İsrâ Suresi 82. Ayet

Bir önceki âyette geçen hak kavramı Kur’an’ı da kapsar. Çünkü Kur’an’ın getirdiği din hak din, verdiği bilgiler doğru bilgiler, çağırdığı yol doğru yoldur; ahlâk ve yaşayışta da doğruluğa ve dürüstlüğe çağırmakta ve böylece bütün yönleriyle bâtılı ortadan kaldırmaya yöneltmektedir. Bu sebeple de Allah âyette Kur’an’ın getirdiklerini müminler için “şifa ve rahmet” olarak nitelemiştir. Müfessirler genellikle Kur’an’ın şifa ve rahmet oluşunu mânevî anlamda açıklamışlardır. Buna göre Kur’an’da şifa vardır; yani o, iman, amel ve ahlâka ilişkin mânevî hastalıkları iyileştirir, müminleri bunlardan korur; kalplerden cahillik örtüsünü kaldırır, Allah’ın varlığı ve birliği konusunda kuşkuları ve tereddütleri giderir. Kur’an’da rahmet vardır; yani Kur’an kısaca din ve dünya hayatının doğru, sağlıklı ve güzel olması için gerekli bilgiler içerir; hakkını vererek okuyanlara büyük ecirler kazandırır, Allah’ın mağfiretine ve hoşnutluğuna lâyık kılar; Kur’an müminler için güçlükleri kolaylığa çevirir, kusurları giderir, günahları siler (bk. Kurtubî, X, 322; Şevkânî, III, 286). Kur’an’ın şifa oluşu, öncelikle bu mânevî anlamdadır; ancak tıbbî tedavi ile birlikte veya tıbben tedavi imkânının kalmadığı durumlarda Kur’an’ın bedenî ve psikolojik hastalıklar konusunda şifa verici tesirinin olabileceği yolunda yorumlar da yapılmaktadır (meselâ bk. Kurtubî, X, 322-327; Elmalılı, V, 3195). Âyette Kur’an’ın “zalimlerin de sadece ziyanını arttıracağı” ifade edilmektedir. Buradaki zalimlerden maksat, kör bir inat ve şuursuzlukla İslâm ve onun içerdiği hakikatleri reddederek bunun yerine başta şirk olmak üzere yalan ve düzmecelerden ibaret olan bâtıl inançları koyanlar, bunlara inanan putperestler ve benzerleridir. Bunlar için Kur’an’ın şifa ve rahmet kaynağı olması şöyle dursun, onlar Kur’an’ın beyanlarına rağmen sapkın inanç ve davranışlarında direnmeleri sebebiyle mânevî yönden kendi zararlarını daha da çoğaltırlar.

bk. Kur’ân-ı Kerim, 9:124-125; 41:44.  

[En büyük zulüm; insanın, verilen nimetleri görmeyip şükürsüzlük ile onları çiğnemesidir.]  

Bkz. 9:125, 10:57 ve açıklaması, 41:44  

 Mümin, Kur’an’dan feyz almasını bildiği, bu maksatla okuduğu, dinlediği için, Kur’an âyetleri kendisine şifa ve rahmet vesîlesidir. Buna karşılık, hastanın ilaçtan yararlanmak istemeyişi onun hastalığını artırdığı gibi, zalimin Kur’an’dan uzak durması da onun hüsranını artırır.  

Sahtekar din adamları, bu ayetin anlamını saptırarak Kuran ayetlerini yüzyıllarca halka aspirin veya merhem gibi satmışlardır. Kuran'ın mesajından yabancılaşan Müslümanlar, Kuran ayetlerinin yazılı bulunduğu kağıt ve mürekkebi totem olarak kullanmaya başladılar. Kuran, gerçeği arayanlar için evrensel bir mutluluk reçetesidir. Bak 10:57.  

(3)“(Kur’ân) binler def‘a tekrâr edilse usandırmıyor, belki lezzet veriyor. Küçük basit bir çocuğun hâfızasına ağır gelmiyor, hıfzedebilir (ezberleyebilir). En hastalıklı, az bir sözden müteezzî olan (incinen)bir kulağa nâhoş gelmiyor, hoş geliyor. Sekerâtta (ölüm ânında) olanın damağına şerbet gibi oluyor. Zemzeme-i Kur’ân, onun kulağında ve dimâğında, aynen ağzında ve damağında mâ-i zemzem (zemzem suyu) gibi leziz geliyor. Usandırmamasının sırr-ı hikmeti şudur ki: Kur’ân, kulûba (kalblere) kuvvet ve gıdâ ve ukūle (akıllara) kūt ve gınâdır (rızık ve zenginliktir) ve rûha mâ’ ve ziyâ (su ve ışık) ve nüfûsa(nefislere) devâ ve şifâ olduğundan usandırmaz.” (Zülfikār, 25. Söz, 13)  

1 Kim gönlündeki hastalıkları Kur’an’la tedavi etmezse, Allah ona başka bir yoldan asla şifa vermez. Bk: (Yunus: 57, Fussilet: 44)2 Burada Dünya, türlü hastalıklarla dolu bir hastaneye, Peygamber bir doktora, Kur’an da şifa veren ilaca benzetilmiştir. Ayrıca maddi hastalıklar için Kur’an okunarak tedavi ile ilgili Peygamberimizden ve sahabeden gelen, önemli rivâyetler de vardır.  

[2320] Eğer mini teb’idiyye olarak alırsak mana “Biz Kur’an’dan..” olur. Biz mini beyaniyye olarak aldık. Zira mü’minler için, Kur’an’ın bir kısmı değil tümü şifa ve rahmettir. Bu âyetlerin indiği hicret öncesi zor yıllarda, mü’minlerin tek teselli kaynağı vahiydi. Tabii ki inen her vahiy, kâfirlerin de tükenişini artırıyordu. [2321] Kur’an kendisine iman önbilgisiyle yaklaşan mü’minin imanını, küfür önyargısıyla yaklaşan kâfirin küfrünü ve münafığın nifakını artırır.  

(188) Kur'an, mü'minlere şifâdır. İnananlar, onunla dünyâ ve âhiret dertlerinin şifâsını bulurlar. Onun hükümlerine uyarak ruhen huzûra kavuşurlar. (189) Çünkü onlar Kur'an'ı inkâr ederler. İnkârlarından ötürü de hüsranları artar.