es-Sa'b b. Cessâme

Ebû · Sahâbî, Kinâne'nin Benî Leys kolundan

es-Sa'b b. Cessâme b. Kays b. Abdullah b. Ya'mer…

DoğumHijaz
Vefath. 12
KünyeEbû
Nisbeel-Leysî, el-Hicâzî, et-Tâifî, el-Kureşî halîfleri
Yaşadığı yerlerMedine
TabakaSahâbî
Cerh-ta'dîlsahâbî

Hakkında

Sa'b b. Cessâme, tam adıyla es-Sa'b b. Cessâme b. Kays el-Kinânî el-Leysî, Ehâbîş ittifakı içinde yer alan Benî Leys kabilesine mensup bir sahâbîdir. Annesi Ebû Süfyân'ın kız kardeşi olup adı Zeyneb ya da Fâhite olarak kaydedilir. Kardeşi Muhallim b. Cessâme de sahâbîdir. Rical kaynaklarında künyesi Ebû Mülcim olarak geçer.

Mekke'nin fethinde ve Huneyn Gazvesi'nde bulundu; Resûlullah'ın Huneyn'de gösterdiği yiğitliği övdüğü rivayet edilir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra Veddân ya da Ebvâ'ya yerleşti. İran fetihlerine katıldı ve h. 23 / m. 644'te İstahr'ın fethinde bulundu. Bu sırada biri Deccal'in çıktığını haykırınca, Deccal'in ancak insanlar onu anmayı unutup minberlerde ondan söz edilmez olduğunda çıkacağını Resûlullah'tan duyduğunu söyleyerek o kişiyi düzeltti.

Hadisleri Kütüb-i Tis'a'da ve özellikle Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'inde yer alır; bu rivayetlerin önemli bir kısmı Abdullah b. Abbas vasıtasıyla nakledilmiştir. Vefatı hakkında farklı görüşler vardır: Bazı kayıtlar Hz. Ebû Bekir döneminde öldüğünü söylerken Fesevî ve İbn Hacer'in açıklamaları onun Hz. Ömer'in son yıllarına veya Hz. Osman dönemine yetiştiğini gösterir; muhtemel vefat yılı h. 25 / m. 646'dır.

Ailesi

Babası
Juthama bin Qays
Kardeşleri
Muhlam bin Juthama bin Qays, Laith bin Juthama bin Qays

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.

Sözün kaynağı olduğu hadisler

Sa'b İbn Cessame el-Leysî, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ebva'da iken kendisine vahşî bir eşek/zebra hediye etti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bunu geri verdi. Sa'b'ın yüzündeki hoşnutsuzluğu sezince ona şöyle buyurdu: "Biz yalnızca ihramlı olduğumuz için bunu sana geri verdik". Tekrar: 2596, 2573
İbn Abbas r.a.'ın naklettiğine göre es-Salb İbn Cesame r.a. şöyle demiştir: Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Bütün koruluklar Allah'a ve Resulüne aittir." Buhari, "Bize, Hz. Nebi'in, en-Naki' bölgesini, Hz. Ömer'in de, eş-Şeref ve Rebeze bölgesini koruluk haline getirdiği bilgisi ulaşmıştır" demiştir. Tekrar: 3013
Abdullah b. Abbas r.a., Sa'b b. Cessame r.a.'den rivayet etmiştir: Sa'b, Allah Resulüne Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ebva'da veya Veddan'da bulunduğu sırada bir yabani eşek (zebra) hediye etmişti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem onun hediyesini geri çevirdi. Sonra bozulduğunu fark edince: "Hediyeni ihram/ı olduğumuz için geri çevirdik" buyurdu.
Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe'den rivayet edilmiştir: Abdullah b. Abbas ona sahabeden olan Sa'b b. Cessame el-Leysi'den şöyle duyduğunu bildirmiştir: Sa'b, Ebva'da -veya Veddan'da- Allah Resulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem ihramlı iken O'na bir yabani eşek (zebra) hediye etmişti. Hz. Nebi onu kabul etmedi. Sa 'b diyor ki: "Hediyemi reddetmesine bozulduğumu görünce bana: "Biz senin hediyeni reddetmezdik ama ihramlıyız (yanlış anlama)" buyurdu.
İbn Abbas, Sa'b İbn Cessame'nin şöyle dediğini nakletmiştir: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ebva'ya - veya Veddan'a - uğradığında ben de oradaydım. Resul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem düşman topraklarında uyumakta olan müşriklere gece baskını yapıldığı takdirde kadınların ve çocukların da ölebileceği söylenince Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: "Onlar da o müşriklerin bir parçasıdır." Ben Resul-i Ekrem Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in: "Allah ve Resulü'nün himayesinden başka bir himaye (koruma altına alma yetkisi) yoktur" dediğini duydum .