Bu bir sūredür ki indürdük anı ve ḥükmlerini bildürdük ve anuñ içindebellü āyetler indürdük. Ola kim siz ögütlenesiz.
Zinā iden ‘avrat‐ıla zinā iden ere her birisine anlaruñ yüz aġaç vuruñuz.Daḫı anlara şefḳat eylemeñüz Tañrı Ta‘ālā ḥükminde, eger siz TañrıTa‘ālāya ve ḳıyāmet günine inanursañuz. Daḫı ḥāżır olsun anlaruñ ‘aẕābınabir ṭāyife Müselmānlardan.
Zinā iden er evlenmez, illā zinā idici ‘avratı, yā müşrik ‘avratı. Zinā iden ‘av‐rat daḫı evlenmez, illā zinā iden eri, yā müşrik eri ve ol ḥarām oldımü’minler üstine.
Daḫı ol kişiler ki bühtān idüp ardınca söylerler mestūre ‘avratlaruñ,andan ṣoñra dört ṭanuḳ durġurmasalar, anlara seksen aġaç uruñuz. Daḫıanlaruñ hergiz ṭanuḳluġın ḳabūl eylemeñüz. Daḫı anlar fāsıḳlardur.
İllā ol kişiler ki tevbe itdiler andan ṣoñra ve eylük eylediler. Pes TañrıTa‘ālā yazuḳlar baġışlayıcıdur, raḥmet idicidür.
Ve ol kişiler ki ‘avratları ḥaḳḳına yalan söylerler, ṭanuḳları olmasa öz nefs‐lerinden özge, pes anlaruñ birisinüñ ṭanuḳluġı dört kez and içmekdür Tañrıadı‐y‐la ki kendüsi girçeklerdendür.
Ve beşinci şehādeti Tañrı la‘neti özi üstine olsun eger yalancılardan ise.
Def‘ ider ol ‘avratdan ‘aẕābı dört kez and içmek Tañrı adı‐y‐la ki ol yalan‐cılardandur.
Ve beşinci şehādet, Tañrı Ta‘ālā ġażabı ol ‘avrat üstine, eger er gir‐çeklerden ise.
Eger Tañrı Ta‘ālānuñ keremi olmasa‐y‐dı sizüñ üstüñüze, raḥmeti daḫıolmasa‐y‐dı, Tañrı Ta‘ālā tevbeler ḳabūl idicidür.
Taḥḳīḳ ol kişiler ki ḳatı yavuz bühtān söz getürdiler sizden bir cemā‘at. Anısize şer ṣanmañuz, bel ki ol size ḫayrdur. Her kişiye anlardan ḳazanduġıyamanlıġuñ cezāsı vardur ve ol kişi ki başın dutdı bühtānuñ anlardan. Añavardur ulu ‘aẕāb.
Niçün anı işitgende ẓan eylemedi mü’min erler ve mü’min ‘avratlar nefsle‐rinde ḫayr ve eyitmediler ki uşbu ulu bühtāndur?
Niçün anuñ üstine dört ṭanuḳ durġurmadılar? Pes eger ṭanuḳlar getürme‐seler, anlar Tañrı Ta‘ālā ḳatında yalancılardur.
Eger Tañrı Ta‘ālānuñ keremi olmasa‐y‐dı sizüñ üstüñüze, raḥmeti daḫı dünyāda ve āḫiretde, yitişürdi size söylemek sebebi‐y‐le anda ulu ‘aẕāb.
Ol vaḳt ki siz dilüñüz‐ile söyler‐iken daḫı aġızlaruñuz bile eydürdüñüz sizbilmegen nesneleri. Siz anı geñez ṣanursız. Ol Tañrı Ta‘ālā ḳatında ulugünāhdur.
Niçün anı işitgende eyitmedi‐siz ki anı söylemek bize lāyıḳ degüldür, mü‐nezzehsin yā Allāh, uşbu ulu bühtāndur?
Tañrı Ta‘ālā size ögüt virür. Daḫı anuñ gibi işe dönmeyesiz hergiz, eger sizmü’minler‐iseñüz.
Daḫı bellü ider Tañrı Ta‘ālā size āyetleri. Tañrı Ta‘ālā her nesneyi bilicidür,ḥikmetler issidür.
Taḥḳīḳ ol kişiler ki yamanlıḳ isterler mü’minler ortasında. Anlar‐çun var‐dur ulu ‘aẕāb dünyāda ve āḫiretde. Daḫı Tañrı Ta‘ālā bilür, siz bilmezsiz.
