Sahîh-i Müslim 2831. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadisi Buhâri «Hacc» bahsinde tahric etmiştir. Hadîs-i Şerîf Hz. Aişe (Radiyallahû anha)'dan muhtelif tariklerle rivayet olunmuştur. Tahavî onu on sekiz tarikden rivayet etmiştir. Ebû Ömer îbni Abdilberr: «Aişe hadîsi sahîh ve sabittir, ulemâ onun sıhhat ve sübûtu hususunda ihtilâf etmemişlerdir.» diyor. «Hurm» yahut «Hirm» hacc için ihrama girmektir. Yukarıda da işaret ettiğimiz yecihle hacca niyet eden bir kimse kadınla cima', dikişli elbise, kara avcılığı, koku sürünme, tırnak kesme ve sâire gibi şeyleri kendisine yasak. olduğunu iltizâm ettiğinden niyete «İhram» denilmiştir. İhrâmın mânası: Harama girmektir. «Hıll» ihramdan çıkmaktır. Hacc fiilleri sona erince, hacc esnasında yasak olan şeyler hacılara tekrar mubah kılınmıştır, zira mani' za'il olunca yasak avdet eder. îşte ibâdet sebebiyle yasak olan şeylerin hacılara tekrar mubah kılınmasına «Hıll» yani helâle çıkmak ta'bir olunmuştur. . Beyti tavafdan murâd: Tavaf-ı ziyarettir. Buna «Tavâf-ı ifâza» denilir. Hadîsin bâzı rivayetlerinde Hz. Aişe 'nin: «Kokulardım» demiş olmasına bakarak yardımcı fiil «Kâne» nîn devam ve tekrar iktiza etmediğini söyleyenler olmuştur. Çünkü Hz. Aişe'nin Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e koku sürmesi bir defaya mahsus olmak üzere veda' haccında vuku' bulmuştur. Nitekim Urve rivayetinde bu cihet tasrih olunmuştur. Bazıları buna î'tiraz etmiş ve: «İddia edilen şey ihram değil, koku sürmektir. Bir ihram için birkaç defa koku sürünmeye mani* yoktur» demişlerdir. İmam Fahruddin-i Razi «Kâne» fi'linin tekrar ve devam iktiza etmediğini söylemiş, buna mukabil îbni Hacib tekrar iktizâ ettiğine katiyetle kaail olmuştur. Ehl-i tahkik ulemadan bâzılarına göre «Kâne» tekrar iktizâ eder, lâkin bazan tekrar îcab etmediğine karine bulunur. Aynî de bu kavli tercih etmiştir. Bâzıları Hz. Âişe'nin yalnız bu rivayette: «kokulardım» dediğini, sair rivayetlerde «kokuladım» ta'birini kullandığını iddia etmişse de bu iddia doğru değildir, çünkü hadîsin birçok rivayetlerinde «Kokulardım», «Kokulardım» ta'birleri kullanılmıştır. Nitekim babımız rivayetlerinin birkaçı da bu şekildedir.