Tañrı Ta‘ālā buyruġı geldi. Pes anı tizletmeñüz. Münezzehdür Tañrı Ta‘ālāve yücedür anlar şirk getürdüklerinden.
İndürür feriştehleri vaḥy‐ile buyruġından, kime dilese ḳullarından kibildürüñüz ki benden özge tañrı yoḳdur. Pes benden ḳorḳuñuz.
Allāh yaratdı gökleri ve yirleri, daḫı ḥaḳḳ‐ıla münezzehdür kāfirler şirkgetürgenden.
Ādem oġlını yaratdı bir nuṭfeden. Pes ol ulalduġı vaḳt ulu düşman oldı.
Davarları daḫı yaratdı sizüñ‐çün, size anlarda zīnet vardur ve menfa‘atlarvardur ve daḫı anlardan yirsiz.
Daḫı size ol davarlarda zīnet vardur rāḥat olġanda, daḫı üstlerinebingende.
Ve götürür aġır yüklerüñüzi bir şehrde ki siz aña yitişmezdüñüz, illā aġırmeşaḳḳatler‐ile. Taḥḳīḳ sizüñ Tañrıñuz şefḳatlüdür, raḥmet idicidür.
Atları daḫı, ḳatırları daḫı, işekleri daḫı siz binmeg‐içün yaratdı ve zīnet‐içün. Daḫı yaradur siz bilmegen nesneleri.
Tañrı Ta‘ālā doġru yol göstericidür ve niçe ümmetler ḍalāl üstinedür veeger dilese‐y‐di Allāh barçañuza hidāyet virürdi.
Tañrı Ta‘ālā oldur ki indürdi gökden ṣuları sizüñ‐çün ki andan içesiz veandan dürlü aġaçlar bitürdi siz anlar gölgesinde diñlenmeg‐içün.
Bitürür sizüñ‐çün ol ṣular‐ıla ekinleri ve zeytūnları ve ḫurmaları ve üzüm‐leri daḫı barça yemişleri. Taḥḳīḳ anda āyetler vardur bir ḳavm ki fikr ider‐ler.
Daḫı musaḫḫar eyledi sizüñ‐çün giçe‐y‐ile gündüzi ve güneşi ve ayı.Daḫı ılduzları daḫı musaḫḫar itdi buyruġı‐y‐la. Anda āyetler vardur bir ḳavmeki fehm iderler.
Daḫı sizüñ‐çün yaratduġı nesnelerde, yir yüzinde dürlü dürlü renglüler. Anlarda āyetler vardur bir ḳavme ki ögütleneler.
Daḫı ol Allāh musaḫḫar itdi size deñizleri, siz yimeg‐içün andan tāze etler,daḫı andan siz çıḳarmaġ‐ıçun bir zīnet geymeg‐içün. Daḫı görürsin gemileri yügürürler ol deñizler yüzinde ve siz istemeg‐içün anuñ iḥsānından. Olakim şükr idesiz.
Daḫı bıraḳdı yir yüzinde yüce ṭaġları sizüñle egilmeg‐içün. Daḫı ırmaḳlarve yollar yaratdı. Ola kim siz gezgende yollar bulasız.
Daḫı nişānlar yaratdı ve anlar ılduzla yol ṭaparlar.
Pes ol ma‘būd ki yaradur, yaratmaġan gibi midür? Niçün fikr eylemezsiz?
Daḫı eger siz ṣaymaḳ isteseñüz Tañrı Ta‘ālā ni‘metlerini, ṣayabil‐mezsiz. Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā yazuḳlar baġışlayıcıdur, raḥmet idicidür.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā bilür siz gizlü işlegen işleri, āşikāre işlegeni daḫı.
Daḫı ol ma‘būdlar ki siz ṭaparsız anlara Tañrı Ta‘ālādan özge, hīç nesne yara‐damazlar. Daḫı anlar yaradılmışlardur.
Ölmişlerdür, diri degüller. Daḫı bilmezler ne vaḳt ḥaşr olaçakların.
