

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu rivayetler dahî cünüb olarak sabahlıyan bir kimsenin orucu bozulmadığına delildirler. Az yukarda da işaret ettiğimiz vecihle Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in fetvası soran zâta canı sıkılmışdır. Çünkü soran zât Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in memnu olan bir fiili işlediğine, ancak gelmiş geçmiş bütün günahları affedildiği için bundan mes'ûl olmıyacağına kanaat getirmiştir, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem); «Ben sizin en ziyâde Allah'dan korkanınızın)... ilâ ahir...» buyurarak o zâta red cevâbı vermiştir. Hz. Aişe hadîsi Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) 'in fiillerine uymanın vücûbuna delildir. îmam Mâlik ile diğer bir çok Bağdat ulemâsının ve ekseri Şafiilerin kavilleri budur. Şafiilerin bir çoklarına göre Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in fiillerine uymak mendûbdur. Bazıları mubah olduğunu söylemişlerdir. Bu hususta usul-i fıkıh kitaplarında tafsilat vardır. Şöyle ki: 1- Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in oturup kalkmak, yiyip içmek gibi tabiî fiilleri ümmetinin fiilleriyle müsavidir. 2- Kuşluk namazı, vitir ve teheccüd gibi ona mahsûs farz olan namazlar ile dörtden ziyâde kadınla evlenmek hususunda ümmeti onun gibi değildir. 3- Mutlak veya mücmeli beyân için işlediği fiiller bil'ittifâk ümmetine de şâmildir. 4- Yukarki üç kısımdan başka Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'den sâdır olan bir fiile, o fiilin sıfatına göre hüküm verilir. Fiil, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)hakkında vâcib ise ümmetine-de vâcib, mendûb ise ümmetine de mendûbdur. Sıfatı bilinmeyen fiiller hakkında ihtilaf olunmuştur. İmam Mâlik'e göre mubah, İmam Şafiî, İmam A'zam ve ulemâdan bir cemaata göre mendûbdur. Bâzıları bu hususta bir şey söyliyemeyip tevakkuf etmişlerdir.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.