Ebû Amr · Muhadram tâbiî, İbn Mes'ûd'un talebesi
Sa'd b. İyâs
Ebû Amr eş-Şeybânî künyesiyle tanınan Sa'd b. İyâs, Bekir b. Vâil'e bağlı Şeybânoğulları'na mensup Kûfeli bir tâbiîdir. Câhiliye dönemine yetişmiş, sahâbî olmaya ramak kalmış muhadramlardandır; Hz. Peygamber'i görüp görmediği âlimler arasında tartışmalıdır. Kırk yaşlarındayken Kâdisiye Savaşı'na katıldı. Aynı adı taşıyan meşhur dil âlimi Ebû Amr eş-Şeybânî ile karıştırılmamalıdır.
Hz. Ali, Huzeyfe b. Yemân ve bir grup sahâbîden hadis rivayet etti; özellikle Abdullah b. Mes'ûd'a uzun süre yakın olmasıyla tanındı. Kûfe'nin büyük mescidinde Kur'an okuttu. Kendisinden İsmâil b. Ebû Hâlid, A'meş ve Ebû İshak es-Sebîî gibi âlimler rivayette bulundu. Yahyâ b. Maîn onu güvenilir bir Kûfeli olarak nitelemiş, rivayetleri Kütüb-i Sitte'de yer almıştır.
Yaklaşık yüz yirmi yıl yaşadığı nakledilir. Velîd b. Abdülmelik'in hilafeti döneminde, tercih edilen görüşe göre h. 95 (m. 713) yılında Kûfe'de vefat etti; farklı kayıtlarda h. 96, 98 ve 101 tarihleri de geçer.
Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.