Sizüñ Tañrıñuz bir Tañrıdur. Ol kişiler ki īmān getürmezler āḫirete. Anla‐ruñ yürekleri ḥaḳḳa münkirdür. Daḫı anlar büyüklenürler.
Ḥaḳdur ki Tañrı Ta‘ālā bilür anlar gizlegen işleri. Āşikāre eylegeni daḫı.Tañrı Ta‘ālā sevmez büyüklenenleri.
Daḫı ḳaçan eyidilse anlara: Ne nesne indürdi sizüñ Tañrıñuz? Eydürler ki:Evvelki ümmetlerüñ düzmesidür, dirler.
Götürmeg‐içün günāhlarını kāmil tamām ḳıyāmet güninde, daḫı günāhla‐rından ol kişilerüñ ki azdururlar anları ‘ilmsüz. Bilmiş oluñuz, neyaman nesneden anlar arḳalarına götürgen nesneler.
Taḥḳīḳ mekr eyledi özlerinden burun geçen ümmetler. Pes geldi TañrıTa‘ālā buyruġı anlara altlarından. Daḫı düşdi üstlerine damları yuḳarudan. Daḫı geldi özlerine ‘aẕāb sizmedükleri yirden.
Andan ṣoñra ḳıyāmet güninde anları Tañrı Ta‘ālā rüsvāy ider ve eydür ki:Ḳanı ol şerīklerüñüz ki siz anlar‐ıla düşmanlıḳ iderdüñüz, mü’minleri in‐cidürdüñüz. Eyitdi ol kişiler ki ‘ilm virildiler: Taḥḳīḳ rüsvāylıḳ bu gün,daḫı ‘aẕāb kāfirler üstinedür.
Ol kāfirler ki cānların ḳabż ider feriştehler anlar nefslerine ẓulm id[er]ken,muṭī‘ olurlar ölümi gördükde, eydürler ki feriştehlere: Biz yamanlıḳ işle‐medük. Feriştehler anlara: Evet işledüñüz, dirler. Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā bilicidürsiz işlegen işleri.
Eydürler: Giriñüz ṭamu ḳapularından. Ebedī ḳalursız anda. Ne yamanvaracaḳ yirdür ol büyüklenenlere.
Daḫı eyidile mü’minlere: Ne nesne indürdi sizüñ Tañrıñuz? Eyide‐ler: Ḫayr indürdi ol kişilere ki eylük eylediler bu dünyāda, ḥasenetler vire‐ler ve āḫiret evi andan ḫayrludur. Ne yaḫşı evdür āḫiret evi müttaḳīler‐çün.
‘Adn uçmaḳları, girürler aña. Aḳar anlaruñ altından dürlü ırmaḳlar varduranlara ol uçmaḳlar içinde. Her ne kim dileseler anuñ gibi. Tañrı Ta‘ālāmüzd virür müttaḳīlere.
Ol kişiler kim ḳabż ider cānlarını feriştehler, arularken yazuḳlardanmelā’ikeler anlara selām virürler ve eydürler: Girüñüz uçmaġa ‘amelüñüzsebebi‐y‐ile.
Kāfirler muntaẓır olmazlar, illā özlerine gelmegi feriştehler cānların almaġ‐ıçun yā Tañrı Ta‘ālā buyruġı gelmegine. Anuñ gibi işledi‐y‐idi özlerinden bu‐run geçen ümmetler. Daḫı anlara Tañrı Ta‘ālā ẓulm eylemedi, lākin kendünefslerine ẓulm iderlerdi.
Pes irişdi anlara yaman ‘amelleri cezāsı. Daḫı indi özlerine masḫara‐lıġa alduḳlarınuñ cezāsı daḫı.
Eyitdi ol kişiler ki müşrik oldılar. Eger dilese‐y‐di Tañrı Ta‘ālā ṭapmazduḳkendüden özge hīç kimseye. Biz daḫı, atalarumuz daḫı, ḥarām eylemezdükanuñ buyruġınsuz bir nesne. Anuñ gibi işledi özlerinden burun geçenümmetler. Vācib degüldür peyġamberler üstine illā risāleti degürmek, beyāneylemek.
