Âl-i İmran Suresi 128. Ayet

Buhârî’nin rivayetine göre Hz. Peygamber savaşta yaralanınca “Peygamber’ini yaralayan kavim nasıl felâh bulur?” buyurmuş, bunun üzerine 128. âyet inmiştir (“Megāzî”, 21). Bu âyetlerle kâfirler hakkında dünyada ve âhirette verilecek hükümde Hz. Peygamber’in herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığı, hükmün tamamen Allah’a mahsus olduğu hatırlatılmaktadır. Nitekim bazı âyetlerde Hz. Peygamber’in görevinin sadece tebliğ etmek olduğu bildirilmiş, hidayetin tamamen Allah’ın iradesine bağlı bulunduğu vurgulanmıştır (bk. Bakara 2:272; Ra‘d 13:40; Kasas 28:56). Bir başka anlatımla, yüce Allah burada Resûl-i Ekrem’e hitaben şöyle buyurmaktadır: Ey Resulüm! Onları helâk veya tövbelerini kabul etmek yahut kâfir olarak öldürüp âhirette cezalarını vermek senin isteğine değil, bizim hikmetimize ve irademize bağlı bir şeydir. Hikmetimiz neyi gerektirirse onu yaparız. Senin bu işte herhangi bir müdahalen söz konusu değildir. Çünkü göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’ındır. Müşrikler de bu egemenlik alanının dışında değildir. Allah onlardan dilediğini affeder, dilediğini de hak ettikleri ve iradelerini kötüye kullandıkları için cezalandırır. Şüphesiz O’nun bağışlaması çok olduğu gibi azabı da şiddetlidir. İbn Âşûr’un belirttiği üzere Hz. Peygamber Bedir Savaşı’nda meleklerin müşrikleri yok etmek için indiğini görünce onların hepsinin helâk edileceğini düşünmüş, bunun üzerine yüce Allah onların tamamının kökünü kesmeyi murat etmediğini, bilâkis onlar hakkında farklı takdirlerde bulunduğunu bildirmiş olabilir. Nitekim irade ve tercihlerini olumlu veya olumsuz yönde kullanmalarına bağlı olarak müşriklerden bir grubu helâk ederken, bir grubu kedere boğup bu halde geri çevirmiş, başka bir grubun ise sonra iman edip müslümanların saflarında yer almalarını takdir buyurmuş, nihayet bir grubu da kâfir olarak öldürüp hesabını âhirete bırakmıştır (IV, 80). Bu âyette ayrıca Uhud Savaşı’nda da müşriklerin çoğunun helâk edilmeyeceğine, bunların ileride İslâm’ı kabul edip müslümanların saflarında yer alacaklarına işaret vardır.

bk. Kur’ân-ı Kerim, 13:40; 28:56.  

128.Ahmed bin Hanbel ve Müslim`in Enes bin Malik (r.a.)`ten rivayet ettiklerine göre Uhud günü Resulullah (a.s.)`ın ön dişlerinden biri kırıldı, yüzü yarıldı ve bu yaradan kanlar aktı. Resulullah (a.s.) da: "Peygamberleri kendilerini Rabblerine çağırırken peygamberlerine böyle yapan bir topluluk nasıl kurtulur?" diye buyurdu. Bunun üzerine Yüce Allah bu âyeti kerimeyi indirdi.Ahmed bin Hanbel ve Buhari`nin Abdullah bin Ömer (r.a.)`den rivayet ettiklerine göre de Resulullah (a.s.)`ın müşriklerin bazılarının adlarını sayarak Yüce Allah`tan onlara lanet etmesini istemesi üzerine bu ayeti kerime indirildi. Buhari de Ebu Hureyre (r.a.)`den bunun benzeri bir rivayet nakletmiştir. Hafız İbnu Hacer, ayeti kerimenin her iki olayla da bağlantılı olarak indirilmiş olabileceğini ifade etmiştir.  

 127. âyette «bir kısmı» diye tercüme edilmiş olan «taraf» kelimesinin manalarından birkaçı, «eşraf, liderler, kumandanlar»dır. Nitekim burada söz konusu edilen Bedir savaşında müşriklerin birçok ileri gelenleri öldürülmüş veya esir alınmıştı.  

[4] Onların ıslah ve tâzipleri, elinde değildir. Sana ne vahiy olunursa onu yaparsın. İşler yalnız Allah'ın elindedir. Ne isterse onu yapar.  

[656] Taberî ve Ferrâ’ya göre 128. âyet 127. âyetin devamıdır. Buna göre anlam şöyle olur: “…küfre saplananlardan bir kısmını tamamen mahvetsin veya alçaltsın ya da tevbelerini kabul etsin yahut da onlara azab etsin; çünkü onlar zalimdirler, bu işte senin yapacağın bir şey yoktur.”  

[*] Allah Teâlâ elçilerine sadece, sözlerini insanlara ulaştırma (tebliğ), açıklama (beyân), müjdeleme ve uyarma görevi vermiştir. Hiçbir elçinin koruma görevi yoktur. Allah Teâlâ Rasulullah'a şöyle buyurur: "Yüz çevireceklerse çevirsinler, biz seni onlara bekçi göndermedik. Sana düşen sadece tebliğdir." (Şura 42:48) Hiçbir elçinin vekillik görevi yoktur. Ne halka karşı Allah'ın vekilliğini, ne de Allah'a karşı hal­kın vekilli­ğini yaparlar. Allah Teâlâ şöyle buyurur: " Biz seni onların üzerinde bir koruyucu yapmadık. Sen onların üzerinde bir vekil de değilsin." (En'am 6:107) "Sen sadece bir uyarıcısın. Her şeye vekil olan Allah'tır." (Hud 11:12) Elçi kimseyi yola getiremez. Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Sen, istediğini yola getiremezsin, ama Allah, isteyeni yola getirir. Çünkü yola gelecekleri en iyi o bilir." (Kasas 28:56) Elçi sadece doğru yolu gösterir. Allah Teâlâ, Muhammed sallallahu aleyhi ve selleme şu emri vermiştir: "De ki "Benim size ne zarar vermeye gücüm vardır, ne de olgunlaştırmaya." De ki "Beni Allah'ın azabından hiç kimse kurta­ramaz. Ben ondan başka bir sığınak da bula­mam. Benimkisi yalnız Allah'tan olanı, onun gön­derdiklerini tebliğdir, o kadar." (Cin 72:21-23)  

(24) Uhud Savaşında Peygamberimiz dişi kırılmış, başı yarılmış bir halde, “Kendilerini Rablerine davet eden Peygamberlerinin başını yarıp dişini kıran bir kavim nasıl felâh bulur?” diyordu. (Müslim, Cihad: 104; Tirmizî, Tefsir 3:10.) Gerçekten de, âyetin haber verdiği gibi, Uhud’da Müslümanlara karşı savaşanlardan bir kısmına Allah daha sonra tevbe nasip etmiştir ki, Müslümanları arkadan çevirerek savaşın seyrini değiştiren Halid bin Velid bunlardan biridir.