Hicr Suresi 72. Ayet

Kentin ahlâksız halkı, Lût’un konukları olduğunu duyunca –muhtemelen onlara sarkıntılık etmek üzere– geldiklerinde Hz. Lût onların niyetlerini sezdiği için kendilerini uyardı; fakat “Seni el âlemi korumaktan menetmedik mi?” diyerek azgınlıklarında ısrar ettiler. Bu ifadeden anlaşıldığına göre Hz. Lût onları daha önce de bu ahlâksızlıklarından uzaklaştırmaya çalışmış; fakat olumsuz, hatta küstahça cevaplar almıştı. Buna rağmen son bir defa daha “İşte kadınlar, benim kızlarım, (nikâh) yaparsanız” diyerek onları arzularını meşrû ve ahlâkî yollardan karşılamaya çağırdı. Bu sözüyle Lût, bir peygamber olarak kendisini ümmetinin babası yerinde görüyor, dolayısıyla ümmetinin kızlarını da kendi kızları kabul ediyor (Zemahşerî, II, 317), bu azgın topluluğa, yapmak istediklerini bu kızlarla evlenerek yapmaları gerektiğini, doğru ve meşrû tutumun bu olduğunu bildiriyordu. Âyetlerin üslûbundan anlaşıldığına göre aslında bu kavim felâketi çoktan hak etmişti. Fakat yüce Allah’ın, yukarıda işaret buyurulan geniş rahmeti ve bir peygamber olarak Hz. Lût’un ümmetine duyduğu şefkat sebebiyle yine de onlar, ahlâksızlıktan vazgeçip hallerini düzeltmeye çağırılmıştır. Ne var ki, 72. âyetten anlaşıldığına göre sapık duyguları akıllarını başlarından almış, ihtirasları gözlerini kör etmiş, mâkul ve ölçülü düşünüp hareket etme kabiliyetlerini büsbütün kaybetmişlerdi. Âyetteki yemin ifadesi, onların bu hallerinin artık ıslah edilemez olduğuna işaret etmektedir. Cenâb-ı Hak, Lût kavmi hakkındaki bu açıklamalarıyla sadece geçmişteki bir toplum hakkında bilgi vermeyi değil, daha önemlisi, insanoğlunun Allah’tan ve peygamberden gelen her türlü uyarıya kulak tıkayarak beşerî tabiatına, arzu ve ihtiraslarına esir olması halinde sağlıklı düşünme yeteneklerinin nasıl işlemez hale geleceğini, en doğru ve yararlı öğütleri bile duyup anlayamayacak kadar insanlığını kaybedeceğini anlatmaktadır.

Benzer mesaj: Hûd 11:78-80.  

[1] Peygamberimize hitaptır.[2] Kavm-i Lût. Veya Müşrikin-i Kureyş'tir ki kıssa arasına girmiştir.[3] Azgınlıklarında, sapıklıklarında.  

1 Elmalılı2 Bu ayet burada cümle-i mu’tarıza olarak Hud (a.s)’a değil de Hz. Peygamber (s.a.v)’e hitap olarak terceme edilmiştir. Eğer hitap Hud (a.s)’a olarak düşünülürse ayetin meali: “(Melekler, Lût'a:) Ömrüne yemin olsun ki, gerçekten onlar, (şehvet) sarhoşluğu içerisinde ne halt ettiklerini bilmiyorlar.” şeklinde olur.  

[2063] Le-amruke lafzen “ömrüne yemin olsun” demektir. Tercihimiz bağlamla uyumludur. Burada hitabın Hz. Nebi’ye olduğu söylenmiştir. Fakat bu şart olmadığı gibi, bağlamdan da kopuktur. Muhatabın Lût nebi olması bağlama daha uygundur. Hz. Lut’a zımnen söylenen şudur: Sen iyi niyetlisin, fakat bunun onlara hiçbir yararı yok.  

Bu hitabı yapan Cenab-ı Allah’tır. Bir başka tefsire göre, hitab edenler elçi melekler “Hayatın hakkı için, onlar sarhoşlukları içinde sürünüp gitmektedirler.” demişlerdi.