Ankebut Suresi 67. Ayet

İslâm hâkimiyetinden önce Arap yarımadasında can ve mal emniyeti yoktu; insanlar öldürülür veya yurtlarından yuvalarından koparılıp sürülür, malları yağmalanırdı. Buna karşılık içinde kutsal Kâbe’nin bulunması sebebiyle Mekke şehri bir güvenlik merkezi olarak kabul edilir, Kureyş sûresinde de bildirildiği gibi Mekkeliler çevredeki Arap topluluklarından saygı görür, bu sayede daha güvenli bir hayat yaşarlardı. 67. âyette bu durum, Allah’ın Mekkeliler’e bir lutfu olarak gösterilmekte; bir tehlike ile yüz yüze geldiklerinde Allah’ı hatırlarken, güvenlik ortamına kavuşunca yine bâtıl inançlarına dönmelerinin bir nankörlük olduğuna işaret edilmektedir. 68. âyette ise onların uydurma tanrılar ihdas ederek bunları Allah’a ortak koşmaları, Allah’ın gönderdiği hakikati yani Peygamber’i ve vahyi inkâr etmeleri bir zulüm olarak değerlendirilmiştir. Adaletin zıddı olan zulüm teriminin asıl anlamı, “birine hak ettiği şeyi vermemek, onun hakkı olan şeyi başkasına vermek” demektir. Buna göre tanrılık yalnızca Allah’a ait olduğu halde O’ndan başkasına tanrılık isnat ederek Allah’a gösterilmesi gereken saygıyı ona göstermek bir zulümdür, haksızlıktır. Nitekim Lokmân sûresinde (31:13) “O’na ortak koşmak kesinlikle çok büyük bir haksızlıktır (zulümdür)” buyurulmaktadır.

Bu ayet Kasas 28:57. ayetle birlikte okunmalıdır.  

1- Mekke'yi. 2- Saygı duyulan, dokunulmaz, kutsal.  

67.Cuveybir`in Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiğine göre müşrikler Resulullah (a.s.)`a gelerek: "Ey Muhammed! Bizi senin dinine girmekten alıkoyan, insanların bizi yurdumuzdan çıkaracakları korkusundan başka bir şey değildir. Bedeviler bizden çoktur. Eğer senin dinine girdiğimizin haberi onlara ulaşırsa bizi yurdumuzdan çıkarırlar sonra canavarların yiyeceği oluruz" dedilir. Bunun üzerine Yüce Allah bu ayeti kerimeyi indirdi. Daha önce Kasas suresinin 57. ayeti kerimesinin iniş sebebiyle ilgili olarak da buna benzer rivayetler nakledilmişti.  

 Âyette geçen «kapılıp götürülme», öldürülme, esir edilme ve soyulup yağmalanma gibi manalarla açıklanmıştır.  

[3553] Lafzen: “enselenip atılıyorlarken..” [3554] Lafzen: “..nimetine..” Kural gereği mastar muzaf olarak gelirse tekil çoğul mânasına da alınabilir (Âyetteki “nankörlüğün” açılımı için bkz: 106. sûrenin girişi).