Taḥḳīḳ viribidük her ümmete peyġamber. Anuñ dili üstine eyitdük ki:‘İbādet eyleñüz Tañrı Ta‘ālāya, daḫı ıraḳ oluñuz bāṭıl ma‘būdlardan. Pesnicesine Tañrı Ta‘ālā hidāyet virdi ve nicesi üstine vācib oldı azġunluḳ. Pesgezüñüz yir yüzinde ve görüñüz nice oldı ṣoñ işi yalancılaruñ.
Eger cehd eyleseñ yā Muḥammed anlaruñ hidāyetine, pes Tañrı Ta‘ālāhidāyet virmez azġunluḳ diledügi kimseye. Anlara yardım idici daḫıyoḳdur.
Daḫı and içdiler Tañrı Ta‘ālā adı‐y‐la güçleri yitişdügince ki Tañrı Ta‘ālādiriltmez ölenleri, didiler. Evet, dirildür. Va‘dedür Tañrı Ta‘ālā girçek va‘de.Lākin çoḳ kişiler anı bilmezler.
Bellü eylemeg‐içün Tañrı Ta‘ālā özlerine çekişdükleri nesne, daḫı bilmeg‐içün kāfirler ki özleri yalancılar‐ıdı.
Bizüm buyruġumuz degüldür bir nesne. Ol olmaḳ dilesevüz illā eydürüzaña “ol”, ol daḫı olur, vücūda gelür.
Ol kişiler ki hicret itdiler Allāh yolına, özlerine ẓulm olduḳdan ṣoñra. Vire‐çek‐biz anlara dünyāda eylükler ve āḫiret müzdi. Uluraḳdur eger bilseñüz.
Ol kişiler kim ṣabr itdiler kāfirler zaḥmetine. Daḫı Çalaplarına ṣıġınurlar.
Daḫı göndermedük senden burun yā Muḥammed, illā erenler vaḥy olurdıanlara. Eger şek eyleseñüz, pes ṣoruñuz kitāb ehline, eger siz bilme‐señüz.
Mu‘cizātlar bile ve kitāblar bile ve indürdük saña Ḳur’ānı beyān eylemeg‐içün ḫalḳa, özlerine inen şerī‘atlara, illā kim tefekkür idesiz.
İmin mi oldı ol kişiler ki ḥīle itdiler nebīlere yamanlıḳları, yire yuddur‐maḳdan Allāh özlerini ya ‘aẕāb gelmekden kendülere sizmedükleri yirden.
Yā helāk itmekden Allāh özlerini dünyāda sevindükleri yirde. Pes anlar‘āciz eylemezler.
Yā helāk itmekden özlerini anlar ḳorḳarken. Taḥḳīḳ sizi yaradan Allāh şefḳatve raḥmet idicidür ḳullarına.
Baḳmazlar mı ki Tañrı Ta‘ālā yaratduġı nesnelere ki meyl eyler gölgeleri ṣaġdan ve ṣoldan secde eyleyüp Tañrı Ta‘ālāya, anlar münḳād‐iken TañrıTa‘ālā buyruġına.
Tañrı Ta‘ālāya secde eyler her ne kim göklerde ve yirlerde var‐ısacānverlerden. Feriştehler daḫı secde iderler, büyüklenmezler.
Ḳorḳarlar özlerini yaradan Allāhdan üstlerinden ve işlerler özlerine buyru‐lan nesneyi.
Tañrı Ta‘ālā eyitdi: İki ma‘būd idinmeñüz. Tañrı Ta‘ālā birdür, andan özgetañrı yoḳdur. Anuñ gibi olsa pes benden ḳorḳuñuz.
Daḫı Tañrı Ta‘ālānuñ ḫalḳı mülkidür gökler ve yirler ehli. Daḫı anuñ tā‘atidāyim vācibdür. Pes Tañrı Ta‘ālādan özgeden mi ḳorḳarsız?