Eger Tañrı Ta‘ālā fażlı olmasa‐y‐dı sizüñ üstüñüze, raḥmeti daḫı,Tañrı Ta‘ālā raḥmetlü olmasa‐y‐dı size ‘aẕāb yitişürdi.
İy īmān getüren kişiler, uymañuz şeyṭān yollarına. Kim ki şeyṭān yolla‐rına uysa, pes ol buyurur ḳatı ḳabīḥ nesneleri, şerī‘atden daşra nesneleri daḫı.Eger Tañrı Ta‘ālā keremi olmasa‐y‐dı üstüñüze, arınmazdı hīç kimse siz‐den. Lākin Tañrı Ta‘ālā arıdur kimi dilese. Daḫı Tañrı Ta‘ālā işidicidür, bi‐licidür.
Daḫı and içmesün ni‘metlü kişiler sizden, mālı çoḳ kişiler sizden virmeye‐ler ḳarāyiblerine, daḫı miskinlere, daḫı çalışanlara Allāh yolına. Daḫı ‘afveylesünler ve suçlardan geçsünler. Siz sevmez [mi]siz ki günāhlaruñuz baġış‐laya size Tañrı Ta‘ālā? Daḫı Allāh günāhlar baġışlayıcıdur, raḥmet idi‐cid[ür].
Ol kişiler ki ḥaḳḳında söylerler bühtān idüp mestūre ‘avratlaruñ, mü’mine‘avratlaruñ. La‘net oldı anlara dünyāda ve āḫiretde. Daḫı anlar[a]ulu ‘aẕāb vardur.
Ol gün ki ṭanuḳluḳ vire anlar üstine dilleri ve elleri ve ayaḳları işledükleriişlerine.
Ol günde anlara Tañrı Ta‘ālā tamām virecekdür vācib cezālarını. Daḫıbileceklerdür ki Tañrı Ta‘ālā ẟābitdür ẕātında, ulu, heybeti ẓāhirdür.
Arusuz ‘avratlar, arusuz erenlerüñdür ve arusuz erenler, arusuz ‘avratla‐ruñdur ve aru ‘avratlar, aru erenlerüñdür. Daḫı aru erenler, aru ‘avratla‐ruñdur. Anlar arınmışlardur eyitgen sözlerden. Anlara maġfiret vardur veḳatlu rızḳ vardur.
İy īmān getürenler, girmeñüz sizüñ evlerüñüzden özge evlere size destūrvirilmeyince, evler üstine selām virmeyince. Ol size ḫayrludur. Ola kim sizögütlenesiz.
Pes eger ol evlerde kimse bulmasañuz, pes anlara girmeñüz sizedestūr virilmeyince ve eger eyidilse size, ḳaytuñuz dinilse, pes ḳayıtuñuz. Ol ḳayıtmaḳ size aruluḳdur. Daḫı Tañrı Ta‘ālā siz işlegeni bilicidür.
Yazuḳ yoḳdur üstüñüze sizüñ girmekde ol evlere ki kimse yoḳdur içinde,anda ḳumāşlaruñuz var‐ısa sizüñ. Tañrı Ta‘ālā bilür siz āşikāre eylegenidaḫı, yaşurġanı daḫı.
Eyit yā Muḥammed mü’min erenlere, gözlerin yumsunlar ḥarāmdan, daḫıferclerini ṣaḳlasunlar. Ol menfa‘atludur özlerine. Tañrı Ta‘ālā bilicidür anlarişlegeni.
Daḫı eyit mü’min ‘avratlara, gözlerin yumsunlar ve ferclerin ṣaḳlasunlar.Daḫı göstermesünler bezeklerini kimseye, illā ol nesne ki āşikāredür andansürme gibi yüzük gibi. Daḫı göstermesünler bezeklerin illā erlerine, yā ata‐larına, yā erleri atalarına, yā oġlanlarına, yā ataları oġlanlarına, yāḳarındaşlarına, yā ḳarındaşları oġlanlarına, yā ḳız ḳardaş oġlanlarına, yāṭapucı ‘avratlarına, yā ḳullarına ve ḳırnaḳlarına, yā tābi‘ olanlara ki ‘avrat‐lara yatışmaḳ bilmezler er kişilerden, yā kiçik oġlanlar kim ‘avratlar em‐rinden nesne bilmezler. Daḫı ayaḳların yire ḳaḳmasunlar, bilinmeg‐içün gizledükleri nesne bezeklerinden ki ḫalḫāldur. Daḫı Allāha dönüñüz barçañuziy mü’minler. Ola kim siz iflāḥ olasız.
