Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 5837, sondan 400. ayet; 82. sure ve İnfitâr Suresinin 8. ayetidir. İnfitâr Suresi 8. ayetinin kelime sayisi 6, harf sayısı 17 ve toplam ebced değeri ise 987 olarak hesaplanmıştır. İnfitâr Suresinin toplam ebced değeri 26299 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Devamındaki âyetlerden anlaşıldığına göre buradaki “ey insan” hitabıyla özellikle belli bir kişiye veya bütün insanlara değil, sûrenin asıl konusu olan kıyamet, âhiret ve uhrevî yargılanma ve hesap vermeyi inkâr edenlere, bunu imkânsız görenlere hitap edilmektedir. Rab ismi ve bu ismin sıfatı olarak geçen kerîm, Cenâb-ı Hakk’ın “cemal sıfatları” denilen ve kullarına yönelik lutufkârlığını ifade eden isim ve sıfatlarındandır. 7-8. âyetlerde bu sıfatların, insanın insan olarak varlık alanına çıkışındaki yaratıcı rolü dile getirilmekte; böylece insanın, hayatı boyunca her an yararlanmakta olduğu diğer bütün nimetlerden de önce bedensel ve zihnî melekelerle donanıp düzgün bir insan olarak dünyaya gelişini kendisine borçlu bulunduğu rabbi hakkında, saptırıcı tesirlere kapılarak yanılgıya düşmesi, türlü şekillerde inkâr ve isyanlara boğulması eleştirilmektedir.
Dilediği şekilde yani güzel, çirkin, uzun, kısa, esmer, beyaz meydana getirendir O. Çünkü hiçbir yaratık kendisi ve başkasının şekli ve karakterinin oluşumunda yetkili değildir.
6,7,8. Ey insanoğlu! Seni yaratıp sonra şekil veren, düzenleyen, mütenasip kılan, istediği şekilde seni terkip eden, çok cömert olan Rabbine karşı seni aldatan nedir?
6, 8. İnsan! Kerîm olan, seni yaratıp düzelten, sana i/tidal veren, dilediği veçhile sana kılık, kıyafet veren Rabbine karşı seni hangi şey gurura düşürdü? [³].
1 Bu âyet bir kaç şekilde anlaşılabilir: 1. Seni muhtelif suretlerden dilediği herhangi bir surette tasvir etti. 2. Seni herhangi bir surette dilerse terkip ve tasvir eder, dilerse o güzel insan kılığından çıkarır da en çirkin suretlere sokar. 3. Seni herhangi bir surette denkleştirdi yahut evirdi-çevirdi, dilediği gibi seni terkip etti yahut dilerse başka bir surette de terkip eder demek olup evvelki iki mananın ikisini de ihtiva eder. Bu manaların hepsi de sahihtir. (Elmalılı)
Muhammed Esed
ve seni dilediği şekilde bir araya getiren (Rabbinden)?
(2) İnsanın yaratılışındaki sayısız harikulâdelikler bir yana, sadece suretindeki mükemmellik dahi, yüzyıllardır bilim, sanat ve felsefe dünyasını kendisine hayran bırakmıştır ve bırakmaya devam etmektedir. Özellikle “altın oran” veya “İlâhî oran” şeklinde bilinen orantı, kaynağını insan bedenindeki orantılardan almıştır ve kâinattaki estetiğin temeli olarak kabul edilmektedir. Bu oran, insan organlarının birbirine karşı pozisyon ve büyüklüklerinde akıllara durgunluk verecek bir mükemmellikte kullanılmıştır; insan yüzünde ise, neredeyse sayısız denecek belirtileriyle karşımıza çıkmaktadır. Bu yüzdendir ki, kâinat estetiğinin kurallarını değiştirmeden—ki bunu Âlemlerin Rabbinden başka yapacak yoktur—bu kâinat içinde insandan daha güzel bir yaratık, insan yüzünden daha güzel bir yüz düşünmek mümkün olmamıştır. Bu suret ve simanın herbir insan için ayrı ayrı takdir edilmiş olması ise, Yer ve Gökler Rabbinin, her insan bireyine karşı çok özel bir lütfudur ki, insanın böyle aşikâr bir kerem karşısında aldanması ve inkâra yönelmesi, gerçekten de bağışlanmayacak bir nankörlük olur. 28:68 ve 40:64’ün açıklamalarına da bakınız.
