Sahîh-i Buhârî 2749. Hadis

Buhari bu konu başlığını alacaklı ister mirasçı, ister başkası olsun hastanın borç ikrarının caiz olduğu görüşünü delillendirmek için koymuştur. Ayetin buna delil oluş yönü şudur: Allah Teala, borcu ve vasiyeti mirasa öncelikte bir tutarak, ikisi arasında herhangi bir ayırım yapmamıştır. Daha önce zikredilen delille mirasçıya vasiyet bu kapsamdan çıkmıştır. Mirasçıya borç ikrarı ise aynen kalmıştır.

باب: تأويل قول الله تعالى: {من بعد وصية يوصي بها أو دين} /النساء: 11/. 9. "EDİLEN VASİYETTEN VEYA BORÇTAN SONRA ... " AYETİNİN YORUMU ويذكر أن النبي صلى الله عليه وسلم قضى بالدين قبل الوصية.وقوله: {إن الله يأمركم أن تؤدوا الأمانات إلى أهلها} /النساء: 58/. فأداء الأمانة أحق من تطوع الوصية، وقال النبي صلى الله عليه وسلم: (لا صدقة إلا عن ظهر غنى). وقال ابن عباس: لا يوصي العبد إلا بإذن أهله، وقال النبي صلى الله عليه وسلم: (العبد راع في مال سيده).

Nakledildiğine göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem vasiyetten önce borcun verilmesine hükmetmiştir. Kur'an-ı Kerim'de "Allah size emanetleri sahibine vermenizi emrediyor" [Nisa 58] buyrulmuştur. Emaneti sahibine vermek nafile vasiyetten önceliklidir. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Sadaka ancak zenginlikle olur" buyurmuştur. İbn Abbas da radıyallahu anh' "Köle, sahibinin izni olmadan vasiyet edemez"

demiştir. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Kö/e sahibinin malının bekçisidir" buyurmuştur .. حدثنا محمد بن يوسف: حدثنا الأوزاعي، عن الزهري، عن سعيد بن المسيب وعروة بن الزبير: أن حكيم بن حزام رضي الله عنه قال: سألت رسول الله صلى الله عليه وسلم فأعطاني، ثم سألته فأعطاني، ثم قال لي: (يا حكيم، إن هذا المال خضر حلو، فمن أخذه بسخاوة نفس بورك له فيه، ومن أخذه بإشراف نفس لم يبارك له فيه، وكان كالذي يأكل ولا يشبع، واليد العليا خير من اليد السفلى). قال حكيم: فقلت: يا رسول الله، والذي بعثك بالحق، لا أرزأ أحدا بعدك شيئا، حتى أفارق الدنيا. فكان أبو بكر يدعو حكيما ليعطيه العطاء فيأبى أن يقبل منه شيئا، ثم إن عمر دعاه ليعطيه فأبى أن يقبله، فقال يا معشر المسلمين، إني أعرض عليه حقه الذي قسم الله له من هذا الفيء فيأبى أن يأخذه. فلم يرزأ حكيم أحدا من الناس بعد النبي صلى الله عليه وسلم حتى توفي رحمه الله.

Buhari'nin bu konu başlığını koyma amacı, borcun vasiyetten öncelikli olmasına rağmen ayette önce vasiyetin zikredilmesinin sebebini açıklamaktır. Bunun için konu başlığını tekrar etmiştir. Hz. Nebi'in Sallallahu Aleyhi ve Sellem vasiyetten önce borcun ödenmesine hükmettiği nakledilmiştir. Tirmizı "İlim sahipleri katında uygulama buna göre süregeldi" demiştir. Herhalde Buhari uygulamada görüş birliği olduğu için bunu güçlü bulmuş ve bu görüşü savunmuştur.