Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan
2090, sondan
4147. ayet;
17. sure ve
İsrâ Suresinin
61. ayetidir.
İsrâ Suresi 61. ayetinin kelime sayisi
13, harf sayısı
57 ve toplam ebced değeri ise
3012 olarak hesaplanmıştır.
İsrâ Suresinin toplam ebced değeri
473063 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
واذ قلنا للملئكة اسجدوا لادم فسجدوا الا ابليس قال ءاسجد لمن خلقت طينا
واذقلناللملئكةاسجدوالادمفسجدواالاابليسقالءاسجدلمنخلقتطينا
Ve-iż kulnâ lilmelâ-iketi-scudû li-âdeme fesecedû illâ iblîse kâle e-escudu limen ḣalakte tînâ(n)
Hani meleklere, “Âdem için saygı ile eğilin” demiştik, onlar da saygı ile eğilmişlerdi. Yalnız İblis saygı ile eğilmemiş, “Hiç ben, çamur hâlinde yarattığın kimse için saygı ile eğilir miyim?” demişti.
Meleklerin Âdem’e secde etmesi olayı Kur’an’da yedi defa tekrar edilerek, yaratılmışlar içinde insanın seçkinliğine dikkat çekilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Şeytanın insanla üstünlük yarışına girmeye kalkışması, gururu uğruna Allah’a âsi olması, melekler gibi itaatkâr olmak yerine, Âdem’e saygı göstermemekte direnmesi, Allah’a saygısızlığın ve isyankârlığın şeytan kaynaklı olduğuna işaret etmektedir. Diğer yandan şeytanın kıskançlığı sebebiyle kıyamete kadar insanları kendi günahkârlık yoluna çekeceğine ant içmesi ve ona bu iznin verilmesi, dünya hayatının bir sınav ortamı olduğunu, insanın bilerek günah işlemesinin şeytanla ortak davranışta bulunması anlamı taşıdığını gösterir.
Hani meleklere “Âdem için (Allah’a) secde edin.” demiştik; onlar da hemen secde etmişlerdi. İblis hariç. (O) “Ben çamurdan yarattığın bir kişi için secde eder miyim hiç!” demişti.
Bu ayet “Âdem’e secde edin” değil de “Âdem için (Allah’a) secde edin” şeklinde tercüme edilmelidir. İblis’in secde etmemesiyle ilgili bkz. Bakara
2:34, dipnot 3
Bu ayet ateşten yaratılan İblis’in yaratılış kaynağı itibariyle kendisini insanın yaratıldığı topraktan üstün görmesinin kibre ve haddini bilmezliğe sürüklediğinin ifadesidir.
Bir zaman meleklere, “Âdem'e secde ediniz!” demiştik. Secde ettiler; yalnız İblis etmedi: “Ben, çamurdan yarattığına secde eder miyim?” dedi.
Hani Biz meleklere, “Âdem'e secde edin.¹” dediğimiz zaman, iblis hariç hepsi secde etti. İblis, “Ben, çamurdan yarattığın kimseye mi secde edeceğim?” dedi.
1- Saygı gösterip, değerini takdir edin. Onun, şerefli bir varlık olarak yaratıldığını kabul edin.
Hani, meleklere: “Adem’e secde edin (hürmeten önünde eğilin) ” demiştik. İblis'in dışında (hepsi) secde etmişlerdi. (O ise) Demişti ki: “Bir çamur olarak yarattığın kimseye ben hiç secde eder miyim?”
Hani bir zaman meleklere, Âdem'e secde edin demiştik de İblis'ten başka hepsi secde etmişti ve o, balçıktan yarattığın mahluka secde mi edeyim demişti.
Hani bir vakitler meleklere, “Adem'in önünde yere kapanın!” demiştik de, İblisten başka hepsi secde etmişti. Ve o: “Balçıktan yarattığın bu yaratığın önünde mi eğileceğim?” demişti.
Meleklere:
“Âdem'e secde ederek saygı gösterin” demiştik. İblis hariç hepsi secde ederek saygı gösterdi. İblis:
“Çamurdan yarattığına mı secde ederek saygı göstereceğim?” dedi.
Hani meleklere: "Adem'e secde edin" demiştik de İblis dışında hepsi secde etmişti. O: "Ben bir çamur olarak yarattığına mı secde edeyim?" demişti.