Daḫı evlendürüñüz ṭul ‘avratları sizden, daḫı ṣāliḥleri ḳullaruñuzdan veḳırnaḳlaruñuzdan. Eger yoḫsul olsalar, bayıdur Tañrı Ta‘ālā anları keremin‐den. Tañrı rızḳı çoḳdur, her nesneyi bilicidür.
Daḫı özini ṣaḳlasun ḥarāmdan ol kimseler ki evlenmege güçleri yitmez, Tañrı Ta‘ālā bay idince kendüleri kereminden. Daḫı ol kişiler ki mükātebeolmaḳ isterler ḳullaruñuzdan, pes mükātebe eyleñüz anlarda ḫayr siz‐señüz. Daḫı virüñüz anlara Tañrı Ta‘ālā‐ nuñ mālından ki size virdi. Daḫıgüç eylemeñüz ḳırnaḳlaruñuza zinā üzere, eger evlenmek dileseler siz is temeg‐içün dünyā dirliginüñ ve kim ki güç eylese anlara, pes Tañrı Ta‘ālāanlara güç eyledükden ṣoñra ‘afv idicidür, raḥmet ḳılıcıdur.
Taḥḳīḳ biz indürdük size bellü idici āyetler, daḫı ‘acāyib ḳıṣṣalar sizdenburun geçen ümmetlerden, daḫı ögütler.
Tañrı Ta‘ālā münevviridür ve müdebbiridür gökler ve yirlerüñ. Daḫı ol‘acāyib nūrınuñ meẟeli bir ṭākaya beñzer ki içinde çıraḳ ola. Ol çıraḳ ḳandīliçinde ola. Ḳandīl daḫı ol yılduza beñzer ki nūrı ḳatıdur. Yanar olḳandīl mübārek aġaçdan ki zeytūn aġacıdur ki maşrıḳı ve maġribi olmaya.Yaḳın olur zeytinüñ nūrı çıḳmaġa ve od yitişmese daḫı nūrdur, nūr üstine.Tañrı Ta‘ālā hidāyet virür nūrına kime dilese. Daḫı Tañrı Ta‘ālā meẟeller ururḫalḳa, daḫı Tañrı Ta‘ālā her nesneyi bilicidür.
Nice evlerde ki Tañrı Ta‘ālā buyurdı ki ‘imāret oluna ṭā‘at ile, daḫı añılaanda Allāh adı. Tesbīḥ ider aña anlar içinde gündüzlerde ve giçelerde.
Erenler ki aldamaz kendüleri bāzergānlıḳ, daḫı ne ṣatu ve bāzār eylemekTañrı Ta‘ālā ẕikrinden, daḫı namāzı durġurmaḳdan ve zekātı virmekden.Ḳorḳarlar bir gün ‘aẕābından ki müteġayyir olur ol gün hevlinden yürekler vegözler.
Cezā virmeg‐içün anlara Tañrı Ta‘ālā ‘amelleri yaḫşısını, daḫı anlarıfażlından arturmaġ‐ıçun. Tañrı Ta‘ālā rızḳ virür kime dilese ḥisāb‐suz.
Ol kişiler ki kāfir oldılar ‘amelleri serāba beñzer ki yazıda olur. Ṣusuz kişianı ṣu ṣanur. Ḳaçan aña gelse hīç nesne bulımaz. Tañrı Ta‘ālā ‘aẕābını ṭaparanuñ ḳatında, ḥisābını tamām degürür özine. Tañrı Ta‘ālā tiz ḥisāb idicidür.
Yā ḳarañuluġa beñzer ki deriñ deñizde olur. Örter anı mevc, mevcler biribiri üstine. Anuñ üstine bulıt ḳarañuluġı, ḳarañuluḳdur biri biri üstine eliniçıḳarsa görmek bilmez. Her kime ki Tañrı Ta‘ālā nūr virmese, pes aña hīçnūr yoḳdur hidāyete.
Görmez misin Tañrı Ta‘ālāya nice tesbīḥ ider gökler ehli ve yirler ehli, daḫıḳuşlar, daḫı ḳanatlar baġlu ṣaf ṣaf durup? Anlar barçası bildi du‘āsını,tesbīḥi daḫı. Tañrı Ta‘ālā bilicidür anlar işledügi işleri.
Daḫı Tañrı Ta‘ālānuñdur pādişāhlıġı göklerüñ ve yirlerüñ. Daḫı‘āḳıbet varmaḳ, Tañrı Ta‘ālā ḥażretinedür.