Daḫı her ni‘met ki size irişür, Tañrı Ta‘ālādandur. Daḫı ḳaçan kim yitişesize ziyān, pes aña tażarru‘ idersiz.
Andan ṣoñra ḳaçan giderse Allāh sizüñ üstüñüzden ziyānı, ol vaḳtda birbölük sizden Çalaplarına şirk getürdiler.
Ḥattā kāfir olmaġ‐ıçun özlerine virdügümüz ni‘metlere. Pes gönenelerdünyāda, pes göreçeksiz ne olduġını.
Daḫı ḳılurlar özleri bilmedügi kimselere naṣībler virdügümüzrızḳdan Allāh ḥaḳḳı‐çun. Siz ṣorulursız iftirā eyledügüñüz nesnelerden.
Daḫı Tañrı Ta‘ālāya ḳızlar iderler, Tañrı münezzehdür oġul ḳızdan ve kendü‐lere yürekleri istegeni ḳılur.
Ve ḳaçan muştılansa özlerinüñ birisi dişi‐y‐ile, olur yüzi ḳara ḳayġudan ve‘avratına ḫışm eyler.
Gizlenür ḳavmden, ol yaman beşāretden. Dutar anı ẕelīllik bile yā ṭopraġaṣoḳar. Anlar ne yaman ḥükm iderler.
Ol kişiler ki āḫirete īmān getürmezler, yaman meẟelleri vardur. TañrıTa‘ālā meẟeli yücedür, maḫlūḳ ṣıfatlarından münezzehdür. Allāh ‘azīzdür,ḥikmetler issidür.
Daḫı eger Tañrı Ta‘ālā ḫalḳuñ günāhlarına göre ‘aẕāb itse‐y‐di hīç ḳoymazdı yir üstine bir cānver. Lākin mühlet virür anlara bir bilinmiş vaḳta degin.Pes ḳaçan kim özlerine ecel gelse, bir sā‘at atḳaru varmazlar, ilerüdaḫı gidemezler.
Daḫı ḳılurlar Tañrı Ta‘ālāya özleri sevmedügi nesne. Daḫı vaṣf ider dilleriyalanı ki kendülere eylük vardur āḫiretde, ḥaḳdur. Anlara ṭamu odı var‐dur. Daḫı anlar Cehenneme taḳdīm olurlar.
Allāh ḥaḳḳı‐çun biz viribidük peyġamberleri senden öñdinki ümmetlere.Pes bezedi anlara şeyṭān ‘amellerini. Ol dostlarıdur bu gün daḫı. Anlaraulu ‘aẕāb vardur.
Daḫı biz indürmedük senüñ üstüñe Ḳur’ānı illā bellü itmeg‐içün anlaraçekişdükleri nesneyi. Daḫı hidāyetdür ve raḥmetdür mü’min ḳavmlere.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā indürdi gökden ṣular, pes diriltdi anuñla yirleri öldük‐den ṣoñra. Taḥḳīḳ anda ‘ibretler vardur bir ḳavme ki işidürler.
Daḫı vardur size ṭavarlarda ‘ibretler. İçirürüz biz size anuñ ḳarnındaolan nesneden, zibil bile ḳan arasından, aḳ ḫāliṣ süd, boġazdan geçmegiheyyin içenlere.
Daḫı ḫurmā aġaçlarınuñ yemişlerinden ve üzümlerden içmekler idinürsiz ve yaḫşı rızḳ idinürsiz. Taḥḳīḳ anda delīller vardur bir ḳavme ki fikr iderler.
Daḫı ilhām eyledi Tañrı Ta‘ālā arılara ki: İdin ṭaġlardan evler, aġaçlardandaḫı, anlar düzdügi nesnelerden daḫı.
Andan ṣoñra yi her yemişlerden, daḫı yüri seni yaradan Allāhuñ yolların‐da. Çıḳar anuñ ḳarnından ballar dürlü dürlü, renglü şifā vardur ādemīlere.Taḥḳīḳ anda delīller vardur bir ḳavme ki fikr iderler.
