Kasas Suresi 52. Ayet

Yaygın yoruma göre daha önce kendilerine kitap verilen ve Kur’an inince ona da iman edenler, Abdullah b. Selâm ve Rifâa b. Rifâa gibi bazı yahudilerle Varaka b. Nevfel ve Suheyb-i Rûmî gibi hanîfler veya hıristiyanlardır (İbn Âşûr, XX, 143; krş. Şevkânî, IV, 172). Bir görüşe göre de hıristiyan olan Habeşistan Necâşîsi’nin Hz. Peygamber’in durumunu tetkik edip hakkında bilgi getirmeleri için Mekke’ye gönderdiği, Hz. Peygamber’in telkinleriyle İslâm dinini kabul etmiş olan on iki kişilik bir heyetidir (İbn Âşûr, XX, 143). Ancak âyeti genel olarak değerlendirmek, Ehl-i kitap’tan olup da Hz. Peygamber zamanında İslâm’a girmiş ve kıyamete kadar girecek olanları bu âyetin kapsamında düşünmek daha uygun olur (krş. Ankebût 29:47). 53. âyetteki “Esasen biz bundan önce de rabbimize boyun eğmiştik” ifadesi, Ehl-i kitabın, Hz. Peygamber’in geleceğine dair kendi kitaplarındaki müjdeye veya genel olarak Allah’ın birliğine ve gönderdiği peygamberlere inandıklarına işaret etmektedir. Bunlar hem Kur’an’dan önceki kitaplara hem de Kur’an’a iman ettikleri ve bu uğurda kendi toplumları tarafından uygulanan her türlü maddî ve mânevî baskıya, boykot ve eziyete katlandıkları, 54 ve 55. âyetlerde zikredilen diğer ahlâkî özelliklere de sahip bulundukları için mükâfatları iki defa yani diğer müminlere verilecek mükâfatın iki katı veya daha fazlasıyla verilecektir.

[401] Kur’ân’a inanan kitap ehlinin özellikleri hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIV, 343-348.  

1- Sözden, vahiyden. 2- Söze, vahye.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 2:121; 3:199; 5:82-83; 17:107-108.  

52.İbnu Cerir`in Ali bin Rifa`a`dan rivayet ettiğine göre ehli kitaptan Rifa`a`nın (yani babası Rifa`a el-Kurazi`nin) da içinde olduğu on kişilik bir grup Resulullah (a.s.)`a gelerek iman ettiler ve bu yüzden kendilerine eziyet edildi. Yüce Allah da onlar hakkında bu ayeti kerimesini indirdi.Bu rivayet yukarıda 51. ayeti kerimenin iniş sebebi ile ilgili rivayetleri de mânâ yönünden desteklemektedir. Ayrıca ileride Hadid suresinin 28. ayeti kerimesinin iniş sebebinden söz edilirken de bu konuya temas edilecektir.  

 Ehl-i kitaptan olup da müslümanlığı kabul edenlere işaret olunmaktadır.  

(1)Bu âyetin, Habeşistan’dan Câfer bin Ebî Tâlib (ra)’la birlikte Medîne’ye gelip Resûlüllah (asm)’ın huzûrunda Müslüman olan kırk kişilik hey’et hakkında indirildiği rivâyet edilmiştir. (Beyzâvî, c. 2, 195)  

1 Bu âyet; İslâm’a îman eden Yahûdîlerden on kişi, Hıristiyanlardan da kırk kişi hakkında nâzil olmuştur. Fakat âyet ehl-i kitaptan bütün îman edenlere şamildir. Bazı çokbilmişler bu ayette öznenin (fail) yüklemden önce geldiğini söyleyerek ayeti yorumla sündürmeye çalışmışlardır. Ancak Arapçada fail fiile takaddüm etmez, ederse de buna fiil cümlesi denmez.  

[3426] Öznenin yüklemden önce gelmiş olması, cümleye eylemi pekiştiren bir yananlam katar (İbn Âşûr). Bu, çeviriye “inanmak durumundadırlar” şeklinde yansımıştır. Bu, o dönemde Habeşistan’dan gelen Hıristiyan din adamlarından oluşan kafileye işaret ettiği gibi, kipin özelliği gereği gelecekte Kur’an vahyine teslim olacak tüm samimi Kitap Ehlini de kapsar.