Görmez misin Tañrı Ta‘ālā nice sürer bulıtları? Andan ṣoñra birikdürürbiri biri‐y‐le, andan ṣoñra anı ḳat ḳat eyler. Pes görürsin yaġmurları, çıḳararasından. Daḫı Tañrı Ta‘ālā bulıtdan indürür ṭaġlar ṭoludan. Pes doḳandurur anı kime dilese ve giderür anı kimden dilese. Yaḳın olur ıldırımuñ aydın‐lıġı gözlerin nūrın gidermege.
Dönderür Tañrı Ta‘ālā giçe‐y‐ile gündüzi. Taḥḳīḳ anda ‘ibretler vardurbaṣīreti olan kişilere.
Tañrı Ta‘ālā yaratdı her cānveri ṣudan. Anlaruñ niçesi yürür ḳarnı üstineve niçesi yürür iki ayaḳ üstine ve niçesi yürür dört ayaḳ üstine. TañrıTa‘ālā yaradur her neyi dilese. Tañrı Ta‘ālā barça nesneye ḳādirdür.
Taḥḳīḳ biz bellü āyetler indürdük. Daḫı Tañrı Ta‘ālā hidāyet virür kimedilese doġru yola. |
Eydürler: Biz īmān getürdük Tañrıya ve peyġambere daḫı. Daḫı muṭī‘ ol‐duḳ, dirler. Andan ṣoñra i‘rāż ider bir bölük anlardan ol ḳavlden ṣoñra. Anlar mü’minler degüldür.
Daḫı ḳaçan da‘vet olsa Tañrı Ta‘ālāya ve peyġamberine, daḫı ḥükm eylemeg‐içün anlar üstine, bir ṭāyife anlardan yüz ḳaytarurlar ḥaḳdan.
Eger ḥaḳ özlerinüñ olsa, gelürler aña münḳād olup.
Anlaruñ yüreklerinde küfr mi vardur, yā şek mi iderler, yā ḳorḳarlar mı ki ḥayf eyle[ye] anlara Tañrı Ta‘ālā, peyġamber daḫı? Bel ki anlar ẓālimlerdür.
Degül‐idi mü’minler ḳavli, illā eyitmek; ḳaçan da‘vet olsalar Tañrıya veresūline ḥükm eylemeg‐içün ortalarında. Eydürler ki işitdük ve uy‐duḳ, dirler. Anlar dünyā ve āḫiret[e] yitişüpdürler.
Daḫı kim ki uysa Tañrı Ta‘ālāya, daḫı peyġamberine ve Tañrıdan ḳorḳsa,pes anlar sa‘ādet‐i ebedīye yitişüpdürler.
And içdiler Tañrı Ta‘ālā adı‐y‐la and içmege güçleri yitişdügince ki anlarabuyursañ yā Muḥammed, ġazāya çıḳalar, eyit: And içmeñüz, sizüñ buy‐ruġa uymaġuñuz bellüdür. Tañrı Ta‘ālā bilicidür siz işlegen işleri.
Eyit yā Muḥammed: Uyuñuz Tañrı Ta‘ālāya, daḫı uyuñuz peyġambere.Pes eger yüz ḳaytarsalar, pes Muḥammed resūlu’llāh üstine risāleti degür‐mekdür ve sizüñ üstüñüze vācib ṭā‘atdür. Eger uysañuz nebīye hidāyet ṭapar‐sız. Daḫı peyġamber üstine yoḳdur, illā risāleti bellü degürmek.
Va‘de eyledi Tañrı Ta‘ālā ol kişilere ki īmān getürdiler sizden, daḫı ‘amel‐iṣāliḥ işlediler ki anları ḫalīfe ide yir yüzinde. Nite kim ḫalīfe itdi öz‐lerinden burun geçenleri ki Benī İsrā’īldür. Daḫı ẟābit ide anlara özleri‐çün be‐gendügi dīni ki İslām dīnidür. Daḫı degşüre anlara ḳorḳularından ṣoñraiminligi, baña ‘ibādet eylesünler, hīç baña şirk getürmesünler. Kim ki kāfirolsa andan ṣoñra, pes anlar fāsıḳlardur.
Durġuruñuz namāzı, virüñüz zekātı, muṭī‘ oluñuz peyġambere. Ola kimsize raḥmet ola.
Yā Muḥammed, ṣanma kāfirler ki bizi ‘āciz ideler yir yüzinde. Daḫı ‘āḳıbetvaracaḳ yirleri cehennemdür. Ne yaman varaçaḳdur ol.
