Nahl Suresi 115. Ayet

Yenmesi yasaklanan şeylerle ilgili olarak ayrıca bakınız: Bakara sûresi, âyet, 173.  

İçinde bulundukları bolluk ve güvenlik ortamını kendisine borçlu oldukları Allah’a karşı nankörlük eden, üstelik yaptıklarının yanlışlığını göstermeye çalışan Allah elçisini de yalancılıkla suçlayan şehir halkının bu yüzden uğradığı açlığı, korkuyu ve başlarına gelecek büyük azabı bir uyarı örneği olarak hatırlatan âyetlerin ardından Allah’a hakkıyla kulluk eden kimselerin, O’nun verdiği nimetlerden yararlanırken kendisine şükretmeleri gerektiği bildirilmekte; sonra da bazı haram yiyecekler sıralanmaktadır (bu haramlar konusunda bilgi için bk. Bakara 2:173). Allah kuluna gereksiz ve faydasız yere zorluk çıkarmaz; hatta kul zorda kalırsa, kural olarak yasakladığı bazı şeylere geçici olarak izin de verir. Önemli olan, Allah tarafından konmuş olan hükümlere saygı duymamızı, nimetlerinden ötürü O’na minnettar olmamızı sağlayan, bizi haksızlık ve aşırılığa sapmaktan koruyan bir dindarlık duyarlılığına sahip olmaktır. Buna karşılık, Allah’ın hükümlerini önemsemeyip de haram ve helâl konusunu hafife alarak, aslında kendi keyfî arzularıyla uluorta hükümler koyup bunları Allah’ın hükümleriymiş gibi göstermeye kalkışmak, “az bir faydalanma” yani önemsiz dünya menfaatleri uğruna “Allah üzerine yalan uydurmak”, insanı ebedî kurtuluştan mahrum bırakacak ve “elemli bir azab”a götürecek ölçüde ağır bir suçtur.

Benzer mesajlar: Bakara 2:173; Mâide 5:3; En‘âm 6:145.  

1- Bundan kasıt, tapınma ve ibadet amacıyla; adanma düşüncesiyle başka bir ilah adına kesilenlerdir. Yoksa sanıldığı gibi, kesme işlemi sırasında Allah'ın adını anma mecburiyetinden söz edilmemektedir. 2- Açlık nedeniyle bir şeyler yemek zorunda kalmışsa. 3- Bunlardan yiyebilir.  

Bkz. 2:173, 5:3, 6:118-119, 121, 145Allah’tan başkası adına kesilen hayvanın etini yemek haramdır. Eğer kesilen hayvan herhangi bir kişi adına ya da türbe namına kesiliyorsa Allah’ın adı da anılsa haramdır. Bir şey haramsa onu keserken ya da yerken Allah’ın adını anmak onu helal kılmaz. Kişiler adına kurban kesilemez. Ayet yoruma gerek duyulmayacak kadar açıktır.“Kim çaresiz kalırsa” ifadesi ölmeyecek kadar ya da baskı karşısında zoru aşıncaya kadar yemeğe ruhsat veriyor. “Nasıl olsa ruhsatlık fırsat oluştu” deyip ölçüyü kaçırmamak gerekir. Zira bu konuda sınırı aşmak da haramdır. Evet” zaruretler haramları mubah kılar”, ancak zarurette esas olan zorunluluktur. Zorunlu olanın dışında ölçüyü kaçırmak da haramdır  

1 Allah’tan başkası adına kesilen hayvanların, yenilmesi haramdır. Meselâ; herhangi bir yerde Allah için kurban kesmek câiz ve etinin yenilmesi helâl ise de falan kişi ve türbe namına kesilen kurbanın etinin yenilmesi, haramdır.2 Yani ölmeyecek kadar yemek haram değildir. Ancak bu sınır aşılırsa haram olur. Her ne kadar “zaruretler haramları mubah kılarsa” da “zaruretin miktarını aşmak” da haramdır. 3 Bk. (Bakara: 173, Mâide: 3, En’am: 118-119, 121, 145)  

[2205] Bu dört yasak için bkz: 2:173, ilgili notlar. Bu yasakların Kur’an’da geliş süreci ve kapsamıyla ilgili kısmen ayrıntılı bir açıklama En’âm sûresinin 145. âyetinin ilgili notunda yapılmıştı. Kur’an, tüm iniş sürecine yayılan bu tür âyetlerle, insanlar tarafından, dindarlık gösterisi olarak yasakların genişletilip bunun da Allah’a izafe edilmesine ilkesel olarak karşı çıkar (7:32; 6:151; ayrıca krş: 2:173; 6:145; 7:33). Çünkü, Allah tarafından yasaklanan şeylerin tamamı vahiyle açıklanmıştır (6:119). Bu sûrenin 9. âyetinde açıkça belirtildiği gibi başta insan olmak üzere tüm varlığa değer ve konum biçme, onun amaçlarını tayin etme, iyi ya da kötüyü belirleme yetkisi Allah’a aittir. 114. âyette de ifade edildiği gibi, Allah tarafından çizilmiş haram kapsamını her genişletme girişimi, vahiy tarafından bir yetki gasbı olarak değerlendirilmektedir. Bir dindarlık gösterisi olarak dahi yasakların genişletilmesine izin vermeyen Kur’an, bu âyetin sonunda olduğu gibi zorunlu hâllerde ilâhî yasakların geçici olarak askıya alınmasını, bu konudaki ilkeler zincirine eklemiştir. Bu da muhatabı, “din insan içindir” temel kuralına götüren bir yaklaşımdır.  

(27) Hayatî bir tehlike söz konusu olursa.