Târık Suresi 3. Ayet

“Gece çakıp görünen” şeklinde çevirdiğimiz târık, sözlükte “gece gelen, kapı çalan, şiddetle vuran” anlamlarına gelir. Yıldızlar gece görünüp gündüz kaybolduğu için onlara da târık denmiştir. Müfessirler buradaki târıkın özel bir yıldız mı yoksa genel anlamda yıldız mı olduğu konusunda farklı görüşler ileri sürmüşlerse de (bk. Zemahşerî, IV, 240-241; Şevkânî, V, 486-487) ışığı gecenin karanlığını delip yeryüzüne ulaştığı için 3. âyette “delen yıldız” anlamında “en-necmü’s-sâkıb” tamlamasıyla tarif etmişlerdir. Bu tariften târıkın genel anlamda yıldız olduğu anlaşılmaktadır. Bu âyetlerde söze, göğe ve yıldıza yemin edilerek başlanmasının sebebi, 4. âyette belirtilen asıl konunun, yani insanın dünyadaki hayatının daima bir denetleyicinin, koruyucunun kontrolünde olduğu gerçeğinin önemine dikkat çekmektir. “Yıldızlarla da insanlar yollarını bulurlar” (Nahl 16:16) meâlindeki âyetin mecazi anlamından hareketle târık, “mânevî semadan gelip vicdana işleyen ve zihinlere nakşedilerek insanı içindeki ve dışındaki karanlıklardan çıkarıp aydınlatan ilâhî irşatlar” olarak da yorumlanmıştır (bk. Elmalılı, VIII, 5699). 4. âyette “gözetleyen” diye çevirdiğimiz hâfız kelimesini bazı müfessirler, “Oysa sizi gözetleyen muhafızlar, değerli yazıcılar var” (İnfitâr 82:10-11) meâlindeki âyetleri dikkate alarak “insanın yaptığı hayır ve şerri kaydeden yazıcı melekler” diye tefsir ederken (Zemahşerî, IV, 241; Elmalılı, VIII, 5701), bazıları da “Kişinin önünde ve arkasında Allah’ın emriyle onu kayıt ve koruma altına alan takipçiler vardır” (Ra‘d 13:11) âyetlerine dayanarak musibetlere karşı insanları koruyan muhafız melekler olarak tefsir eder (İbn Kesîr, VIII, 396). Bununla birlikte hâfız kelimesini, “meleklerin yapıp ettiklerini de kontrol eden ve bilen”, “her şeyin koruyucusu” (Hûd 11:57), “her şeyi hakkıyla gözeten” (Ahzâb 33:52) ve “her şeye şahit olan” (Mâide 5:117) Allah’tır diye yorumlamak da mümkündür.

Buradaki [necm-i sâkıb] yani “delip geçen yıldız” ile kastedilen, Târık 86:13-14. ayetler gereği vahiydir/Kur’an’dır.  

1- Keskin parlaklığı ile karanlığı delen.  

[Not: “En-Necmüs-Sakıb” = cehalet ve zulüm karanlığını Delen Yıldız: Hz. Peygamber Efendimizin iman ve istikamet devrimine ve Onun izinde gerçekleşecek Mehdiyet önderliğine işaret olabilir.]  

Maksat her yıldızdır. Ülker yıldızıdır diyenler de vardır.  

1 Necm-i sâkıb: Delen yıldız demek olup, ışığının kuvvetinden dolayı karanlığı deliyor gibi görünen parlak yıldız demektir. Yüksek yıldız veya sabahyıldızı anlamına da gelir. Bu ifâdeyle; karanlıkları sabahyıldızı gibi nuruyla delerek insanlara yol gösteren ve onları küfürden kurtaran “Kur’an veya Peygamber” (s.a.v), istiâre yoluyla kastedilmiş olabilir.  

[5670] Kur’an vahyi, insanoğluna zifiri gecede yolunu gösteren ve sabahı müjdeleyen kendi semasının en parlak yıldızıdır. Cahiliyye karanlığını delmiştir. Sâkıbın “yücelen” anlamını esas alırsak mâna şöyle olur: “yücelen bir yıldızdır”. Arap edebiyat tarihinde sâkıb ilk kez Kur’an’da görünür. Türetildiği sakb, “yumuşak bir şeyi yakarak delmek” mânasına gelir. Necm, “yıldız” anlamının yanında “vahyin aşama aşama inişini” (tencîm) de ifade eder. Bu açıdan bu âyetle “vahyin aşama aşama inişi şahit olsun” anlamına gelen Necm sûresinin ilk âyeti arasında bir mâna irtibatı bulunmaktadır.