Tañrı Ta‘ālā sizi yaratdı, andan ṣoñra vefāt idersiz ve sizüñ niçeñüzi dön‐derür yaman dirlige, ḳoçalıġa, ḥattā ki nesne bilmez ḳılur bilmekdenṣoñra. Tañrı Ta‘ālā bilicidür, her nesneye ḳādirdür.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā efḍal ḳıldı niçeñüzi niçeñüz üstine rızḳda. Ol efḍal olanlarḳaytarmazlar rızḳlarını ḳullarından, ḳırnaḳlarından. Anlar anda berāber‐lerdür. Pes Tañrı Ta‘ālā ni‘metlerini inkār iderler.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā ḳıldı size nefslerüñüzden ‘avratlar. Daḫı ḳıldı size ‘avrat‐laruñuzdan oġlanlar ve ḳız[lar] ḫidmet‐içün. Daḫı rızḳ virdi size yaḫşıni‘metlerden. Pes bāṭıla mı īmān getürdiler? Daḫı Tañrı Ta‘ālā ni‘metlerinekāfir mi olurlar?
Ve ṭaparlar Tañrı Ta‘ālādan özge ol kimselere ki rızḳ virmezler özlerine,göklerden daḫı yirlerden bir nesne bile, güçleri daḫı yitişmez.
Pes virmeñüz Tañrı Ta‘ālā ḥaḳḳına meẟelleri. Daḫı Tañrı Ta‘ālā bilür ve sizbilmezsiz.
Vurdı Tañrı Ta‘ālā, meẟel eyitdi: Bir ḳul ki mülk içinde ola, güciyitişmeye bir nesneye. Ol kimse bile ki rızḳ virdük bizden özine yaḫşı rızḳ,ol ḫarc ider andan gizlü ve āşikāre. İkisi berāber olur mı? Olmazlar. ŞükrTañrıya, bel ki anlar çoġı bilmezler.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā meẟel urdı iki kişi, birisi dilsüz, fehm eylemez güci yi‐tişmez bir nesneye. Ol aġırdur ḫocası üstine, ḳanḳı yire gönderse ḫayr ge‐türmez. Ol berāber olur mı ol kimse bile ki ‘adl ile buyurur, daḫı ol doġrı yol üstinedür?
Daḫı Tañrı Ta‘ālānuñdur gökler ġaybı ve yirler ġaybı daḫı. Daḫı ḳıyāmet gü‐ninüñ gelmegi degüldür Tañrı Ta‘ālā buyruġında illā göz açup yummaḳ yāandan yaḳın. Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā her nesneye ḳādirdür.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā çıḳardı sizi analaruñuz ḳarnından hīç nesne bilmez‐iken.Yaratdı sizi ḳulaḳlar işitmeg‐içün ve gözler görmeg‐içün ve yüreklerfikr‐içün. Ola kim siz bu ni‘metlere şükr eyleyesiz.
Görmezler mi ḳuşları ki musaḫḫar olupdur gök içinde, dutmaz anları illāTañrı Ta‘ālā. Taḥḳīḳ anda ‘ibretler vardur bir ḳavme ki īmān getürürler.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā ḳıldı size evlerüñüzi diñlenmeg‐içün, daḫı ḳıldı size da‐varlar derisinden evler götürmegi yeynidür size göçmek güninde, daḫıoturduġuñuz günde. Daḫı ḳoyunlar tüyinden ve develer yüñinden ve keçilerṣaçından geyecek ve döşenecek nesneler gönenmeg‐içün bir zamāna degin.
Daḫı Tañrı Ta‘ālā ḳıldı size yaratduġı nesnelerden gölgeler. Daḫı yaratdı size ṭaġlarda maġāralar sākin olmaġ‐ıçun ve ḳıldı size ḳumāşlar ki sizi ṣaḳlar is‐siden ve ṣovuḳdan. Daḫı ḳıldı size geymekler ki sizi ṣaḳlar ḳılıçdan veoḳdan. Ola kim Tañrı Ta‘ālā ḥükmine muṭī‘ olasız.
Pes eger yüz dönderseler senüñ üstüñe vācib degüldür, illā risāleti degürmek.
