Nisâ Suresi 172. Ayet

Müşrikler, “melekler Allah’ın kızlarıdır” diyorlar (Nahl 16:57), hıristiyanlar da Îsâ Mesîh’in Allah’ın oğlu olduğunu ileri sürüyorlardı. Bu iki iddianın reddinde kullanılan delil, meleklerin ve Îsâ’nın davranışlarından hareket eden vâkıa delilidir; çünkü gerçekte olan, fiilen gerçekleşen şey, gerek meleklerin ve gerekse Hz. Îsâ’nın Allah’a kulluk ve ibadet ettikleridir. Melekler bunun için var edilmişlerdir, Hz. Îsâ’nın Allah’a kulluk ve ibadetle ömrünü geçirdiği ise yalnızca Kur’an’ın nakli ile değil, İncil’deki açıklamalarıyla da sabittir (meselâ bk. Matta, 4:8-10). Allah ibadet eden değil, kendisine ibadet edilendir; melekler ve Hz. Îsâ da Allah’a ibadet ettiklerine göre bunların ne tanrı ne de O’nun oğlu veya kızı olmaları mümkündür. Allah’a ibadetten geri duranlar ikiye ayrılır; bir kısmı bilgisizlik, tembellik, imkânsızlık gibi sebeplerle ibadet edemeyenler, diğerleri ise bildikleri ve imkân buldukları halde büyüklendikleri, Allah’a kulluğu içlerine sindiremedikleri için ibadetten geri duranlar. Birinci gruba girenler, ya iyilikleri kötülüklerine, sevapları ibadet eksiklerine ve günahlarına galip geldiği için veya Allah’ın lutfu ile affedilebilirler. İkinci gruba girenler ise –kendileri bunu istemedikleri halde– zorla Allah’ın huzuruna getirilecekler, elleri kelepçeli sanık ve tutukluların mahkeme huzuruna celbedildikleri gibi Allah’ın huzuruna çıkarılınca âcizliklerini anlayacaklar, büyüklenmelerinin anlamsızlığı ortaya çıkacaktır. Ceza ve mükâfat konusundaki ilâhî kural ise şudur: Birinci kısım olarak tanımlanan kusurlular affedilmedikleri takdirde yalnızca günahları kadar ve ağır olmayan bir ceza göreceklerdir; bunlar için, Allah izin verdiği takdirde, şefaat kapısı da açık olacaktır. İkinci gruba girenlerin cezası –günahları ölçüsünde– ağır ve şiddetli olacak, ayrıca Allah’tan başka ne bir dost ne de yardımcı bulabileceklerdir. Sığınabilecekleri yegâne merci olarak, sadece Allah kalacak, ancak dünya hayatında O’na karşı büyüklendikleri ve kendisine kul olmayı reddettikleri için O’ndan yardım beklemeye de yüzleri olmayacaktır. Dünyada Allah’a kulluktan geri durmayan, ömrünü Allah’a kulluk, ibadet ve güzel işler, iyi davranışlarla geçiren müminlere gelince Allah, onlara ibadetlerinin ve güzel davranışlarının karşılığını verdikten sonra lutfundan bir de fazlasını ihsan edecek, onları hak ettiklerinin üstünde ödüllendirecektir. Cezada denge adalet gereği olup bunun bozulması haksızlıktır. Hak edilenin üstünde ödüllendirme ise adalete aykırı olmayıp ödüllendirenin lutuf, cömertlik ve kereminin eseridir.

Meleklerin [tesbih]i ve ibadetiyle ilgili benzer mesajlar: A‘râf 7:206; Ra‘d 13:13; Nahl 16:49; Enbiyâ 21:19, 20; Zümer 39:75; Mü’min 40:7; Fussilet 41:38.,Yüce Allah Hz. İsa’ya kulluk edenler başta olmak üzere Yüce Allah’tan başkalarına kulluk edenlere hitap etmekte, gerek Hz. İsa’nın, gerekse Yüce Allah’a yakınlaştırılmış meleklerin Allah’a kulluktan geri durmadıklarını, çekinmediklerini bildirmektedir.  

1. Yakınlaştırılmış.  

Matyus İncili'nin sonunda üç uknumun Baba, Oğul ve Rûh-ül-Kudüs olduğu bildirilmektedir (28, 19). Bu İncil'de ve diğer üç İncil'de yer yer, Tanrının baba, İsa'nın da oğul olduğu ve Ruh-ül-Kudüs'le kuvvetlenip olağanüstü şeyler yaptığı tekrarlanır. Hasılı Hıristiyanlığın esası, üç uknuma, yani asla inanmaktır. Onlarca Tanrı, öyle bir varlıktır ki bu varlık, Baba, Oğul ve Ruh-ü-Kudüs olarak tecelli eder. Baba, Oğul ve Ruh-ül-Kudüs de tek tanrı sayılır. Baba hayatı, Oğul kelâmı, Ruh-ül-Kudüs de kudreti temsil eder. Kelâm, yani oğul olan İsa, lâhutun, Tanrılığın, nâsut, yani insan sûretine bürünmesi ve zuhur etmesidir. Müslümanlık, tek ve münezzeh Tanrı esasına dayanır.  

bk. Kur’an-ı Kerim, 19:30.  

