

Ahmed Davudoğlu açıklaması: Bu hadîsi Müslim «Namaz» bahsinde de tahric ettiği gibi Buharî «Ezan» bahsinde. Ebu Davud 'da namaz bahsinde tahric etmişlerdir. Hadisin muhtelif rivayetlerinden anlaşıldığına göre Ashab-ı Kiram yatsı namazını kılmak üzere toplanmışlar, namaz için ikamet getirilmiş. Tam bu sırada bir kavmin büyüğü olduğu söylenen bir adam gelerek Resul-i Ekrem (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile görüşmek istemiş, o da mescidin bir köşesine çekilerek kendisi ile gizlice uzun uzun görüşmüş ve onu İslama yatıştırmaya çalışmış. Aynî diyorki; «Gelen bu zatın bir melek olması Enes (R.A.)'in onu insan suretinde görmesi ihtimalden uzak değildir. Hadis muhtelif rivayetleri ile uykunun abdest bozmayacağına delalet etmektedir. Yine Enes (R.A.)'dan bir rivayetde; «Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in ashabı yatsıyı beklerken uyurlar hatta başları göğüslerine düşerdi; sonra namazı kılarlar, abdest almazlardı» denilmektedir. Hadîsin bir rivayetinde Katade «Enes rivayet ederken işittim» dediği halde Şu'be' nin ona; «Sen bunu Enes'den mi işittin» diye sorması, işitip işitmediğini iyice tesbit etmek içindir. Çünkü Katade (Rahimehullah) Müdellislerdendir. Şu'be ise tedlîsi son derece hor görenlerdendir. Hatta «Zina etmek tedlis yapmaktan ehvendir» dediği rivayet olunur. Evvelcede arzettiğimiz gibi müdellisin «an» edatı ile «filandan» diyerek rivayet ettiği hadisle ihticac olunmaz. Filandan işittim derse ancak o zaman hadisi makbul olur. Bu sebepten Şu'be (Rahimehullah) Katade'nin hadîsi işitip işitmediğini iyice tesbit etmek istemiştir. Her halde Katade dahi onun bu fikrini anlamış olacakki hadîsi Enes'den işittiğini Allah'a yemin ederek söylemiştir.

Zincir sözün kaynağından musannife doğru sıralanmıştır: 1 = sözü söyleyen/ilk aktaran, sonrakiler onu sırayla nakledenler, en altta eseri derleyen Müslim. Râviye tıklayınca aynı râvinin geçtiği tüm hadisler listelenir; parantezdeki sayı râvinin sitedeki hadis kitaplarında geçtiği hadis sayısıdır.