Sahîh-i Müslim 5026. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Cabir hadisini Buhari «Megazî» ve «Zebâyıh» bahislerinde; Ebû Dâvud «et'ime»'de; Kesâî «Sayd» ile «Velime» bahislerinde tahrîc ettikleri gibi Esmâ hadisini Buhari, Nesâî ve îbnü Mâce «Zebâih» bahsinde muhtelif râvilerden tahric etmişlerdir. At etinin yenilip yenilmiyeceği hususunda ulema ihtilaf etmişlerdir. Yenilir deyenlerin delili bu rivayetlerdir. Hanefıler'den imam Ebû Yûsuf ile imam Muhammed'le diğer mezheb imamlarından imam Şafiî imam Ahmed, Ebû Sevr, Leys, ibnül Mübarek, îbnü Sîrîn, Hasen-i Basri. Ata', Esved b. Yezid Şureyh, ibrahim Nehâî, Hammâd b. Süleyman. Saîd b. Cübeyr, Dâvûd-u Zahirî ve cumhur ulemâ at etinin mubah olduğuna kaildirler. Bu kavil Ashabı Kiramdan Abdullah b. Zübeyr, Yedâle b. Ubeyd, Enes b. Malik. Esma binti Ebî Bekir ve Süveyd b. Gafele hazerâtından naklolunmuştur. Başta ibnü Abbas (Radiyallahû anh) olmak üzere bir taife bunu mekruh görmüştür. O halde bu keraheti bâzıları tahrimiyye bazıları da tenzîhiyye diye rivayet etmişlerdir. imam Azam'la imam Mâlik'in ve Hatem'in mezhebleri de budur. Ebu Hanife: «At etini yiyen günahkâr olur ama buna haram ismi verilemez» demiştir. Hz. imam'ın bu hükme varması atın pis olduğuna inandığı için değil neslinin tükenmesi mülahazasına metnidir. Çünkü at harb âletidir. Bunların delilleri. «Atları katırları ve eşekleri de binesiniz dîye bir de zînet için yaratmıştır» âyeti kerimesi ile îbni Mâce'nin rivayet ettiği Halid îbni Velid hadisesidir. Mezkûr hadise: «Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) at, katır ve eşek etleriyle yırtıcılardan azı dişlileri yemekten men etti.» denilmektedir. Bu hadîsi Ebû Davud ile Nesâî de tahric etmişlerdir. Ancak hadîs ulemâ tarafından zayıf görülmüş. Hattâ bazıları nesh edildiğine bile kail olmuşlardır. Bununla beraber Allâme Ayni şöyle demektedir: «Hâlid hadisinin senedi güzeldir. Bundan dolayıdır ki Ebû Dâvûd onu kitabına aldığı vakit sükût etmiştir. Binaenaleyh ona göre bu hadis hasendir» Hadisin bir rivayetinde «bir at boğazladık» diğerinde «bir at kestik» deniliyor. Kesmek ameliyesi çene altından, boğazlamak ise göğüsten yapıldığına göre iki rivayetin arasını bulmak için bunların ayrı ayrı iki vak'a olduğuna hükmedilir. Kesmekle boğazlamak sözlerinden birinin mecaz olarak kullanılması da mümkündür. Bu taktirde vak'a birdir. Ulemâdan bâzıları: «Kesme hususunda atın hükmü sığırın hükmü gibidir» demiş. Bununla atın hem boğazlanmasının hem de kesilmesinin caiz olduğunu anlatmak istemişlerdir. Fakat kesmek efdaî görülmüştür.