Sahîh-i Müslim 7110. Hadis

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadislerin birinci rivayeti Arab yarımadasında şeytan’a ibâdet edecek kimse kalmadığını bildirmektedir. Nevevi: «Bu hadîs Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in mu'cizelerindendİr.» diyor. Filhakika Arab yarımadasında o günden bugüne müslüman olmayan yoktur. Fakat şeytan her ne kadar müslümanları dinlerinden döndüremiyeceğini anlamışsa da aralarında fitne ve fesad saçmak için dâima koşmuş ve hâlen çalışmaktadır. Arş: Hükümdarın tahtı demektir. Şeytan’ın tahtından murad; bulunduğu merkezdir. Hadîs-i şerîf şeytanın merkezi su üzerinde bulunduğunu anlatmaktadır. El-Mebârik nam eserde şöyle deniliyor: «Şeytanın tahtını su üzerine koyması hakikî olabilir. Allah Teâlâ istidrac için o’na bu kudreti vermiştir. Fakat bu söz onun şiddetli azgınlığını ve ordusu arasında emrini getirdiğini temsil de olabilir. Her iki takdire göre de Resulullah (Sallallohu Aleyhî ve Sellem) bu tumturaklı ibareyi (yâni; tahtının su üzerinde oluşunu) onunla istihza için kullanmışa benziyor. Çünkü aynı ibare Allah hakkında kullanılmış (Ve onun arşı su üzerindeydi) buyurulmuştur.» Feesleme» kelimesi «Feeslemü» şeklinde de okunmuştur. Bu takdirde cümlenin mânâsı ben ondan kurtuldum, demek olur. Ulema bu iki rivâyetin hangisi tercih edileceğinde ihtilâfa düşmüşlerdir. Hattâbî : Sahih ve muhtar olan refî' rivayeti (yâni; eşlemü) dır.» demiş; Kaadî Iyad ise «esleme» rivayetinin muhtar olduğunu söylemiştir. Çünkü bundan sonra Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Artık bana hayırdan başka bîr şey emretmiyor.» buyurmuştur. Eslemenin mânâsında da ihtilâf vardır. Bazıları bunun teslim oldu mânâsma geldiğini söylemiş; bir takımları da Müslüman ve Mu'min oldu mânâsında kullanıldığını bildirmişlerdir. Hadîsin zahir mânâsı da budur. Kaadî Iyâd şöyle demiştir: «Bilmiş ol ki, ümmet Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in cismiyle, fikriyle ve diliyle şeytan’dan masum ve mahfuz olduğuna ittifak etmiştir.» Bu hadisler şeytan’ın vesvesesinden fitne ve igvasmdan korunmak gerektiğine işaret etmektedirler. Şeytanın dâima bizimle beraber olduğunun bildirilmesi imkân nisbetinde ondan korunalım diyedir.