Sahîh-i Müslim 6341. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu rivayetleri Buhâri «Menâkıhu'l-Ensâr» ve «Tefsir» bahislerinde; Tirmizi «Menâkıb»'de; Nesâi «Menâkıb» ve «Tefsir» bahislerinde muhtelif râvilerden tahric etmişlerdir. Ma'ziri'nin beyânına göre bazı mülhidler bu hadisi göstererek Kur'ân-ı Kerim'in tevatürüne dil uzatmışlardır. Bunlara iki vecihle cevâb verilir. 1- Hadis-i şerif'de bu dört kişiden başkalarının Kur'ân-ı Kerim'i tamamen öğrenmediklerine dair bir sarahat yoktur. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in muradı ensârdan Kur'an'ı öğrenen dört kişi olabilir. Geri kalan ensârla muhacirlerin onu bilmediklerini söylememiştir. Müslim'den başkalarının rivayetlerine göre Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) devrinde Kur'ân-ı Kerim'in birçok cemaatlar ezberlemişlerdir. Ma'ziri bunlardan onbeş sahabenin ismini zikretmiştir. Sahih hadisde beyân edildiğine göre Yemâme harbinde Kur'ân'ı cem eden yetmiş hafızın şehid edilmiştir. Bu harb Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in vefatına yakın yıllarda olmuştur. Artık onun sağlığında şehid edilenlerin sayısı bu kadar olunca, hayatta kalanların ne kadar olacağını bir düşünmelidir. Bu hadisde Ebû1 Bekr, Ömer, Osman, Ali ve diğer büyük ashab-ı kiram zikredilmemiştir. Halbuki bu zevatın hayr hususunda gösterdikleri bunca hırs ve rağbetle beraber Kur'ân'ı ezberlemedikleri düşünülemez. Binâenaleyh bu hadise: Haddizatında Kur'ânı yalnız bu dört zât toplamıştır diye mânâ vermek asla doğru olamaz. 2- Bu dört zattan maada Kur'ân-ı Kerim'i kimsenin ezberlemediği sabit olsa onun tevatürüne yine hiç bir halel gelmez. Çünkü Kur'ân-ı Kerim'in cüzlerini sayılamıyacak kadar çok kimseler ezberlemiştir. Bunların yalnız bir kısmıyla bile tevâtür hâsıl olur. Bu sayısız zevatın bütün Kur'ân'ı ezberlemiş olmaları tevatür için şart değildir. Bilâkis bir cüz'ü tevatür sayılacak derecede çok kimseler naklettimi, o cüz hiç bir şüphe kalmamak üzere mütevatir olur. Bu husûsda Müslim veya Mülhİd hiç bir muhalif yoktur. Hz. Enes'in «Amcalarımdan biri...» dediği Ebû Zeyd (Radiyallahu anh) Sa'd b. Ubeyd El-Evsi'dir. Sa'dü'l-Kaâri namıyle meşhurdur. Bedir gazilerindendir. Kadisiye harbinde şehid edilmiştir. ibni Abdil-Bere göre ismi Kays b. Seken El-Hazreci 'dir,