Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 6118, sondan 119. ayet; 96. sure ve Alak Suresinin 12. ayetidir. Alak Suresi 12. ayetinin kelime sayisi 3, harf sayısı 12 ve toplam ebced değeri ise 797 olarak hesaplanmıştır. Alak Suresinin toplam ebced değeri 20564 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır.
Müfessirlerin çoğunluğuna göre bu âyetler Hz. Peygamber’e hitap ederek onun ve müminlerin Kâbe önünde namaz kılmalarını engellemeye kalkışan Ebû Cehil’e karşı bir eleştiri ve uyarıdır. Ancak bunları genel anlamda bütün insanlık için bir uyarı olarak değerlendirmek daha uygun olur. Zira âyetlerin içeriği dikkate alındığında burada, belli tarihsel kişi ve olayların ötesine uzanılarak her dönemde görülen ve dinin sosyal hayatı iyilik, hak ve adalet ilkeleri yönünde şekillendirme işlevini engellemek isteyen bütün zorbaların eleştirildiği ve insanlığın onlara karşı uyarıldığı anlaşılmaktadır. 11-12. âyetler ise hem kendisi doğru yolda olan hem de başkalarına Allah’a saygılı olmayı ve sorumluluk şuuru içerisinde bulunmayı emreden bir kimsenin ibadetten veya dinin emirlerini yerine getirmekten engellenmesinin kesinlikle yanlış ve haksız olduğunu ifade eder.
Mehmet Okuyan
11,12. Gördün mü? (Bir düşün:) Ya o (kul) doğru yol üzerindeyse veya [takvâ]yı (duyarlılığı) emrediyorsa?
1- Allah'ın buyruklarına içtenlikle uyarak; o buyruklarla, kötü ve zararlı şeylere karşı kendisini korumaya, güvenceye almak.
Ahmet Akgül
Veya (başkalarına da) kötülüklerden sakınmayı emrediyor. (Hakkı ve hayrı teklif ve tavsiyeye çalışıyor diye ona mâni olunuyorsa, bunların suçu ve sorumluluğu ne kadar ağırdır.)
Yahut Allah'a sığınıp emirlerine yapışarak günahlardan arınıp azaptan korunmayı, kulluk ve sorumluluk şuuruyla, haklarına ve özgürlüklerine sahip çıkarak şahsiyetli davranmayı, dinî ve sosyal görevlerinin bilincinde mü'min, müttaki olmayı emrediyor, takva esaslarını-Kur'ân esaslarını hayata geçirmeye dayalı bir düzen kuruyorsa da mı engelleyecek?
11,12,13. Söyle bakalım, o kul doğru yolda giden veya Allah'a karşı gelmekten sakınmayı buyuran bir kimse olsun; veya söyle, yalanlayıp yüz çeviren birisi olsun
Yâhut insanları Kur’an ahlâkına çağırarak dürüstlüğü, erdemliliği öğütlüyorsa ve sen onu, zâlimlerle mücâdelesinde yalnız başına bıraktıysan, âhirette bunun hesabını nasıl vereceksin?
[5814] Buradaki emrin “buyruk ve talimat” anlamına gelmediği açıktır, zira sahibi âmir makamında değildir. Emr, tıpkı el-emr bi’l-maruftaki gibi bir öneri ve davet ifade eder.
[5815] Yani: İbadeti engelleyen, hidayeti engellemiş ve sorumsuzluğa çağırmış olur (Takvâ için ilk kullanıldığı yer için bkz: 91:8, not 8.
Ömer Nasuhi Bilmen
Veya takvâ ile emretmiş ise. (Artık, o menedilir mi?)