Sahîh-i Buhârî 902. Hadis

"Ey iman edenler, Cuma günü namaza çağırıldığı (ezan okunduğu) zaman, hemen Allah'ı anmaya koşun [Cuma, 9] âyeti gereğince cumhur ezanı duyan veya ezanı duyabilecek güçte olan kimselerin Cuma namazına gelmelerinin farz olduğunu söylemişlerdir. Bu bakımdan kişinin yerleşim biriminin içinde olması ile dışında bulunması arasında da bir fark yoktur. Bunun ölçüsü de İmam Şafiî'nin dediği gibi: "Ezan okuyan kişinin gür sesli olması, çevrede ezanı duymayı engelleyecek gürültünün bulunmaması ve kişinin işitme problemi olmamasıdır."

Atâ'nın görüşünü açıklarken kullandığı "ezanı duysan da duymasan da" sözü yerleşim biriminin içinde bulunanlarla ilgilidir. Ahmed İbn Hanbel bunu açık bir şekilde dile getirmiştir. Hatta İmam Nevevî bu konuda herhangi bir görüş ayrılığının bulunmadığını kaydetmektedir. Abdürrezzâk'ın İbn Cüreyc'ten naklettiği bu rivayetin farklı bir varyantında şu ek bilgi vardır; İbn Cüreyc şöyle demiştir: Atâ'ya karye-i câmîa nedir diye sorduğumda bana şu cevabı verdi: "Cidde gibi cemaati, yöneticisi (emîr), hâkimi (yargıç) ve birbirine bitişik toplu evleri olan yerleşim birimleridir."

ez-Zâviye, Haccâc İle Ibnü'l-Eş'as arasında meydana gelen büyük mücadelenin yaşandığı yerdir. Nebi s.a.v.'in "bu gün için iyice temizlenseniz (ne kadar iyi olur!)" diye buyurması bir temennidir. Hadisten Çıkarılan Sonuçlar 1. Öğretmen öğrencisine çok merhametli ve şefkatli bir tarzda yaklaşmalıdır. 2. Hayırlı insanlarla birlikte aynı meclisi paylaşmadan önce güzelce temizlenmek müstehaptır.

3. Müslümanlara sıkıntı verecek her türlü tavır ve davranıştan kaçınmak gerekir. 4. Ashâb-ı kiram kendilerine zor gelse bile Resûl-i Ekrem'in emirlerine uyma konusunda çok titiz davranırdı.