

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadisin bâzı rivayetlerini Buhari «Talâk» bahsinin birkaç yerinde; Ebû Dâvûd ile Nesâî dahî «Talâk» bahsinde muhtelif râvilerden tahric etmişlerdir. İbni Ömer (Raâiyallahû anh)'ın birinci rivayetinde liân'ın hangi sözlerle yapıldığı bildirilmektedir. Ulemâ liân'ın aynen bu lâfızlarla yapılacağı hususunda müttefiktirler. «Hesabınız Allah'a kalmıştır; biriniz yalancıdır.» cümlesi hakkında Kaadî iyâd şunları söylemiştir: «Zahirine bakılırsa Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu sözü liân yapıldıktan sonra söylemiştir. Maksad: Yalan söyleyen tarafa tevbe lâzım geldiğini bildirmektir. Davûdî: Bunu Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) karı kocayı vaz geçirmek için liândan evvel söylemiştir; demiştir. Ama birinci kavil daha zahir ve sözün siyakına daha uygundur. Bu sözde: (ehad) lâfzı yalnız nefîde kullanılır diyen nahv ulemâsına ve keza: Bu kelimenin ancak tavsif için kullanıldığını, şahıs yerinde kullanılamayacağını söyleyenlere red cevâbı vardır. Filhakika bu hadîste (ehad) kelimesi nefî ve tavsif de değil, bir şahıs yerinde kullanılmıştır. Nahv imamlarından El-Müberred bunu tecviz etmiştir...» Hadîste zikri geçen maldan murâd: Mehirdir. Liân yapan erkek karısına verdiği mehri ondan almak istemiş; fakat Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bunun mümkün olmadığını bildirmiş ve doğru söylediysen yâni kadın zina etti ise, senden aldığı mehir mukabilinde sen de onunla cinsî münâsebette bulundun ve hakkını aldın; yalan söylediysen ondan mehir istemeğe hiç de hakkın kalmaz; çünkü hem namusuna dil uzatmakla, hem de senden aldığı hakkını elinden almakla ona zulmetmiş olursun; demek istemiştir. Beni Aclân'ın iki kardeşinden murâd: Benî Aclân kabilesine mensûb karı koca yâni Uveymir kıssasıdır. İbarede taglîb tarikiyle kız kardeşe kardeş denilmiştir. Araplar bir kişiyi ifâde etmek için kardeş tâbirini kullanırlar; «Benî Temîm'in kardeşi» derler; bundan «Benî Temîmli bir adam» mânâsını kasdederler.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.