Sahîh-i Müslim 6197. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu rivayetleri Buhari «Fedâilü-Eshabi-n-Nebi» bahsinde tahric etmiştir. Kalib; kazılıp toprağı atılmış ve henüz örülmemiş su kuyusu demektir. Zenûb, büyük su kovası; Garb, ondan da büyük su kovası mânâsına gelir. Abkari, seyyid demektir. Bazılarına göre kendisinden daha üstün bulunmayan mânâsına gelir. Bugün Arablar bu kelimeyi dâhi mânâsında kullanmaktadırlar. Ulemânın beyânına göre bu rü'ya Hz. Ebû Bekr'le Ömer'in hilâfetleri hususunda açık bir temsildir. Hz. Ebû Bekr'le Ömer hilâfetleri esnasında gayet güzel hareket etmiş, insanlar kendilerinden faydalanmışlardır. Onların güzel siretleriyle eserleri Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in bereket ve sohbetinden geçmiştir. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) tebliğ emrinin sahibidir. Onu en güzel şekilde ifa etmiş, İslâm'ın kaidelerini kurmuş, usûl ve fürûunu izah etmiş, bu sayede insanlar takım takım Allah'ın dinine girmiştir. Ondan sonra Hz. Ebû Bekr halife olmuş ve bu makamda iki sene birkaç ay kalmıştır. Rü'yadaki bir veya iki kovadan murad budur. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Seliem)'in bir mi, yoksa iki kova mı dediğinde râvi şekketmiştir. Murad iki kova olmasıdır. Nitekim diğer rivayette tasrih edilmiştir. Hz. Ebû Bekr'in hilâfeti zamanında mürtedlerle harb olmuş, mürtedlerin kökü kurutularak islâm'ın dairesi genişletilmiştir. Ondan sonra Hz. Ömer halife olmuş; onun zamanında İslâm'ın dairesi daha da genişlemiş, hükümleri misli görülmedik şekilde karar kılmıştır, işte rü'yada müslümanların umuru su kuyusu ile temsil edilmiştir. Çünkü kuyuda insanların hayatını sağlayan su vardır. Müslümanların emiri de onlara su çekip dağıtan kimseye benzetilmiştir. Bundan murad onların işlerini görmek ve yoluna koymaktır. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in Hz. Ebû Bekr hakkında : «Onun çekmesinde za'f vardı.» buyurması, Ebû Bekr'in mertebesini düşürmek veya Hz. Ömer'in ondan daha üstün olduğunu anlatmak için değil, sırf hilâfet müddetlerini haber vermek, Hz. Ömer'in hilâfeti daha uzun süreceği için İslâm'ın dâiresi daha genişleyip, halkın refaha ereceğini haber vermek maksadına mebnidir. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in Hz. Ebû Bekr'e mağfiret dilemesi de onun sânını düşürmek veya bir günahına işaret değildir. Bu kelimeyi söylemek müslümanların âdeti idi. Onunla sözlerini perçinleştirirlerdi. Bu rü'yada Hz. Ebû Bekr gelerek Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) dinlendirmek için kovayı elinden almasını ulemâ ondan sonra Ebû Bekr'in halife olacağına ve Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in vefatıyla dünya meşakkatlerinden kurtulup rahata ereceğine te'vil etmişlerdir. Nitekim bir hadisde: «Dünya mü'minin zindanı.» buyurulnıuş. Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) vefatından bir gün önce kızı Fâtıma'ya : «Bugünden sonra babanın hiç bir sıkıntısı olmayacaktır.» demiştir.