28.Buradaki yaklaştırılma ile kastedilen derecelerinin yükseltilmiş olmasıdır. Yoksa mekan itibariyle bir yaklaştırılma sözkonusu değildir. Yüce Allah mekandan münezzehtir.  

Hz. İsa da diğer peygamberler ve Hz. Muhammed gibi Kur’an âyetlerinin bize tanıttığı onurlu, saygın ve seçkin bir elçidir (Âl-i İmran, 3:45). Ancak ne melektir ne de bazı Hristiyanların iddia ettiği gibi Allah’ın oğludur. O da diğer insanlar gibi Allah’ın kuludur. Nitekim Kur’an’da “Meryem oğlu İsa” diye geçer (Meryem, 19:34). Nasıl olur da hem Meryem’in oğlu hem de Allah’ın oğlu olur? İnsanlar için bir imtihan vesilesi olmak üzere Hz. Âdem’de olduğu gibi Hz. İsa da babasız dünyaya getirilmiştir (Âl-i İmran, 3:49). Hz. Âdem hem annesiz hem de babasız yaratılmasına rağmen ona ilahlık izafe etmeyenler, nasıl oluyor da sadece babasız yaratılan Hz. İsa’ya ilahlık izafe ediyorlar?  

(4)“Ey insan! Eğer yalnız O’na abd (kul) olsan, bütün mahlûkāt üstünde bir mevki‘ kazanırsın. Eğer ubûdiyetten (kulluktan) istinkâf etsen (çekinsen), âciz mahlûkāta zelil (aşağılanmış) bir abd olursun. Eğer enâniyetine (benliğine) ve iktidârına güvenip tevekkül ve duâyı bırakıp, tekebbür (büyüklenme) ve dâ‘vâya sapsan, o vakit iyilik ve îcâd cihetinde arı ve karıncadan daha aşağı, örümcek ve sinekten daha zaîf düşersin. Şer ve tahrib cihetinde dağdan daha ağır, tâûndan (vebâdan) daha muzır (zararlı)olursun.” (Sözler, 23. Söz, 109)  

1 Mesih: Dünyanın sonuna doğru gelmesi beklenen kurtarıcının Yahudilik ve Hristiyanlıktaki adıdır. Kur’an’da on bir yerde ve sadece Hz. Îsâ’nın adı veya lakabı şeklinde geçen mesîh’in Arapça bir kökten geldiği kabul edilmekle birlikte kelimenin aslının İbrânîce, Ârâmîce veya Süryânîce olduğunu ileri sürenler de vardır (Zemahşerî). Mesîh telakkisi Yahudilik’te çok köklü bir inanç olup Yahudi iman esaslarının temel unsurlarındandır. Yahudilere göre beklenen mesih henüz gelmemiştir. Hıristiyanlar ise Yahudilerin bekledikleri mesîhin Hz. Îsâ olduğunu söylemekte, ona çeşitli nitelikler atfetmekte ve ikinci defa geleceğine inanmaktadırlar. Yahudiler ise Îsâ’yı mesîh olarak kabul etmemektedir. Hıristiyanlığa göre Îsâ’nın mesîh olarak kabul edilmesinde en etkin faktör havârilerin Îsâ’nın ölümünden sonraki inançları olmuştur. Onlar, çarmıha gerilmiş Îsâ’nın yeniden hayata kavuştuğunu ve bazı kişilere göründüğünü iddia etmiştir. Petrus, haça gerilip dirilen Îsâ’nın Allah tarafından hem rab hem de mesîh kılındığını söylemiştir. Kur’an’da mesîh, Hıristiyanlık’ta olduğu gibi Hz. Îsâ’nın ölümünden sonra dirilişi üzerine kendisine verilmiş bir sıfat olmayıp doğumundan itibaren onun için kullanılmıştır. Kavram Kur’ân-ı Kerîm’de Hıristiyanlık’taki anlamıyla yer almamakta, Îsâ’nın kendisinden önce gelenler gibi Allah’ın kulu bir peygamber olduğu vurgulanmaktadır. Bazı hadislerden hareketle Hz. Îsâ’nın kıyamet alâmetleri kapsamında tekrar yeryüzüne döneceğini ifade eden anlayış, âlimler arasında tartışmalı bir husustur. Müslüman milletlerin edebiyatlarında Hz. Îsâ; Mesîh, Mesîh b. Meryem, Mesîh-i Îsâ adlarıyla ifade edilmiştir.2 Necran Hıristiyanlarından bir grup, Peygamberimize gelerek: “Sen bizim sahibimize karşı ayıp ediyorsun!” dediler. Peygamberimiz: “sizin sahibiniz kim?” buyurunca onlar: “İsa” dediler. Efendimiz: “Ben ne dedim?” buyurunca onlar: “Sen, ona Allah’ın kulu ve elçisidir diyorsun!” dediler. Peygamberimiz de: “Allah’a kul olmak, bir ayıp değildir.” buyurdu. Bu âyet, bu olay üzerine inmiştir. (Vâhidî)  

[*] özel görev verilmiş ve değeri yükseltilmiş melekler.  

677 Christ often watched and prayed, as a humble worshipper of Allah; and his agony in the Garden of Gethsemane was full of human dignity, suffering, and selfhumiliation (see Matt. xxvi. 36-45). 678 The disdainful and the arrogant are the crew of Satan, who will be gathered together before the Supreme Throne for punishment.