Bilürler Tañrı Ta‘ālā ni‘metlerini, andan ṣoñra inkār iderler ve anlar çoġıkāfirlerdür.
Daḫı ol gün ki virürüz her ümmetden nebīlerinden ṭanuḳlar. Andan ṣoñradestūr virilmez kāfirlere. ‘Öẕr ideler, daḫı anlara ‘itāb olunur.
Daḫı ḳaçan göricek ẓālimler ‘aẕābı, pes yeynilmez üstlerinden. Anlaramühlet daḫı virilmez.
Daḫı ḳaçan görse müşrikler şerīklerini eyideler: İy Çalabumuz bunlar bi‐züm şerīklerümüzdür ki biz anlara ṭaparduḳ senden başḳa. Pes anlara an‐lar cevāb virdiler ki: Siz yalancılarsız, dirler.
Daḫı bıraġalar ol günde Tañrı Ta‘ālāya iḫtiyārların, daḫı irişe kendülerdenol bāṭıl ma‘būdları.
Ol kişiler ki kāfir oldılar ve azdurdılar ḫalḳı Allāh yolından ya‘nīİslām dīninden. Arturduḳ anlara ‘aẕābı ‘aẕāb üstine fısḳları sebebi‐y‐ile.
Ol günde durġuzur‐biz her ümmetden bir ṭanuḳ, nebīlerden üstlerine özle‐ri cinslerinden ve seni getürürüz biz yā Muḥammed ṭanuḳ, bunlar üstine.Daḫı indürdük senüñ üstüñe Ḳur’ānı bellü eylemeg‐içün her nesneyi. Daḫıhidāyetdür ve raḥmetdür ve beşāretdür Müselmānlara.
Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā buyurur ‘adl eylemegi ve eylük eylemegi, daḫı ḳarāyi‐be yaḫşı baḳmaġı. Daḫı ḳaytarur sizi yaman işlerden ve ma‘ṣiyetler veẓulmden. Ögüt virür size, ola kim ögüt dutasız.
Daḫı yirine getürüñüz Tañrı Ta‘ālā ‘ahdini ḳaçan ‘ahd eyleseñüz. Daḫıbozmañuz andlaruñuzı berkitdükden ṣoñra, daḫı eyledü[gü]ñüz ḥāldeTañrı Ta‘ālā[yı] üstüñüze ṭanuḳ. Tañrı Ta‘ālā bilür siz işlegen işleri.
Daḫı olmañuz ol ‘avrat gibi ki bozdı ipligi berk ṣarduḳdan ṣoñra.İdinürsiz andlaruñuzı oyuncaḳ ortañuzda. Olmaḳdan bir ṭā’ife bir ṭāyife‐den artuḳ mālda, anuñla sizi ṣınar Tañrı Ta‘ālā. Daḫı beyān idecekdür sizeḳıyāmet güninde, ol nesne kim anda çekişürlerdi.
Eger Tañrı Ta‘ālā dilese‐y‐di sizi bir ümmet ḳılurdı. Lākin azdurur kimidilese ve doġrı yol gösterür kime dilese. Ṣorulsañuz gerek işledü[gü]ñüzişlerden.
Daḫı idinmeñüz andlaruñuzı oyuncaḳ ortañuzda. Pes ayaḳ ṭayanur berkit‐dükden ṣoñra. Daḫı dadarsız ziyānı ya‘nī dünyā ‘aẕābını ḫalḳı azdur‐duġuñuz sebebi‐y‐ile Tañrı yolından. Daḫı vardur size āḫiretde ulu ‘aẕāb.
Daḫı ṣatmañuz Tañrı Ta‘ālā ‘ahdini az bahā‐y‐ıla, dünyā metā‘ı‐y‐la. TañrıTa‘ālā ḳatında olan nesneler ḫayrludur size eger bilseñüz.
Sizüñ ḳatuñuzda olan nesneler fānīdür ve Tañrı Ta‘ālā ḳatında olanbāḳīdür. Daḫı cezā vireçekdür Tañrı Ta‘ālā ṣabr idenlere müzdlerini ‘amel‐lerinden yaḫşı, kim ki yaḫşılıḳ eylese.
