Sahîh-i Buhârî 1787. Hadis

Nevevî şöyle der: Bu hadis, ibadette sevabın, yorgunluğun yahut harcamanın çokluğuna göre artacağını gösterir. Burada kastedilen dinin yermediği yorgunluk ve harcamadır. Hadisten ilk anda anlaşılan şey, ibadetin sevap ve faziletinin yorgunluk ve harcamanın çokluğuna bağlı olarak artacağıdır. İbadetlerin birbirine karşı üstünlüğünün ölçüsü Nevevî'nin dediği genel olarak doğru olmakla birlikte her zaman geçerli değildir.

a- Yapıldığı zaman sebebiyle üstün olan ibadetler: Kimi ibadetler hafif olduğu halde yapıldığı zamana nispetle fazilet ve sevabı diğer ibadetlere göre daha fazla olabilir. Nitekim kadir gecesini ihya etmenin sevap ve fazileti Ramazanın diğer gecelerini ve Ramazan dışındaki zamanları İhya etmekten daha üstündür. b- Yapıldığı mekan itibarıyla üstün olan ibadetler: Mescid-i haram'da iki rekat namaz kılmak, diğer yerlerde kılınan; rekatı yahut kıraati daha fazla olan namazlardan daha sevaptır.

c- Farzın nafileye üstün olması: Bir ibadetin farzı nafilesine üstündür. Nitekim bir dirhem zekat vermek, bundan daha fazla miktarda nafile sadaka vermekten üstündür. İzz İbn Abdisselam el-Kavaid adlı eserinde buna işaret ederek şöyle demiştir: Başkalarına zor geldiği halde namaz Hz. Nebi'in gözünün aydınlığı idi. Başkasının zorluk içinde kıldığı namaz kesinlikle Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in namazına eşit değildir.

باب: المعتمر إذا طاف طواف العمرة ثم خرج، هل يجزئه من طواف الوداع. 9- Umre Yapan Kişi Umre Tavafını Yapsa Sonra İhramdan Çıksa Bu, Veda Tavafı Yerine Geçer Mi? حدثنا أبو نعيم: حدثنا أفلح بن حميد، عن القاسم، عن عائشة رضي الله عنها قالت: خرجنا مهلين بالحج، في أشهر الحج، وحرم الحج، فنزلنا بسرف، فقال النبي صلى الله عليه وسلم لأصحابه: (من لم يكن معه هدي فأحب أن يجعلها عمرة فليفعل، ومن كان معه هدي فلا). وكان النبي صلى الله عليه وسلم ورجال من أصحابه ذوي قوة الهدي، فلم تكن لهم عمرة، فدخل علي النبي صلى الله عليه وسلم وأنا أبكي، فقال: (ما يبكيك). قلت: سمعتك تقول لأصحابك ما قلت، فمنعت العمرة، قال: (وما شأنك). قلت: لا أصلي، قال: (فلا يضرك، أنت من بنات آدم، كتب عليك ما كتب عليهن، فكوني في حجتك، عسى الله أن يرزقكها).

قالت: فكنت حتى نفرنا من منى، فنزلنا المحصب، فدعا عبد الرحمن، فقال: (اخرج بأختك الحرم، فلتهل بعمرة، ثم أفرغا من طوافكما، أنتظركما ها هنا). فأتينا في جوف الليل فقال: (فرغتما). قلت: نعم، فنادى بالرحيل في أصحابه، فارتحل الناس ومن طاف بالبيت قبل صلاة الصبح، ثم خرج موجها إلى المدينة. İbn Battal şöyle demiştir: Alimler arasında şu konuda görüş ayrılığı yoktur: Umre yapan kimse tavaf yapıp memleketine doğru yola çıksa, bu tavaf veda tavafı yerine geçer.

Nitekim Aişe r.anha böyle yapmıştır. Öyle anlaşılıyor ki Aişe r.anha'nin hadisinde, umre tavafından sonra veda tavafı yapmadığı açık olarak ifade edilmediği için Buharı konu başlığında kesin bir ifade kullanmamıştır. Aişe r.anha'nin, adet gördüğünü açık olarak söylemeyip "namaz kılamıyorum" demesi ince bir kinayedir. باب: يفعل في العمرة ما يفعل في الحج. 10- Hacda Yapılanları Umrede De Yapmak