İy īmān getüren kişiler, destūr alsun sizden ḳullaruñuz üstüñüze girmege,daḫı ol kimseler ki bāliġ olmadılar, sizden üç kez gicede ve gündüzde,ṣabāḥ namāzından burun, daḫı ol vaḳt ki ḳumāşuñuz çıḳarursız ẓuhrissisinden, ‘işā namāzından ṣoñra. Daḫı üç ‘avret vaḳtıdur size. Yazuḳyoḳdur sizüñ üstüñüze ve anlar üstine daḫı, andan ṣoñra ṭavāf iderler, sizibiri birüñüz üstine. Anuñ gibi beyān ider Tañrı Ta‘ālā size āyetleri. DaḫıAllāh her nesneyi bilicidür, ḥikmetler issidür.
Daḫı ḳaçan bāliġ olsa kiçik oġlanlar, düşe geçseler, destūr istesünler destūristegen gibi, ol bāliġ olanlar. Anuñ gibi beyān ider Tañrı Ta‘ālā size āyetle‐ri. Daḫı Allāh her nesneyi bilicidür, ḥikmetler issidür.
Daḫı ḥayżdan kesilen ‘avratlar ki ümīẕ keseler evlenmekden, yazuḳ yoḳduranlar üstine ḳumāşlarını çıḳarmaḳda. Ẓāhir eylemesünler zīnetlerini veeger ‘affāf eyleseler anlara ḫayrludur ve Tañrı Ta‘ālā işidicidür, bili‐cidür.
Gözsüz üstine yazuḳ yoḳdur, aḳsaḳ üstine daḫı yazuḳ yoḳdur, ḫasta üstinedaḫı yazuḳ yoḳdur, nefslerüñüz üstine daḫı yazuḳ yoḳdur yimekde evle‐rüñüzden ki oġul ḳız evidür, yā atalaruñuz evlerinden, yā analaruñuz ev‐lerinden, yā ḳardaşlaruñuz evlerinden, yā ḳız ḳarındaşlaruñuz evlerinden,yā atalaruñuz ḳardaşı evlerinden, yā atalaruñuz ḳız ḳardaşı evlerinden, yāanañuz ḳardaşları evlerinden, yā anañuz ḳız ḳardaşları evlerinden, yāmiftāḥları sizüñ elüñüzde olan evlerden, yā sizüñ dostlaruñuz evlerinden,yazuḳ yoḳdur sizüñ üstüñüze yimek, cem‘ olup yā müteferrıḳ. Pes ḳaçan evle‐re gir‐ señüz selām virüñüz biri birüñüze Tañrı Ta‘ālā selāmın kimübārekdür. Anuñ gibi beyān ider size Tañrı Ta‘ālā āyetlerini. Ola kimfehm eyleyesiz.
Kāmil mü’minler degüldür, illā ol kişiler ki yüreg‐ile īmān getürdi‐ler Tañrı Ta‘ālāya ve peyġamber[e]. Daḫı ḳaçan ki peyġamberler olsalar birdirneklü iş üzere ṣavaş gibi, ḳoyup gitmezler özinden destūr olmayınca.Taḥḳīḳ ol kişiler ki senden destūr isterler yā Muḥammed, anlar īmān getü‐rürler Tañrı Ta‘ālāya ve peyġambere. Pes ḳaçan senden destūr isteseler birnice işler‐çün, pes destūr vir kime dileseñ anlardan. Daḫı maġfiret iste anlar‐çun Tañrıdan. Taḥḳīḳ Tañrı Ta‘ālā ‘afv idicidür, raḥmet idicidür.
Ḳılmañuz resūl ḳıġırmaġını sizüñ ortañuzda, ya‘nī adı‐y‐la çaġırmañuzbiri birüñüze ḳıġırmaḳ gibi. Tañrı Ta‘ālā bilür uġurlayın sizüñ ortañuzdan biri biri ardınca gidenleri. Pes ḥaẕer eylesün ol kimseler ki peyġamber buy‐ruġından çıḳarlar, kendülere fitne yitişmekden dünyāda, yā ulu ‘aẕāb yi‐tişmekden āḫiretde.
Bilmiş oluñuz, Tañrı Ta‘ālānuñ ḫalḳı mülkidür gökler ve yirler ehlidaḫı. Taḥḳīḳ bilür siz üstine olan nesneyi. Daḫı ol gün ki rücū‘ iderler aña, ‘amelleri cezāsın virür anlara. Daḫı Tañrı Ta‘ālā her nesneyi bilicidür.