

"Zekatta hile." Yani zekatı düşürme konusunda hileleri terk etme. "Birileri (Ebu Hanife) şöyle demiştir: 120 devede üç yaşına basmış iki deve zekat vardır ... " İbn Battal şöyle demiştir: Bilginler, bir kimsenin -zekattan kaçma niyeti olmadığı takdirde- senesi dolmadan satış yapmak, bağışta bulunmak ve onu kesmek gibi malı üzerinde bir tasarrufta bulunmasının caiz olduğu noktasında icma etmişlerdir. Yine bilginler, malın üzerinden bir yıl geçtiğinde toplu olan maııarı dağıtarak veya dağınıkları toplamak suretiyle hile yapmanın helal olmadığı noktasında da görüş birliğine varmışlardır. Bundan sonra ise ihtilaf etmişlerdir. İmam Malik şöyle der: Bir kimse zekattan kaçmak maksadıyla senenin dolmasına bir ay veya benzeri bir süre kala malının bir kısmını elinden çıkaracak olursa sene dolduğunda zekatını vermekle yükümlüdür. Çünkü Ebu Bekir mektubunda "zekat (artar) korkusuyla" demektedir. İmam Ebu Hanife şöyle demiştir: Kişi senenin dolmasına bir gün kala zekattan kaçmak maksadıyla malının bir kısmını elindençıkarmaya niyet ederse, bu niyet kendisine zararvermez. Çünkü zekat ancak sene dolunca gerekli olur. Dolayısıyla bu kimse zekattan kaçmış durumuna düşmez. "Zekat (artar) korkusuyla." Bu sakınca ancak zekat artar korkusu taşındığında sözkonusudur. Müheııeb şöyle demiştir: Buhari'nin demek istediği şudur: Zekatı düşürmek maksadıyla insanın yapmış olduğu bütün hilelerin günahı o kimsenin üzerinedir. Çünkü Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem zekat korkusuyla koyunları bir araya toplama veya dağıtmayı yasaklamıştır. Bu yasaklıktan anlaşılan budur. Talha hadisindeki "Eğer doğru söy/üyorsa fe/ah bu/du" ifadesinden anlaşılan, Allah'ın koyduğu farzlardan herhangi birini bir hile yaparak eksiltmeye yönelen kimsenin iflah olmayacağıdır.
Müheııeb şöyle der: Fıkıh bilginlerinin mal sahibinin sene dolmadan önce malı üzerinde tasarrufta bulunması ve bununla zekattan kaçmayı istemesi meselesinde verdikleri hüküm şudur: Bir kimse buna niyet edecek olursa üzerinden günah sakıt olmaz. Böyle bir kimse, Ramazan hilalini görmeden bir gün önce Ramazan orucu tutmaktan kaçmak için orucu yemek maksadıyla hiç ihtiyaç yokken yolculuğa çıkan kimseye benzer. Böyle bir kişi ilahi tehdide maruz kalır.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Buhârî. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin bu kitapta geçtiği hadis sayısıdır.