Abdullah b. Zem'a

Sahâbî, Ümmü Seleme'nin yeğeni

Abdullah b. Zem'a b. el-Esved b. el-Muttalib b. Esed b. Abdüluzzâ b. Kusay

DoğumMekke
Vefath. 35 · Medine
Nisbeel-Kureşî, el-Esedî, el-Medenî
Yaşadığı yerlerMedine
TabakaMeşhur sahâbî
Cerh-ta'dîlsahâbî

Hakkında

Abdullah b. Zem'a, Kureyş'in Esed b. Abdüluzzâ koluna mensup bir sahâbîdir. Annesi Kureybe bint Ebû Ümeyye, Hz. Peygamber'in zevcesi Ümmü Seleme'nin kız kardeşidir; dolayısıyla Ümmü Seleme'nin yeğenidir. Babası Zem'a ile amcası Akîl, Bedir Savaşı'nda müşrikler safında öldürülmüştür. Kureyş'in ileri gelenlerinden olan Abdullah, Medine'ye yerleşmiş ve Hz. Peygamber'in huzuruna girişlerde izin veren kişilerden biri olmuştur. Resûlullah'ın son hastalığında Bilâl ezan okuyunca, halka namazı kıldıracak kişiye haber götürme görevini üstlendiği nakledilir.

Ondan Urve b. Zübeyr ve Ebû Bekir b. Abdurrahman hadis rivayet etmiştir. Buhârî'deki hadisi, Hz. Sâlih'in devesini kesen kişi, kadınlara vurmanın yasaklanması ve yel çıkmasına gülmenin kınanması konularını bir arada içerir. Vefatı hakkında farklı bilgiler vardır; bir kısım kaynaklara göre h. 35 / m. 656'da Hz. Osman'la birlikte evinde öldürülmüş, diğer bir görüşe göre h. 63'te Harre Vakası'nda hayatını kaybetmiştir.

Ailesi

Babası
Zama'a b. al-Aswad b. al-Muttalib b. Asad
Annesi
Qaribah al-kubra bint Abi Umayyah Makhzumi
Eşi
Zaynab bint Abi Salamah
Kardeşleri
Yazid bin Zama'a bin al-Aswad, Wahb bin Zam'a bin al-Aswad
Çocukları
Abu 'Ubaida bin 'Abdullah bin Zama', 'Ubiadullah, Qurayba, Others (Total 9 kids)

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.

Zincirde geçtiği hadisler

Abdullah b. Zem'a dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i -(Salih kavminin) dişi devesinin kesilmesini sözkonusu ederken- şöyle buyurduğunu dinledim: O dişi deveyi kesmeye kavmi arasında güçlü ve kendisine zarar verilemeyen Ebu Zem'a'ya benzeyen birisi kalkıştı. " Tekrar: 4942, 5204, 6042
Abdullah İbn Zem'a r.a.'dan rivayete göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurmuştur: "Sizden herhangi bir kimse köleyi dövereesine hanımını dövmesin. Sonra (belki de) günün sonunda onunla cima' etmek isteyebilir."
Rivayet zinciri: Buhârî ← Muhammed b. Yûsuf ← Süfyân ← Hişâm ← babası ← Abdullah b. Zem'a
Süfyan'dan, o Hişam'dan, o babasından, o Abdullah İbn Zem'a'dan, dedi ki: "Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem, kişiden dışarıya çıkan (sesten) dolayı bir kimsenin gülmesini nehyetmiş ve: Sizden herhangi biriniz ne diye hanımını erkek deveyi dövercesine döver? Sonra belki o kimse akşam'a onun boynuna sarılacaktır, buyurdu." es-Sevr!, Vuheyb ve Ebu Muaviye, Hişam'dan: "Kölesini döver gibi ... " diye rivayet etmişlerdir.
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe ile Ebû Kureyb rivayet ettiler. (Dedilerki): Bize İbni Numeyr, Hişam b. Urve'den, o da babasından, o da Abdullah b. Zem'a'dan naklen rivayet etti, (Şöyle demiş): Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hutbe okudu da, deveyi ve onu boğazlayanı anarak şöyle buyurdu : «Semûd kavminin en yaramazı (yerinden) fırladığı zaman: Bu deve için muktedir müfsit, kavminin içinde Ebû Zem'a gibi kuvvetli bir adam yerinden fırladı.» buyurdu. Sonra kadınları anarak onlar hakkında va'z etti. Sonra : «Sizden biriniz ne zamana kadar karısını dövmeye devam edecek?» Ebû Bekr'in rivayetinde: «Cariyeyi dövmeye...» Ebû Kureyb'in rivayetinde ise: «Köleyi dövmeye (ne zamana kadar devam edecek)... Olur ki, o kadınla son gününde cima' eder.» denilmiştir. Sonra ashabına yellenmeye güldükleri için va'z ederek : «Sizden biriniz yaptığına gülmeye ne zamana kadar devam edecek?» buyurdular.