Kim ki yaḫşılıḳ eylese irkekden ve dişiden ol mü’min‐iken, pes anı dirildü‐rüz dünyāda yaḫşı diri‐y‐le. Daḫı cezā virür‐biz anlara müzdlerini ‘amelle‐rinden yaḫşı.
Pes ḳaçan oḳusañ Ḳur’ānı Tañrı Ta‘ālāya ṣıġın şerrinden, ḥażretden sürül‐miş şeyṭānuñ.
Anuñ güci yitişmez īmān getürenlere, daḫı Çalaplarına ṣıġınanlara.
Anuñ güci yitmez illā özini sevenlere, daḫı ol kişilere kim Allāha şirk getü‐rürler.
Daḫı ḳaçan bir āyet yirine özge āyet getürsevüz, daḫı Tañrı Ta‘ālā bilür indürdügi nesneyi. Eydürler: Sen yalançısın, bel ki anlaruñ çoġı bilmezler.
Eyit yā Muḥammed: İndürdi bu Ḳur’ānı Cebrā’īle Tañrı Ta‘ālāḳatından ḥaḳḳ‐ıla, berkitmeg‐içün īmān getürenleri İslām üstine. Daḫıhidāyetdür, daḫı beşāretdür Müselmānlara.
Taḥḳīḳ biz bilürüz ki anlar eydür ki ögretmez özine, illā ādem oġlanı. Ol dilki meyl iderler aña, ‘Acem dilidür. Daḫı bu Ḳur’ān ‘Arab dili üstinedür.
Taḥḳīḳ ol kişiler ki īmān getürmezler Tañrı Ta‘ālā āyetlerine. Tañrı Ta‘ālāhidāyet virmez anlara. Daḫı anlara vardur ulu ‘aẕāb āḫiretde.
Taḥḳīḳ düzmez yalanı illā ol kişiler ki īmān getürmezler Tañrı Ta‘ālā āyet‐lerine. Daḫı anlar yalancılardur.
Kim ki kāfir olsa Tañrı Ta‘ālāya īmān getürdükden [ṣoñra], illā ol kişi kigüç göre öldürmeg‐ile yüregi muṭma’in iken īmān‐ıla, lākin ol kimse ki küfr‐ile yüregi giñ ola. Pes anlaruñ üstine ġażab vardur Tañrıdan. Daḫı anlaraulu ‘aẕāb vardur āḫiretde.
Ol andan ötürüdür kim anlar sevdiler dünyā dirligini, āḫiret üstineiḫtiyār itdiler. Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā hidāyet virmez bir ḳavme ki kāfirlerdür.
Anlar ol kişilerdür ki mühr urdı Tañrı Ta‘ālā yürekleri üstine. Daḫı ḳulaḳları ve gözleri üstine. Daḫı anlar ġāfillerdür.
Ḥaḳdur anlara āḫiretde ziyānlulardur.
Andan ṣoñra senüñ Çalabuñ, ol kişiler ki hicret itdiler ‘aẕāb olduḳdanṣoñra, andan ġazālıḳ eylediler ve ṣabr itdiler, taḥḳīḳ senüñ Çalabuñ andanṣoñra günāhlar baġışlayıcıdur, raḥmet eyleyicidür.
Ol gün ki gelür her nefs, çalışur anuñ‐çun. Daḫı tamām virilür her nefse‘ameli cezāsı, daḫı anlara hīç ẓulm olmaz. |
Tañrı Ta‘ālā meẟel eyitdi bir şehri ki imin‐idi, ḳorḳu yoġ‐ıdı ḫalḳına. Ge‐lürdi rızḳ anlara her ṭarafdan. Pes kāfir oldılar Tañrı Ta‘ālānuñni‘metlerine, pes daddurdı anlara Tañrı Ta‘ālā açlıḳ libāsını, ḳorḳuyı daḫı‘amelleri sebebi‐y‐ile.
