Sahîh-i Müslim 2647. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhari «Kitabu's-Savm» ve «Kitâbu't-Tefsir» de tahrîc etmiştir. Buhâri'nin bütün rivayetlerinde hadîsin sonunda muhtasaran «Dileyen oruç tutar.» buyurulmuştur. Tahavî'nin yine İbni Ömer (Radiyallahû anh) 'dan tahrîc ettiği rivayette: «Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): — Sizden kim aşûra günü oruç tutmak isterse tutsun, oruç tutmak istemiyen ondan vazgeçsin, buyurdu.» denilmiştir. Bu hadîsi Dârimi dahî «Sünen» inde Müslim'in rivayeti gibi tahrîc etmiştir. Bütün bu rivayetler o gün oruç tutup tutmamanın ihtiyari bir iş olduğuna delâlet etmektedirler. Bu ve bundan sonraki rivayetler aşure orucunun farziyeti neshedilerek nâfile kabilinden meşru kaldığına delildirler. Usul-i fıkıh ulemâsı bir ibâdetin farziyeti neshedildikten sonra o ibadetin mubah olarak meşru kalıp kalmıyacağı mes'elesinde ihtilâf etmişlerdir. Hz. Abdullah b. Ömer'in aşûra günü oruç tutmaması, o günü islâmda da câhiliyet devrinde olduğu kadar ta'zim etmiş olmamak içindir. Onun mezkûr günde oruç tutmaması, o gün oruç tutulamıyacağına delâlet etmez. Zîra o gün ehl-i şirkin hatırasını ihya için değil de sevap kasdıyla oruç tutana Allah indinde büyük sevap vardır. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) 'in aşûra günü niçin oruç tuttuğu ihtilaflı bir mes'eledir. Bâzıları onu câhiliyyet devrinden beri tuttuğunu söyler. Buhâri ile Müslim'in İbni Abbâs (Radiyallahu anh) dan tahric ettikleri bir rivayete göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Medine'ye gelince yahudilerin aşûra günü oruç tuttuklarını görmüş, onu Musa (Aleyhisselâm)'ın dahi tuttuğu söylenince: «Biz Hz. Musa 'ya uymaya sizden daha lâyıkız.» buyurarak, bu orucu tutmuştur. Caiz ki Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu orucu Kureyş ile birlikte islâmiyetten evvel tutmuş, Medine'ye hicret edince Musa (Aleyhisselâm) 'in şeriatında da bulunduğunu öğrenerek- onu hem kendisi tutmuş hem de ashabına emir buyurmuştur. Ramazan orucu farz kılınınca İse bu işi ashabının ihtiyarına bırakmıştır.