

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadisi Buhari «Ehâdîsül-Enbiya» bahsinde lahric etmiştir. Kurtubî: «Beşikte konuşanların üçe inhisar ettirilmesinde nazar ve teemmül vardır.» demişse de Aynî, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in hadîsine karşı bu süzün edebe aykırı düştüğünü belirtorek şunları söylemiştir: «Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bunu beşikte konuşanların üçten ziyâde olduğunu bilmezden önce söylemiştir. O kendisine gelen vahye istinad ederek üç kişinin beşikte konuştuğunu haber vermiştir. Yoksa beşikte konuşan çocukların sayısı yedidir.» Yûsuf (Aleyhisselam)'a şâhidlik eden çocuk, Fir'avn'm ateşe atmak istediği kadının çocuğu, Yahya (Aleyhisselam) v.s. bunlar meyânındadır. Savmea ve Deyr : Şehirlerden uzakta hıristiyan papazlarının ibâdet için çekildikleri manastır ve kiliselerdir. Burada şöyle bir sual hatıra gelebilir. Namazda konuşmak namazı bozduğu halde Cüreyc neden namazda konuşmuştur? Cevab: Hadise Ben-î İsrail zamanında geçmiştir. Onların şeriatında namazda konuşmak mubah idi. Nitekim İslâmiyet’in ilk zamanlarında müslümanlara da mubahtı. Sonra bu hüküm neshedilrniştir. Maamafih Cüreyc'in konuşmasını kelâmı nefsiye hamledenler de olmuştur. Yâni; hakîkaten konuşmuş değil, içinden geçirmiştir. Görülüyorki: Cüreyc iki şey’den birini tercih etmek mecburiyetinde kalmıştır. Ya annesine cevab verecek, ya namazına devam edecektir. O namaza devamı tercih etmiş, fakat Allah Teâlâ annesinin duasını kabul buyurarak Cüreyc'i bir fahişe ile karşı karşıya getirmiştir. Ulema diyorlarki: «Bu hal Cüreyc'in annesine cevab vermesinin daha doğru olduğuna delildir. Çünkü kıldığı namaz nafile idi. Annesine itaat ederek cevab vermesi ise vacib idi. Anneye asi olmak haramdır. Namazını hafif tutarak çabuk bitirmesi annesine cevab verdikten sonra tekrar kılması da mümkündü. İhtimal ki, annesinin kendisini ibadethanesinden ayrıhp dünyaya müteallik işlere davet edeceğinden çekinmiştir.» Çocuğa: «Senin baban kimdir?» denilmesi iki vecİhle izah olunur : 1- İslâm dininde zinadan neseb sabit olmazsa da, ihtimal Benî Isrâil'in şeriatında bu caizdi. 2- Burada zina eden kimseye mecazen baba denilmiştir. Çocuğun cariyeye bakarak: «Allahım! beni bunun gibi yap! demesi... Günahı olmayan bu câriye gibi, beni de günahlardan salim kıl.» manasınadır.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.