Sahîh-i Müslim 2325. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadisi Buhâri «Hîbe», «Cizye» ve «Edeb» bahislerinde; Ebû Dâvûd «Kitâbu'z-Zekât» da muhtelif râvîlerden tahrîc etmişlerdir. Hadîsde «Rağibe» mi yoksa «Rahibe» mi denildiğinde râvînin şekkettiği görülüyor. «Rağibe»: İstekli; «Rahibe: îstemiyerek, mânâlarına gelir. Gelen kadının neyi isteyip istemediği ulemâ arasında ihtilaflıdır. Bâzıları, müslüman olmayı istediğini yahut istemediğini söylemiş; bir takımları bu kelimenin: «Benim vereceğim şeylere tama' ederek geldi.» mânâsına kullanıldığını ileri sürmüşlerdir. Ebû Dâvûd'un bir rivayetinde.- «Kureyş zamanında annem müşrik olarak ve islâmı kerih görerek yardım ümidi ile benim yanıma geldi.» denilmiştir. İbni Hacer-i Askalânî'nin beyânına göre Kureyş zamanından murâd: Hudeybiye musâiâhası ile Mekke'nin fethi arasında geçen zamandır. Hadîsin bir rivayetinde: «Annem oğlu ile birlikde geldi.» denilmiştir. Oğlunun ismi: Haris olduğu söylenir. Hz. Esma'nm annesinin kim olduğu ihtilaflıdır. Bâzıları üvey annesi, bir takımları süt annesi olduğunu söylemişlerdir. Hakikî annesi olduğunu söyliyenler de vardır. Aynî: «Esah olan da budur.» diyor: İbni Sa'd Ebû Dâvûd-u Tayâlisî ve Hâkim'in rivayet ettikleri Abdullah b. Zübeyr hadisini buna delîl gösteriyor. Mezkûr hadîsde: Kuteyle, kızı Esma binti Ebî Bekîr'in yanına Medîne'ye geldi. Kendisini Ebû Bekir câhiliyet devrinde boşamıştı. Kızına kuru üzüm, yağ ve selem ağacı yaprağından hediyeler getirdi. Fakat Esma' onun hediyelerini kabul etmekten yahut onu evine almaktan imtina etti. Ve Aişe'ye haber göndererek Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e sormasını istedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)--«Onu evine alsın...» buyurdular. Bu kadının ismi dahi ihtilaflıdır. Bâzıları Kuteyle olduğunu söylerler. Bâzılarına göre Katleldir. Dâvûdî: Ümmü Bekir olduğunu söylemiştir. Lâkin îbni Tîn : «İhtimâl Ümmü Bekir onun künyesi olacaktır.» diyor. Aynî' nin sahîh olarak kabul ettiği: Kuteyle olmasıdır. Ulemâ Kuteyle'nin müslümanlığı kabul edip etmediğinde dahi ihtilâf etmişlerdir. Nevevi: «Ekser-i ulemâya göre bu kadın müşrik olarak ölmüştür.» diyor. Müstağfiri ise onu müslümanlığı geç kabul eden sahabe meyânında zikretmiştir. Ancak Ebû Mûse'l-Medini buna itirazla «Hiç bir hadisde müslümanlığı kabul ettiğine dâir kayıd yoktur.» demiştir.