A'raf Suresi 183. Ayet

Buradaki “tuzak” kelimesi için bu sûrenin 99. âyetinin dipnotuna bakınız.  

“Adım adım yıkıma götürürüz” şeklinde çevirdiğimiz fiilin masdarı olan istidrâc kelimesi, sözlükte “derece derece yükseltmek veya alçaltmak, azar azar toplamak, katlamak” gibi anlamlara gelir. Bu kelime zamanla, “Allah’ın bazı insanlara, kötü niyetlerinin ve davranışlarının ardından, onların daha da şımarmaları, günahlarını daha da arttırmaları sonucunu doğurabilecek maddî veya mânevî imkân ve fırsatlar vermesi” anlamında terim haline gelmiştir. Meselâ peygamberlerde görülen olağan üstü hallere “mûcize”, velîlerde görülene “keramet” denirken inancı veya yaşayışı bozuk kimselerin zâhiren mûcize veya keramete benzer olaylar sergilemelerine istidrâc denmektedir. “Cezalandırma” diye çevirdiğimiz keyd kelimesi ise aslında “tuzak” mânasına gelmekle birlikte, Allah için kullanıldığında İslâmiyet ve müslümanlar için bazı tuzaklar kurmaya ve onları çökertmeye çalışan inkârcıların bu planlarını boşa çıkaran Allah’ın kusursuz, adaletli ve hikmetli planını ifade eder. Burada yüce Allah, âyetlerini yalanlayan ve böylece onları etkisiz kılmaya çalışan inkârcıları, güçlü ve şaşmaz planı uyarınca hemen cezalandırmayıp onlara mühlet verdiğini, bazı imkân ve fırsatlar tanıdığını, bu suretle onları derece derece yıkıma doğru götürdüğünü veya alçalttığını ifade buyurmaktadır. Allah’ın onlara önce mühlet verip sonra da helâk etmesi zâhiren tuzak kurmaya benzediği için âyette buna “keyd” denmiştir.

Benzer mesajlar: Kalem 68:44-45. İnkârcılara zaman tanınmasıyla ilgili olarak bkz. Kalem 68:45; Müzzemmil 73:11; Târık 86:17.  

Bkz. 68:45  

(2)Kâfirlere mühlet verilmesi hakkında bakınız; (sahîfe 208, hâşiye 1)  

1 Aynı âyet için Bk. (Kalem: 45)  

[1304] Keyd özünde tuzak değildir, insan davranışıyla etkileşim hâlinde olan ilâhî yasalara bağlı cezalandırma düzenidir. Fakat insan hazırlıksız ve ansızın yakalandığı için bu yasaları tuzak gibi algılar. Allah için kullanıldığında “tasarlanmış bir entrikayı hiç ummadığı bir yerden bozup tuzağı yapanın başına geçirme” anlamını taşır. [1305] Bu âyetler çürümenin yönünü göstermektedir: Birey yüreğinden çözülünce çürür, o çürük bireyler de toplumu çürütür. Çürüyen toplum ise güçlü bir sarsıntıda çöker.  

(27) Uyarılardan ders almayı reddederek inkâr ve isyanlarında devam edenler, aslında, her an kötü sonlarına bir adım daha yaklaşmaktadırlar. Bu süre içinde başlarına birşey gelmeden nimetler içinde yaşayıp gitmeleri onların gafletini ve cür’etini daha da arttırır. Bu ise apaçık bir aldanmadan başka birşey değildir; kendileri tuzaklar tasarlamakla günlerini geçirirken, Allah’ın onlara vermiş olduğu süreyi doldurmakta ve adım adım kendilerini bekleyen tuzağa doğru yaklaşmaktadırlar. Bu durum “istidraç” olarak adlandırılmıştır. Bu âyetin bir benzeri 68:44’te de gelecektir. Bu sûrenin 94-96’ncı âyetlerinde de bu konuya ışık tutacak uyarılar vardır.