52. Tûr Suresi Meali

1 Tûr-i Sînâ: Hz. Mûsâ (a.s)’a Tevrat’ın verildiği dağın adıdır. Tûr: Süryanicede “dağ” demektir. (Beyzavî) Sînâ isminin Bâbil ay tanrısı “Sin”den, dağın bulunduğu bölgenin Mısır sınırındaki “Sin/Sun” adlı kasabadan veya “yanan çalılık” anlamındaki İbrânîce “seneh”ten geldiği rivayet edilir. Kur’ân-ı Kerîm’de Sînâ, “dağ” anlamındaki “tûr” kelimesiyle birlikte “Tûr-i Seynâ” (Mü’minûn: 20) ve Tûr-i Sînîn (Tîn: 2) şeklinde iki defa geçmekte olup “tûr” kelimesi yalnız kullanıldığında da (Tûr: 1) “Sînâ Dağı”nı tanımlamaktadır. İslâm âlimleri, dağın yarımadadaki konumuyla ilgili bilinen görüşleri aktarmakla birlikte daha çok Sînâ Dağında Hz. Musa’ya indirilen vahyin mesajı üzerinde durmuşlardır. Kur’an’da Allah Sînâ’ya yemin etmektedir (Tûr: 1, Tîn: 2). Hz. Mûsâ’nın Allah’ı görmek istemesi üzerine Allah bu dağa tecelli etmiş ve dağ parçalanmıştır (A’râf: 143). Allah, Mûsâ’ya dağın sağ tarafından seslenmiş (Meryem: 52, Tâhâ: 80, Kasas: 29, 46), İsrâil Oğullarından söz almak için dağ üzerlerine kaldırılmıştır. (Bakara: 63, 93, Nisâ: 154, A’râf: 171) Genellikle tasavvuf kaynaklarında ve halk arasında kullanılan “tur dağı” ifadesi yanlış bir kullanımdır. En doğrusunu Allah bilir.  

1 Tûr’dan sonra bu muntazaman yazılmış kitabın “Tevrat” olması anlaşılabilirse de (كِتَاب) kelimesinin nekra olarak ifade edilmesi; bunun henüz tanınmadık başka bir kitap olduğunu andırır. İsra: 13. ayette: “(Bir de) kıyamet günü o (insanın) önüne (dünyada tüm yaptıklarının) apaçık yazıldığı bir kitap çıkarırız.” Buyurulduğuna göre bu kitabın amel defteri olması en tercih edilen manadır. Levh-i mahfuz veya yeni bir kitap olmak itibariyle Kur'an olması da düşünülebilir. (Elmalılı)  

1 Tûr’dan sonra bu muntazaman yazılmış kitabın “Tevrat” olması anlaşılabilirse de (كِتَاب) kelimesinin nekra olarak ifade edilmesi; bunun henüz tanınmadık başka bir kitap olduğunu andırır. İsra: 13. ayette: “(Bir de) kıyamet günü o (insanın) önüne (dünyada tüm yaptıklarının) apaçık yazıldığı bir kitap çıkarırız.” Buyurulduğuna göre bu kitabın amel defteri olması en tercih edilen manadır. Levh-i mahfuz veya yeni bir kitap olmak itibariyle Kur'an olması da düşünülebilir. (Elmalılı)  

1 Beyt’ül-Ma'mur: Ma'mûr, bayındır, bakımlı ev demektir. Müfessirler bu Ayet-i Kerime’de sözü geçen Beyt’ül-Ma'mûr’u genellikle, “yedinci kat semada, Kâbe'nin üst hizasında bulunan bir ev” olarak tefsir etmişlerdir. Ve “onu günde yetmiş bin melek namaz kılmak ve tavaf etmek için ziyaret eder ve kıyamete kadar da bir daha geriye dönmezler” demişlerdir. (İbnu Kesîr, Elmalılı, Beydâvî). Hasan el-Basrî de: “Bu beyt’ten kastedilenin Kâbe olduğunu, Allah’ın onu her sene pek çok kişi ile mamur kıldığını, bir yerin mamur olmasının ise geleni ve gideninin çok olup güzel bakılması manasından mecaz olduğunu” söylemiştir. Mirac'la ilgili meşhûr hadiste de Beyt’ül-Ma’mur'dan bahsedilir. (Buhârî) Tasavvuf ekolleri, Beyt’ül-Ma'mûr’u, "müminin kalbi" olarak anlamaya çalışarak tüm konularda olduğu gibi bunu da sulandırmışlardır. En doğrusunu Allah bilir.  

1 Yani gökyüzüne veya cennetin seması olan arş’a…  

1 Mescur: Farklı birkaç anlama gelir. 1. Alevlendirilmiş, kızdırılmış demektir. Kıyamet koparken denizler ateş olup kaynatılacak onunla Cehennem kızıştırılacaktır. 2. Dolgun, taşkın demek olup, Bahr-i Muhît manasına gelebilir. 3. Muhtelıt, karışkan, suyu birbirine veya tatlısı acısına karışan demek de olabilir. 4. Sina Dağı karinesiyle bu denizin, Firavunun helâk edildiği “Kızıl Deniz” olma ihtimâli daha kuvvetlidir.  

1 Buradaki (يَوْم) kelimesi nekra olarak geldiği için dokuzuncu ayetteki günün aynısı değildir. Zira dokuzuncu ayette bahsi geçen gün “kıyametin koptuğu”, buradaki gün ise “ahiret hayatında kâfirlerin cehenneme atıldıkları” gündür. En doğrusunu Allah bilir.  

