Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhâri ile Ebu Davud, Tirmizî, Hz. Ebu Hureyre'den diğer Kütübü Sitte sahibleri ibni Abbâs ile Câbir (Radiyallahu anh)'dan rivayet etmişlerdir. Tirmizî onu tahric ettikten sonra: «ibni Abbâs ve Ebu Hureyre hadîsi sahîhdir.» demiş. Bu babda ibni Ömer, Ali, Abdullah b. Amr, Ebu Saîd, Ebu Ümâme, Câbir, Âişe, Ebu Musa ve Semuratu'bnu Cündeb Hazerâtından da hadîsler rivayet edildiğini söylemiştir. Bunların bâzılarını imamı Ahmed, îbni Ebî Şeybe, ibni Mâce, Buhârî ve Taberâni tahric etmişlerdir. ibni Abdilberr bazı hadîs ulemâsının bu hadîs hakkında: «Ebu Hureyre rivayetinden başka müsned olarak bunu kimse nakîetmemiştir.» dediğini nakletmişse de hadîsin Hz. Ebu Hureyre rivayetinden başka biri ibni Abbâs diğeri Câbir (Radiyallahu anh)'dan olmak üzere iki müsned rivayeti daha vardır. ibni Abbâs rivayetini Tirmizî tahric etmiş ve hasen sahih olduğunu söylemiştir. Hz. Câbir rivayeti Buhâri'dedir. Bu hadîsin diğer bir rivayetini de sahih şartıyla Hz. Câbir'den Nesâî tahric etmiştir. Ancak râvileri arasında müdellis bulunduğu için ihticâca elverişli görülmemiştir. «Erkek kardeşinin dünürlüğü üzere dünür göndermez; onun pazarlığı üzerine pazarlığa da girişmez.» bu cümlelerin lâfızları her nekadar haberce de maksad bu işlerden nehîdir. Haber cümlesi nehi hususunda daha baliğdir. Çünkü yasak edilen bir şeye bâzan fiilen muhalefet edenler olur. Fakat şârih hazretlerinin verdiği bir haberin hilafı asla vaki olamaz. Bu cümleler: «Mezkur nehiy için yüzde yüz vücub ifade eden haber muamelesi yapın» takdirindedir. Pazarlık üzerine pazarlıkdan murad tam alışveriş biterken araya girerek fiyatı arttırmaktır. Anlaşmayı bozduğu için bu hareket yasaktır Fakat satıcı malını müşteriye arz ettikden sonra henüz anlaşmaya yaklaşmadan başka bir müşterinin araya girerek o mal'a fazla fiyat vermesinde bir beis yoktur. «Kadın kız kardeşinin kabını boşaltmak için onun boşanmasını isteyemez» cümlesinden murâd yabancı bir kadının bir erkeğe karısını boşattırarak onunla kendisi evlenmek ve o kadının nafaka vesaire gibi şeylerinden kendisi istifade etmek istemektir. Bu mânâ «kabını boşaltmak» tabiriyle ifade olunmuştur. Kız kardeşten murâd; kendinden başka kadınlardır. Neseben kız kardeşi olmakla dînen kız kardeşi yâhud kâfir bir kadın arasında bu hususta fark yoktur. ibni Esîr: «Bu söz kadının ortağını boşatmak istediği vakit onun hakkını kendine verdirmek istemesi hususunda bir temsildir» diyor. Hâsılı bir kadının kendisi varmak için erkeğe karısını boşama teklifinde bulunması yasak'tır. Nitekim hadîsin sonunda : «Kadın kendi isteyeniyle evlensin. Çünkü onun nasibi ancak Allah'ın takdir ettiği şeydir.» buyurulmuştur.
