Hacc Suresi 1. Ayet

Bütün insanlara hitap edilerek Allah şuurunun canlı tutulması, O’na saygısızlık etmekten sakınılması istenirken Allah’ın “yaratıcılık, yöneticilik, sahiplik ve terbiye edicilik” özelliklerine vurgu yapan rab ismi kullanılmıştır. Bu çağrının hemen ardından kıyamet ve âhiret gerçeği hatırlatılmış, bu gerçeğin iyi kavranması için de somut bir tasvire yer verilmiştir. Kıyamet sarsıntısının sıradan bir olay olmadığı ifade edildikten sonra herkesin o ana ait sahneleri gözünde canlandırmasına imkân verecek örneklere değinilmektedir: Emzikli kadınların çocuklarını emzirmeyi dahi akıllarından çıkaran bir dehşete kapılmaları, hamile kadınların düşük yapmalarına yol açan bir şok yaşamaları, insanların gerçekte sarhoş olmadıkları halde sarhoş gibi davranmaları veya görünmeleri. İlk iki örnekte “her” kaydının bulunması (“her emzikli kadın”, “her hamile kadın” denmiş olması), üçüncü örnekte de bütün insanları kapsar bir ifade kullanılmış bulunması, bu olayın sıra dışılığını açıkça ortaya koymaktadır. 2. âyetin son cümlesiyle, âhiretteki azabın bu yaşananlardan da çetin olacağı kastedilmiş olabilir. Bu mâna esas alınırsa meâli şöyle olur: “Fakat (bunun ardından gelecek olan) Allah’ın azabı çok zorlu olacaktır.” Kaynaklarda bu âyetlerin tefsiri sırasında, daha çok, belirtilen sarsıntının haşir sonrası kıyamet sahnelerinden mi yoksa dünyanın sonu geldiğinde kıyamet alâmeti olarak görülecek hallerden mi olduğu hususu üzerinde durulur. Âlimlerin çoğunluğu ikinci ihtimali daha güçlü bulmuşlardır (bk. Taberî, XVII, 109-115; Şevkânî, III, 490-491).

[339] Hacc sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIII, 13.[340] Takvâ hakkında kısa bir bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIII, 16-17; I, 237-255.  

1- Kıyamet'in.  

Sûre ürkütücü bir kıyamet sahnesi ile başlar, kalpleri titreten akılları baştan alan bir sarsıntı, sonra diriliş ve ilâhî adalet gereği yapılanların karşılıksız kalmayacağı ve kimsenin konumundan dolayı kay-rılmayacağı o günü gözler önüne sergiler. Sûre bu mesajları verirken tekrar tekrar uyarır ve sûre bu mesajını üç gurup insana verir ki, bu üç gurup her dönemde vardır ve kıyamete kadar da varlığını devam ettirecektir. İlk gurup müşrikler: Her ortamda ve konumda Allah’tan başka sözde güçlere uyanlar ve Allah’ın emirlerine karşılık onların emirlerini isteklerini yerine getiren Mekke’li Kureyş’liler ve onların müslümanların hac iba-detlerine engel olmaya haklarının olmadığından bahsedilerek Kâbe’nin ve İbrahim’in durumları sergilenmek-tedir. İkinci gurup: Kararsız mü’minler. Üçüncü gurup: Gerçek mü’minler.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 33:11; 56:4, 6; 69:14-15; 99:1-2.  

Bkz. 56:4-5, 69:14-15, 99:1-2  

[1] Bir kısmı Medine'de, bir kısmı Mekke'de nâzil olmuş 78 âyettir.  

(Medine’de nazil olmuştur ve 78 ayettir. Bu surede, hac farizasının daha önce Hz. İbrahim tarafından başlatıldığından ve Hz. Muhammed (s.a.a) tarafından da devam ettirildiğinden bahsedildiği için sureye “Hac suresi” denilmiştir.)  

Büyük bir kısmı Mekke döneminin sonunda, bazı ayetleri de hicret esnasında ve hicretten sonra indirilmiştir. Yirmi yedinci ayet ve devamında hac ibâdetinden söz edildiği için bu adı almıştır. 78 ayettir.  

1 Sâat: Kelimesi, “az veya çok zaman” anlamına gelir. Ancak Kur’an’da genellikle “kıyamet” veya “kıyamet günü” anlamında kullanılmıştır.  

[2786] Vahiy dışında hiçbir kaynak, insanın ebedî istikbaline dair sahih bilgi taşıyamaz.  

[*] Sahibinizden