Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 6183, sondan 54. ayet; 104. sure ve Hümeze Suresinin 4. ayetidir. Hümeze Suresi 4. ayetinin kelime sayisi 4, harf sayısı 17 ve toplam ebced değeri ise 1076 olarak hesaplanmıştır. Hümeze Suresinin toplam ebced değeri 5957 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Hutame, “kıran, parçalayan” anlamında bir sıfat olup içine atılan her şeyi yakarak kırıp geçiren cehennemi veya onun özel bir bölümünü ifade eder. “Hayır!” anlamına gelen 4. âyetin başındaki kellâ kelimesi, asıl gerçeğin yukarıda nitelikleri anlatılan o bedbaht inkârcının düşündüğü gibi olmadığını gösteren bir uyarı amacı taşır. Nitekim devamında onun mutlaka cehenneme atılacağı bildirilmektedir. 5. âyetteki soruyla cehennemin son derece korkunç bir yer olduğuna vurgu yapılmıştır.
Burada dünyadayken gönül incitip yürek yakan suçluların, günahkârların –zindandaki mahpuslar, esirler gibi– uzun direklere, sütunlara bağlandıkları, ateşten kaçıp kurtulmanın mümkün olmadığı bir cehennem tasviri yapılmaktadır. Öyle ki, her şeyi yakıp kavuran ateş, ta yüreklere kadar bütün vücudu sarıp kuşatıyor! Çünkü o günahkâr da dünyada zayıf, çaresiz mâsumların yüreklerini yakmıştı. Her kötülük önce kalptedir, oradan başlar ve sonrasında inkâr, hakaret, küfür, alay, aşağılama, çekiştirme, saldırı vb. eylemler olarak dışa taşar. Onun için âyette azabın da kalpleri saracağı belirtilmiştir.
4,5,6,7,8,9. Hayır! Andolsun ki o, Hutame'ye atılacaktır. Hutame'nin ne olduğunu bilir misin? Allah'ın, tutuşturulmuş, kalplerin cıdarına işleyen ateşidir. Onlar, bu ateşin içinde uzatılmış sütunlara bağlanmış haldeyken o ateş, üzerlerine kapatılmıştır.
Daha fazla üretmek için işini büyüten, daha fazla adam çalıştırmak için istihdama yönelik yatırımlar yapan, eşit ve âdil bir hayat için infak eden, çalıştırdığı insanların hakkını tam olarak veren servet biriktiremez. Sadece servet biriktirmeye odaklanmış insanların istihdam diye, infak diye bir derdi olmaz, paylaşmak, sosyal adaleti sağlamak diye bir sorumluluğu bulunmaz. Onun için servet yığanlar şiddetle yadırganıyor ve ateşe atılacakları vurgulanıyor.
1 Hutame: Önüne geleni kırıp geçirmek, yalayıp yutmak demektir. Âdeti olduğundan dolayı cehennemin bir adına da “Hutame” denilmiştir. Hutame, Hümeze lümeze vezninde “Hutame”, Kâria Sûresi'nde “haviye”, “narun hamiye”, Tekâsür Sûresi'nde de “cahim” diye ismi geçen cehennemin isimlerinden birisidir. Eski Türkçe'de cehenneme “Tamu” denilmiştir. (104:4)
Muhammed Esed
Hayır, tersine, [öteki dünyada] çökerten bir azaba 4 terk edilecektir o!