1 Konuyla ilgili olarak Bk. (Saffat: 48-49, Vakıa: 35-37 Duhân: 54 ve dipnotu.).  

1 Konuyla ilgili olarak Bk. (Saffat: 48-49, Vakıa: 35-37 Duhân: 54 ve dipnotu.).  

1 Yani çocuklar, baba ve analarının îmanından dolayı onlarla buluşturulacaklardır. Yani cennette onlarla birlikte bulunacaklardır. Ayrıca, çocukları ile buluşturmak için baba ve anaların dereceleri de düşürülmeyecek, aksine onlarla bir arada bulunmaları için çocuklarının dereceleri yükseltilecektir. Bu müjde, ergenlik çağına ulaşıp kendi isteği ile îman eden ve büyüklerine uyan çocuklar hakkındadır. 2 Demek ki çocuklar, kendi kazançları olmaksızın, sadece babalarının kazançlarıyla kendilerini kurtaramazlar. Ancak îman ile çalıştıkları takdirde, atalarının feyzinden istifâde edebilirler.  

1 Başkalarına değil sadece kendilerine ait olan, hiç kirlenmemiş, el değmemiş, bembeyaz, safi, tertemiz ve pırıl pırıl uşaklar ve Cennet sakileri, genç hizmetçiler onların etrafında onlara hizmet için dönüp duracaklar. Bk. (Vakıa: 17)  

1 Bu ifâdeden; insanın dünyadaki bilincinin, öldükten sonra da kesintisiz bir şekilde devam edeceği anlaşılmaktadır.2 Bu âyet: “(Cennettekiler) birbirleriyle; ‘doğrusu biz daha önce ailemiz içerisinde (sonumuzdan) korkardık.’ diyerek, sohbet edecekler.” şeklinde de anlaşılabilir.  

1 Bu ifâdeden; insanın dünyadaki bilincinin, öldükten sonra da kesintisiz bir şekilde devam edeceği anlaşılmaktadır.2 Bu âyet: “(Cennettekiler) birbirleriyle; ‘doğrusu biz daha önce ailemiz içerisinde (sonumuzdan) korkardık.’ diyerek, sohbet edecekler.” şeklinde de anlaşılabilir.  

1 Semum; gözeneklere işleyen, zehirli, sıcak, rüzgâr demektir. Ayrıca “Semum”, cehennemin isimlerinden de biridir.  

1 Yoksa onlara sözlerindeki bu çelişkiyi akılları mı emrediyor? Çünkü kâhin, keskin akıllı ve zekî olur, mecnunun ise aklı ve fikri olmaz. O halde nasıl olur da kâhin dediklerine mecnun, mecnun dediklerine kâhin diyebilirler. Demek ki akıllılık iddia eden o kimseler, ne dediklerini bilmeyecek, nasıl bir çelişkiye düştüklerini fark etmeyecek derecede akılsızlıklarını göstermektedirler.  

1 Bu âyet, “Yahut: ‘Onu (Muhammed) kendisi uydurdu.’ mu diyorlar? Hayır, onlar îman etmiyorlar.” şeklinde de tercüme edilebilir.  

1 Onların kendileri önce yok iken sonradan yaratılmış oldukları bilinen bir şey. Şu halde akılları varsa hiç düşünmüyorlar mı? Kendilerini yaratan bir yaratıcı yok mu? Hiç bir şeysiz, bir yaratan olmayarak mı yaratıldılar yahut yaratanı hiç bir şey yerine tutmuyorlar mı ki Onun kudretini hesaba almıyorlar, cezasından korkmuyorlar da imansızlık ediyorlar. Zira yoktan bir şey olmaz. Yokluk, varlığa sebep olamaz. Hiçbir sonradan yaratılan yaratıcısız olamaz. Yok, kendisini de başkasını da vücuda getiremez. Lâkin bunu yanlış anlamamalı. Evvel yok olan bir şey sonra yaratılamaz gibi bir mana çıkarmamalıdır. Çünkü her yaratılan yok iken yaratılır, var olanı yaratmak mümkün olamaz. Ancak yok olanı vücuda getirecek yaratıcı, bir yokluktan ibaret olamaz. Yoku, var edecek olan Halik, muhakkak bir varlık olmak zorundadır. Bir Halik, mevcut olmayınca hiç bir şey yaratılamaz. İşte aklın en esaslı kanunu, Halik’ın vücut ve kudretini tanımak iken o kâfirler, kendilerini yaratanı hiçe sayarak imansızlık ediyorlar. Yoksa kendilerini ve her şeyi onlar yaratmışlar da onun için mi kibirleniyorlar. Allah’tan korkmuyorlar, Peygambere dil uzatıyorlar? (Elmalılı)  

1 Ğayb için Bk. (Hûd: 31) 2 Bu iki âyet için Bk. (Kalem: 44, 45)  

1 Yani sana ve Müslümanlara bir suikast tertip etmek mi istiyorlar. Bu ifâde, Mekkeli müşriklerin Efendimiz için Dar’ün-Nedve’de düzenlemeyi kararlaştırdıkları suikastı, haber vermektedir.  

1 (Şuara: 187) de, “Eğer doğru söyleyenlerden isen (haydi), göğü tepemize parça parça düşür de (görelim.)” dedikleri halde, istedikleri azabın tepelerine inişini görseler bile, azap başlarına inmedikçe yine inanmazlar.  

1 Bu günün, Bedir günü olduğu hakkında rivâyetler varsa da kıyamet veya helâk günleri de olabilir.