Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Buhârî «îdeyn» ile «Edâhî, Nuzûr, Tevhîd» ve «Zebâih» bahislerinde; Nesâî ile İbnü Mâce de «Edâhî»'de muhtelif râvilerden tahrîc etmişlerdir. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in : «Namazını kılmazdan önce»mi yoksa «Biz namazımızı kılmazdan önce» mi. buyurduğunda râvi şekketmiştir. Ulemâ zengine kurban kesmenin vâcib olup olmadığında ihtilâf etmişlerdir. Cumhura göre zenginin kurban kesmesi sünnettir. Özrü olmadığı halde kesmese günahkâr olmaz, kazası da lâzım gelmez. Bu kavil Ebû Bekr-i Sıddık, Ömer b. Hattâb, Bilâl-i Habeşî, Ebû Mes'ud-u Bedrî (Radiyallahu anhum) ile Saîd b. Müseyyeb, Alkame, Esved, Atâ, İmam Malik, İmam Ahmed, îshak, Ebû Sevr, Müzeni, İbnü Münzir, Dâvud.u Zahirî ve Hanefîler'den İmam Ebû Yûsuf iîe İmam Muhammed'in. mezhebleridir. imam Azam, Rabîa ve Evzâî zengine kurban kesmenin vâcib.olduğuna kaildirler. Mâlikîler'den bazılarının mezhebi de budur. İbrahim Nehâî: «Kurban kesmek zengine vaciptir. Bundan yalnız Minâ'daki hacılar müstesnadır» demiştir. Hanefîler'in meşhur olan mezhebine göre de kurban hür, mukim ve zengin olan müslümana vaciptir. Kurbanın vakti : İmamla beraber bayram namazı kılındıktan sonradır. Bu hususta ittifak vardır. İbni Münzir, bayram günü fecirden önce kurban kesilemiyeceğine ulemânın ittifak ettiğini söylemiştir. Fecr doğduktan sonra kesilip kesilememesi ihtilaflıdır. İmam Şafiî ile Dâvud-u Zahirî, İbni Münzir ve diğer bazı ulemâya göre kurbanın vakti güneş doğarak bayram namazı kılacak ve iki hutbe okuyacak kadar zaman geçtikten sonra girer. Bundan sonra mutlak surette kurbanı kesmek caizdir. Imam-ı Âzam'la Atâ': «Kurban'ın vakti köylerle sahrada yaşayanlar hakkında fecir doğduktan sonra girer. Şehirliler hakkında imam bayram namazını kıldırıp hutbeyi okumazdan girmez. Bir şehirli bundan önce kurbanını kesse, kurban namına kâfi değildir.» demişlerdir, îmam Mâlik'e göre, imam bayram namazım kılıp hutbesini okumadan ve kurbanını kesmeden başkaları kurbanını kesemez. İmam Ahmed imam'ın bayram namazını kıldırmasından önce kurban kesmenin caiz olmadığını namazdan sonra ise imamın kesmesini beklemeden kurban kesmenin caiz olduğunu söylemiştir. Kurban kesenin şehirli veya köylü olması hükümde birdir. Hasan-ı Basrî ile Evzâî'den ve İshak 'dan da böyle bir kavil rivayet olunmuştur; Rarbîa ; «İmam bulunmayan yerde güneş doğmadan kurban kesilmez. Fakat doğduktan sonra kesilebilir» demiştir. Kurban kesmenin son vakti: İmam Âzam'la İmam Mâlik ve İmam Ahmed'e göre bayram günüyle ondan sonraki iki gündür. (bayramın ilk 3 günü) Bu kavil ashab-ı kiramdan Ömer b. Hattâb, Ali b. Ebî Tâlib, Abdullah b. Ömer ve Enes b. Mâlik (Radiyallahu anh) hazeratından rivayet olunmuştur. İmam Şafiî: «Kurbanı bayram günü ile onu takib eden üç teşrik gününde kesmek caizdir» demiştir. Cübeyr b. Mut'im ve İbni Abbâs (Radiyallahu anh) ile Atâ', Hasan-ı Basrî, Ömer b. Abdilaziz, Süleyman b. Musa, Mekhûl ve Dâvud-u Zahirî'nin mezhebleri de budur, Saîd b. Cübeyr şehirler halkının yalnız Kurban Bayramı günü, köylülerin ise bayram gününden maada teşrik günlerinde de kurban kesebileceğine kail olmuş. Muhammed b. Sîrîn ise bayram gününden (4 günün birinci günü) başka bir günde hiç bir kimsenin kurban kesemeyeceğini söylemiştir. Bayram gecelerinde kurban kesmek Ebu Hanife ile İmam-ı Şafiî, İmam Ahmed, İshâk, Ebû Sevr ve cumhura göre mekruhtur. İmam Mâlik'in meşhur kavliyle bilumûm Mâlikiyye ulemâsına ve İmam Ahmed 'den bir rivayete göre geceleyin kurban kesmek caiz değildir. Kesilirse iadesi lâzım gelir. Hadîs-i şerif bayram hutbesinin namazdan sonra okunacağına da delildir.
