok nesilleri de inkârda ısrarları sebebiyle helâk ettik. [17, 17; 23, 31]
Ad'ı, Semud'u, Res halkını ve bu arada daha birçok nesilleri (inkarları yüzünden helak ettik).
Res kuyu demektir. Şu'ayb Aleyhisselâm'ın kavmi, kendisini yalanlayınca, çok yüzün olan bir kuyunun başında toplandıkları sırada kuyu birden çöküvermiş, hepsi batmışlar. Başka bir tefsîre göre Res, Yemâme çayı üzerinde bulunan bir köyün adıdır. Semûd kavminden artakalanlar burada otururlarmış. Kendilerine gelen peygamberi öldürdüklerinden dolayı helâk olmuşlar.
Ad’ı, Semud’u, Res’lileri ve bunların arasında yaşayan nice nesilleri de yok ettik.
Ad'ı da, Semud'u da, Ress halkını da, bunların arasında daha bir çok nesilleri de...
Âd ve Semud'u, Ress halkını(2) ve bunlar arasında daha nice nesilleri de böylece helâk ettik.
(2) Ress: kuyu. Ress halkının kimler olduklarına dair çeşitli rivayetler varsa da bunların hiçbirisi kesinlik taşımamaktadır.
Âd'ı, Semûd'u, Ress, halkını ve bunlar arasında birçok nesilleri yere batırdık.
[193b] daħı 'ād ķavmın ya'nį helāk eyledük daħı ŝemūd’i daħı res ķuyusı işlerini daħı bölükler anuñ arasında çoķ.
Daḫı ‘Ād ḳavmini, daḫı ẞemūd ḳavmini, daḫı Res ḳavmini, daḫı özge üm‐metleri, anlar arasında çoḳ.
Biz Adı da, Səmudu da, (Şüeybin) Rəss əhlini də, həmçinin onların arasında olan bir çox nəsilləri də (yerlə yeksan etdik).
And (the tribes of) Aad and Thamud, and the dwellers in Ar-Rass, and many generations in between.
As also ´Ad and Thamud, and the Companions(3094) of the Rass, and many a generation between them.*
3094 Commentators are not clear as to who the "Companions of the Ross" were. The root meaning of "rass" is an old well or shallow water-pit. Another root connects it with the burial of the dead. But it is probably the name of a town or place. The "Companions of the Rass" may well have been the people of Shu'ayb, as they are here mentioned with 'Ad,Thamud, and Lot 's people, and the people of Shu'ayb are mentioned in a similar connection in
26:176-190 and in
11:84-95. Shu'ayb was the prophet of the Madyan people in the northwest of Arabia , where many old wells are found. There is however, an oasis town al Rass in the district of Qasim in Middle Najd, about thirty-five miles southwest of the town of 'Unayzah, reputed to be the central point of the Arabian Peninsula, and situated midway between Makkah and Basrah. See Doughty's Arabia Deserta, thin paper onevolume edition, London 1926, II. 435 and Map. Lat. 26°N., and Long. 43°E.