Sahîh-i Buhârî 1830. Hadis

Köpek; hayvan olma ve parçalayıcı olma özelliğini barındırır. Bekçilik ve avcılık gibi işlerde köpekten yararlanılır. Yine köpekte başka hayvanlarda bulunmayan; iz sürme, koku alma, bekçilik etme, hafif uyku, sahibine bağlılık, eğitime elverişli olma gibi özellikler vardır. Taharet konusunda köpeğin necis olduğunu belirtmiştik. Yaratmanın Başlangıcı bölümünde köpeğe ait diğer özellikler ele alınacaktır.

Kelb-i akur nedir: Alimler burada, hadisin Arapça metninde yer alan "kelb-i akur" sözcüğünün ne anlama geldiği konusunda ve bundan aksi anlam (mefhum-ı muhalefet) çıkarılıp çıkarılamayacağı konularında ihtilaf etmişlerdir. a- Saîd İbn Mansur'un hasen senetle Ebu Hureyre'den rivayet ettiğine göre bununla kastedilen aslandır. b- Süfyan aracılığıyla Zeyd İbn Eslem'den rivayet edildiğine göre kendisine kelb-i akur'un ne olduğu soruldu, o da "yılandan daha çok saldırgan olan ne vardır?" dedi. c- Züfer burada kastedilenin yalnızca kurt olduğunu söylemiştir. d- İmam Malik Muvatta'da. şöyle demiştir: Bu, insanlara saldıran, onları korkutan; aslan, kaplan, pars, kurt gibi tüm hayvanları içerir. Bu görüşü Ebu Ubeyd, Süfyan'dan da rivayet etmiştir.

Alimlerin çoğunluğu da bu görüştedir. e- Ebu Hanife bu hadiste kastedilenin yalnızca köpek olduğunu söylemiştir. Kurt dışındaki hayvanlar bu bakımdan köpek gibi değerlendirilemez. Ebu Ubeyd çoğunluğun görüşüne şunları delil getirmiştir: a- Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, Ebu Leheb'in oğluna yaptığı bedduada "Allah'ım ona köpeklerinden bir köpeği musallat et" demiş, bu beddua sonucu onu bir aslan parçalamıştır. Bu, hasen bir hadis olup Hakim tarafından rivayet edilmiştir. b- Yüce Allah "Allah'ın size öğrettiğinden öğretip avcı hale getirdiğiniz hayvanların sizin için yakaladıklarından da yeyin" buyurmuştur. [Maide 5/4] Burada kelime kökü olarak "kelb"

sözcüğü kullanılmıştır. Bu sebeple parçalayıcı/saldırgan her hayvana "akur" denilmiştir. Tahavî de Hanefîlerin görüşüne şunu delil getirmiştir: Şahin ve doğan, yırtıcı kuşlardan olduğu halde ihramlının bunları öldürmesinin haram olduğu konusunda alimler ittifak etmişlerdir. Bu, öldürme izninin karga ve çaylak ile sınırlı olduğunu gösterir. Aynı şekilde diğer hayvanlarda da öldürme izni yalnızca köpek ve onunla aynı nitelikte olan kurt ile sınırlıdır.

Tahavî'nin ittifak bulunduğunu söylemesi eleştiri konusu yapılmıştır. Ölüm Cezasını Hak Eden ve Harem Bölgesine Sığınan Kişinin Durumu: Bu hadis, öldürülmesi gerekli olan kişinin harem bölgesine sığınması halinde öldürülebileceğine dair delil getirilmiştir. Çünkü harem bölgesindeki hayvanların öldürülmelerine izin verilme gerekçesi "fısk", yani yoldan çıkma özelliğidir. Katil de fasık olduğuna göre o da öldürülebilir.

Hatta onun öldürülmesi bu hayvanlardan daha önceliklidir. Çünkü bu hayvanların fasık olması doğalarının gereğidir. Mükellef olan insan ise fısk işlediğinde kendi saygınlığını ortadan kaldırmış olur. Bu yüzden fıskın gerektirdiği cezanın uygulanmasına daha layıktır. İbn Dakîk el-'îd bunun tartışmaya açık bir gelecektir. İbnü'l-Münzir şöyle der: İlim ehlinden görüşleri tespit edilebilenler, ihramlı kişinin yılanı öldürmesinin caiz olduğu konusunda icma etmişlerdir.

"Öldürülmesini emrettiğini işitmedim" sözü Aişe r.anha'nin sözü olup kastedilen Hz. Nebi'dir (s.a.v.). Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in, kelere "fasıkçık" demesi, onu öldürmenin mubah olmasını gerektirir. Aişe r.anha'nin bunu işitmemiş olması bunun yasak olduğunu göstermez. Çünkü Bed'u'1-halk {Yaratılışın Başlangıcı) konusunda da geleceği üzere Sa'd b. Ebî Vakkas ve diğer bazıları bunu işitmiştir.

İbn Abdüber gerek harem dışında gerekse harem bölgesinde keleri öldürmenin caiz olduğu konusunda ittifak bulunduğunu nakletmiştir. Ancak İbn Abdilhakem ve başkaları Malik'ten "ihramlı kişi keler öldüremez" sözünü nakletmişlerdir.