Taḥḳīḳ geldi‐y‐idi anlara bir peyġamber özleri cinsinden, yalanladılar anı.Pes helāk itdi anları ‘aẕāb, anlar ẓālimler‐iken.
Pes yiñüz ol rızḳdan ki virdi size Tañrı Ta‘ālā ḥalālından, yaḫşısından. Daḫışükr eyleñüz ni‘metlerini Tañrınuñ, eger siz aña ṭaparsañuz.
Ḥarām eyledi Tañrı Ta‘ālā sizüñ üstüñüze murdār olmışı, daḫı ḳanı, daḫıṭoñuz etini, daḫı ol nesne kim ḳurbān olundı Tañrı Ta‘ālādan özge[ye]. Peskimüñ żarūreti olsa açlıḳdan, ẓulm eylemese, ta‘addī eylemese, pes TañrıTa‘ālā yaẓuklar baġışlayıcıdur, raḥmet idicidür.
Daḫı eyitmeñüz siz dilüñüz‐ile söyledügüñüz yalana. Bu ḥalāldur ve buḥarāmdur dimeñüz iftirā eyleyüp Allāh ḥaḳḳına yalanı. Ol kişiler kiiftirā iderler Allāh ḥaḳḳına yalanı, iflāḥ olmazlar.
Dünyāda az ḫoş geçerler ve āḫiretde vardur anlara ulu ‘aẕāb.
Daḫı Yehūdiler üstine ḥarām eyledük saña ḫaber virgen nesneleri bundanburun En‘ām sūresinde, biz ẓulm eylemedük anlara. Lākin kendüleri nefs‐lerine ẓulm iderler.
Andan ṣoñra seni yaradan Tañrı yamanlıḳ işleyenlere cāhillıḳ bile, andanṣoñra tevbe itseler ve eylük eyleseler, taḥḳīḳ senüñ Çalabuñ andan ṣoñrayazuḳlar baġışlayıcıdur, raḥmet eyleyicidür.
Taḥḳīḳ İbrāhīm peyġamber imām‐ıdı İslām dīnine, muṭī‘ idi Tañrı Ta‘ālāyaaru i‘tiḳād‐ıla. Daḫı müşriklerden degül‐idi.
Şükr eyleyici‐y‐idi Allāh ni‘metlerine, anı ḫalīl idindi Allāh ve gösterdiözine doġru yol.
Daḫı virdük aña dünyāda yaḫşı dirligi. Daḫı ol āḫiretde ṣāliḥlerden‐dür.
Andan ṣoñra vaḥy eyledük saña ki uy İbrāhīm dīnine aru i‘tiḳād‐ıla, müş‐riklerden daḫı degül‐idi.
Ḳılınmadı sebt günini ta‘ẓīm eylemek, illā ol kişiler üstine ki iḫtilāf eyledi‐ler anda. Taḥḳīḳ seni yaradan Allāh ḥükm eyler aralarında ḳıyāmet günin‐de, ol nesnede ki anlar çekişürlerdi.
Da‘vet eyle yā Muḥammed ḫalḳı Allāh yolına ki İslām dīnidür, muḥkemdelīl bile ve yaḫşı ögüt bile. Daḫı çekişür anlar‐ıla yaḫşılıḳ bile. Taḥḳīḳ se‐nüñ Çalabuñ bilicidür anı kim azmışdur kendü yolından. Daḫı ol bilicidürdoġru yol üstine olanları.
Daḫı eger ‘iḳāb eyleseñüz, pes ‘iḳāb eyleñüz size ‘iḳāb olan gibi ve egerṣabr eyleseñüz, ol yigrekdür ṣabr idicilere.
Daḫı ṣabr eyle yā Muḥammed, senüñ ṣabruñ degüldür, illā Allāhtevfīḳı bile. Ḳayġurma daḫı anlar üstine, yüregüñ daḫı dar olmasun anlaruñmekrinden.
Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā ol kişiler biledür, Allāhdan ḳorḳarlar. Daḫı anlar‐ıladurki iḥsān iderler.