İsrâ Suresi 64. Ayet

Şeytan, insanlara vesvese vererek, gizli maksadını ve hedefini anlamayacakları bir dille onları günah işlemeye çağırarak yoldan saptırmak ister (bk. Zemahşerî, II, 367; Şevkânî, III, 273). Bir yoruma göre “süvariler ve yayalar”dan maksat, şeytanın her türlü hileleridir; diğer bir yoruma göre de Allah’a isyan yoluna koyulanlardır. Şeytanın, kendine uyanların mallarına ortak olması, insanlara gasp, hırsızlık, tefecilik gibi haksız işler yaptırmak suretiyle onlara haram servet kazandırmasıdır. Buna göre haram kazanan şeytanın öğüdüne uymuş, onunla ortaklık etmiş olduğu için bu ortaklık kazandığı mal için de söz konusudur. Diğer bir yoruma göre burada Câhiliye Arapları’nın hayvanlarının ve ziraat ürünlerinin bir kısmını cinlerin ve meleklerin sembolleri saydıkları putlarına ayırmaları, onların hizmetine harcamaları şeklindeki uygulamaları kastedilmiştir. Aslında putperestlik şeytanın teşvik ettiği bir inanç şekli olduğu için putperestler putlara adadıklarını da şeytanlara adamış ve böylece onu mallarına ortak yapmış sayılırlar (İbn Âşûr, XV, 154). Daha uygun görünen diğer bir yoruma göre burada insanların mânevî hayatlarına saldırıp tahrip etmeye çalışan şeytan, atlıları ve yayalarıyla bir yeri yağmalamaya gelen eşkıyaya benzetilmiştir (Mevdûdî, III, 123). Bu eşkıya, işgal ettiği yerin halkının zayıf karakterlilerini kendi tarafına çekip hükmü altına alır, onların mallarına ve evlâtlarına ortak olur. Müşrikler, mallarından ve ürünlerinden putlara pay ayırdıkları gibi çocuklarına da Abdüllât, Abdüluzzâ gibi putlara bağlı isimler verir, onları putperest olarak yetiştirirlerdi. Âyetin ifadesine göre bu, şeytanın mallarında ve çocuklarında onlara ortak olmasıydı. Daha genel olarak insanlar, mallarını haram yollarda harcamak, evlâtlarını da bâtıl inanç ve kötü ahlâk üzerinde yetiştirmekle bu konularda şeytanı kendilerine ortak yapmış olmaktadırlar.

Benzer mesaj: Nisâ 4:120.  

1- Söyleyeceklerinle/vereceğin vesvese ile. 2- Bütün gücünü kullanarak. 3- Mallarını ve evlatlarını kullanarak onlara kötülük yaptır, günah işlet. 4- Aldanmaktan.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 14:22; 19:38.  

“Sesinle” ifadesi “vesvese ve fısıldama” anlamlarında kullanılmıştır. Şeytanların insanların göğsüne seslenmesi vesvese ve fısıldama şeklinde anlatılmıştır. “İnsanların kalplerine kötü düşünceleri fısıldayan sinsi vesvesecinin şerrinden Allah’a sığınırım.” (Nas 114:4-5)“Atlıların ve adamlarınla onların üzerine yürü” demek; “var gücünle ve bütün entrikalarınla yüklen” demektir.“Servet ve evlat edinirken onlara ortak ol.” Yani servetlerini haram yollardan, haksız kazançtan elde etmeleri için çaba sarfet, evlatlarını da haram yollara sevk etmek için onları ayart anlamındadır.  

(4)Şeytanın hîleleri ve bunlardan korunma yolları ile şeytanın yaratılması ve insana musallat edilmesindeki hikmetler için bakınız; (Lem‘alar, 13. Lem‘a, 71-91; Sözler, 21. Söz, 96-100; Mektûbât, 12. Mektûb, 31-33)  

[8] Çünkü Kureyş mallarını putlara adarlar, «— Bu oğlumu bana filân bağışladı» derlerdi. İşte bunlarda şeytan ortak olur demektir. Yahut veled-i zinada çalman mallarda ortak olur.[9] «Kıyamet yok» de.  

1 “Atlıların ve adamlarınla onlara yüklen” demek; “bütün gücünle yüklen” demektir.  

[2298] Yani: Servetlerini ve evlatlarını haram yollardan elde etmeleri için onları ayart. Haksız kazanca ve zinaya bir atıf. Böylesi bir sapma, gerçekte “şeytanla işbirliği” sayılmaktadır. [2299] İtiraz cümlesi kabilinden olan yan cümleler iki çizgi arasında gösterilmektedir.  

[1] Vesvese, fısıldama, seslenme. Melek(cin) grubundan Şeytanların insanların göğsüne seslenme özelliği Nas Suresinde anlatılmıştır. Göğüste olan ruhtur. [2] Onları birlikte yönetin.  

2254 "Do thy worst; but ye are both warned that that path leads to destruction." 2255 Evil has many snares for mankind. The one that is put in the foreground is the voice-the seductive personal appeal, that "makes the worse appear the better part." 2256 The forcible assault of Evil is next mentioned under the metaphor of cavalry and infantry. It is when cajolery and tempting fair-seeming seem to fail that an attack is made in force with weapons of violence of all kinds, like the different arms in an organised army 2257 If the first assaults are resisted, Evil has other weapons in its armoury. Tangible fruits are dangled before the eyes, ill-gotten gains and children of sin, that follow from certain very alluring methods of indulgence in passion. Or it may be children dedicated to sin or worldly gains, etc. And then there are all kinds of promises for the future. 2258 This is a parenthetical clause inserted to show up what the promises of the Evil One are worth.