Hani, meleklere: 'Adem'e secde edin' demiştik. İblis'in dışında (hepsi) secde etmişlerdi. Demişti ki: 'Bir çamur olarak yarattığın kimseye ben secde eder miyim?'
Yine hatırla ki, bir vakit meleklere: “- Âdem için secde edin.” demiştik de onlar hemen secde etmişlerdi. Fakat, İblis secde etmemiş, şöyle demişti: “- Ben, bir çamur halinde yarattığın kimseye secde eder miyim? “
Ve bir vakit meleklere: “Âdem’e secde edin!” dedik. İblis hariç hepsi secde ettiler. İblis: “Senin çamurdan yarattığına mı secde edeceğim?” dedi.
Hani, meleklere: «Âdem'e secde edin !» demiş İdik biz, hemen secde ettiler, yalnız iblis etmedi; o dedi ki: «Çamurdan yarattığın kimseye ben secde mi ederim?»
Hani meleklere: “Âdem'e secde edin” demiştik, onlar da secde etmişlerdi. Yalnız İblis secde etmemiş ve “Hiç ben, çamurdan yarattığın kimseye secde eder miyim?” demişti.
Meleklere: "Adem'e secde edin" demiştik, İblis'ten başka hepsi secde etmiş, o ise: "çamurdan yarattığına mı secde edeceğim?" demişti.
Meleklere: Âdem'e secde edin! demiştik. İblis'in dışında hepsi secde ettiler. İblis: «Ben, dedi, çamurdan yarattığın bir kimseye secde mi ederim!»
Meleklere, "Adem'e secde edin!," dediğimizde, İblis hariç hepsi secde ettiler. "Balçıktan yarattığına mı secde edecekmişim," dedi
(Yine unutma ki) Bir vakit meleklere: "Âdem'e secde edin" demiştik. İblis'ten başka hepsi secde ettiler. O ise: "Ben bir çamurdan yarattığın kimseye mi secde ederim?" demişti.
Yine unutma ki bir vakıt Melâikeye Âdem için secde edin demiştik derhal secde ettiler, lâkin İblîs hiç dedi: ben bir çamur halinde yarattığın kimseye secde mi ederim?
(Şunu da) hatırla ki biz meleklere: «Âdem için secde edin» demişdik ve onlar da secde etmişlerdi de İblîs etmemiş, «Ben bir çamur olarak yaratdığın kişiye secde edermiyim?» demişdi.
Bir zaman da meleklere: “Âdem'e secde edin!” buyurmuştuk; (cinlerden olan)İblis hâriç, hemen secde ettiler.(3) (İblis:) “Bir çamur olarak yarattığın kimseye secde mi edeceğim?” dedi.
(3)Meleklerin, Hz. Âdem (as)’a secde etmesi, şeytanın ise secde etmemesi hakkında bakınız; (sahîfe 5, hâşiye 2)
Biz meleklere Âdem için (bana) secde edin demiştik ve İblis’in dışında, meleklerin hepsi secde ettiler. İblis “Topraktan yarattığın kişi için mi? secde edeceğim” demişti.
Hani biz meleklere Âdem/e secde edin demiştik [⁵]. İblis/ten maadası secde etmişlerdi. İblis «— Senin çamurdan yarattığına ben secde mi ederim?» demişti.
[5] Âdem ve İblis kıssası saadet ve şekavetin mebnası olmakla Kur'an-ı Mübin'de çok tekerrür etmiştir. Sait Âdem'e şaki İblis'e uyan oluyor.
Hani meleklere, “Âdem'e secde edin” demiştik de İblis'in dışında (hepsi) secde etmişlerdi. Dedi ki: “Bir çamur olarak yarattığın kimseye ben secde eder miyim?”
Hani bir zaman meleklere, “Tüm insanlığın temsilcisi olarak karşınızda duran Âdem’e secde edin, yani görevinizin ona doğru olduğunu bilin ve bunu kabul ederek, önünde saygıyla eğilin!” demiştik; bunun üzerine, İblîs hariç, hepsiÂdem’e secde etmişlerdi. Meleklerin arasında yaşayan ve esasen bir cin olan İblis ise, kibirlenerek emrimize karşı gelmiş ve “Şu kokuşmuş balçıktan yarattığın aşağılık yaratığa mı secde edecekmişim?” demişti.
Hani, Melekler’e “Âdem için secde edin!” dedik; hemen secde ettiler; ancak İblîs hariç!
-“Çamur halinde yarattığın kimse için secde eder miyim?” dedi.
Biz, meleklere: “Âdem’e secde edin.” deyince, İblis’in dışındakiler secde ettiler. O da: “Çamurdan yarattığın kimseye ben (hiç) secde eder miyim?”1 dedi.
1 Yani “asla secde etmem” dedi.
HANİ, meleklere, “Âdem'in önünde yere kapanın” demiştik ve bunun üzerine İblis'in dışında onların hepsi yere kapanmışlardı. 75 [İblis]: “Balçıktan yarattığın (bu) yaratığın mı önünde eğileceğim?” demiş,
Hani biz meleklere: “Âdem için secde edin/onun emrine girin!” dediğimizde, İblis dışında hepsi secde etti. İblis: “Çamurdan yarattığın kimseye ben secde mi ederim?” dedi. 2/30...39, 7/11...25, 15/28...44
HANİ bir zamanlar meleklere “Âdem’e secde edin!” demiştik de, İblis dışında tümü secde etmişti. O dedi ki: “Şimdi ben çamurdan var ettiğin birine secde edeceğim, öyle mi?”[2296]
[2296] İnsana Allah’ın biçtiği değer hatırlatılıyor (Krş: Âyet 70). Zımnen: Ey insan! Değerini bil, şeytanlaşma! (Krş:
2:30-34;
7:11-18;
15:26-44.)
Ve o zamanı yâd et ki, «Âdem'e secde ediniz,» diye meleklere emrettik, onlar da hemen secde ettiler. Ancak İblis secde etmedi. Dedi ki: «Ben bir çamur halinde yarattığına secde eder miyim?»
61, 62. Bir zaman meleklere: “Ademe secde edin! ” dedik, onlar da hemen secdeye kapandılar, yalnız İblis secde etmeyip: “Çamurdan yarattığın kimseye secde mi ederim! ”“Benden üstün kıldığın adam bu mu? Eğer kıyamet gününe kadar bana bir mühlet versen, gör bak nasıl da onun soyunu pek azı dışında kumandam altına alacağım! ” dedi. [7, 12; 38, 75-76]
Bir zaman meleklere: "Adem'e secde edin!" demiştik. Secde ettiler, yalnız İblis etmedi: "Ben çamur olarak yarattığın kimseye secde eder miyim? dedi.
Bir gün meleklere: “Âdem’e secde edin” dedik; hemen secdeye kapandılar ama İblis öyle yapmadı. “Çamur olarak yarattığına secde mi ederim?” dedi.
Meleklere: -Adem için secde edin! dediğimiz vakit, İblis dışında hepsi secde etti. İblis:-Çamurdan yarattığın kimse için mi secde edeyim? dedi.
Meleklere “Âdem'e secde edin” buyurduğumuzda, İblis hariç hepsi secdeye kapanmıştı. O ise “Çamurdan yarattığın şeye mi secde edeceğim?” dedi.
Hani, meleklere: "Âdem'e secde edin!" demiştik; onlar da secde etmişlerdi. Ama İblis secde etmemiş, şöyle demişti: "Çamur olarak yarattığın kişiye secde mi ederim?"
daħı ol vaķt kim eyiddük firiştelere “secde eylen ādem’e.” pes secde eylediler illā iblįs eyitti “secde mi eyleyeyim aña kim yarattun balçıķ iken?”
Ol vaḳt ki eyitdük feriştehlere, secde eyleñüz Ādeme. Pes secde itdilerbarçası, lākin şeyṭān rāżī olmadı. Eyitdi: Secde mi eyleyin bir kimseye kibalçıḳdan yaratduñ?
Yenə yadına sal ki, bir zaman mələklərə: “Adəmə səcdə edin!” – deyə əmr etmişdik. İblisdən başqa hamısı səcdə etmişdi. (İblis: ) “Sənin palçıqdan yaratdığına mən səcdə edərəmmi?!” – demişdi.
And when We said unto the angels: Fall down prostrate before Adam and they fell prostrate all save Ibis, he said: Shall I fall prostrate before that which Thou hast created of clay?
Behold! We said to the angels:(2251) "Bow down unto Adam": They bowed down except Iblis: He said, "Shall I bow down to one whom Thou didst create from clay?"*
2251 Cf.
7:11-18, which deals, as is the case here, with the temptation of the individual human soul, while
2:30-38 deals with the collective race of man through Adam. Arrogance, jealousy, spite, and hatred are the ingredients of the story of Iblis.