Kays b. Ubâd

Ebû Abdullah · Tâbiî, Basralı zâhid

Kays b. Abbâd

Vefath. 80
KünyeEbû Abdullah
Nisbeed-Dubaî, el-Kaysî, el-Basrî, el-Yeşkürî
Yaşadığı yerlerBasra, Medine
Tabaka2. tabaka
Cerh-ta'dîlsika (güvenilir)

Hakkında

Ebû Abdullah künyeli Kays b. Ubâd, Dubayaoğulları'na mensup Basralı bir tâbiîdir. Hz. Ömer'in hilâfeti döneminde Medine'ye gelmiştir. Mescid-i Nebevî'de ön safta namaz kılarken Übey b. Ka'b'ın onu geriye çekip yerine geçtiği ve bunun Hz. Peygamber'in öğrettiği bir uygulama olduğunu söylediği nakledilir.

Hz. Ömer, Hz. Ali, Ebû Zer, Ammâr, Sa'd b. Ebû Vakkâs, İbn Ömer ve Abdullah b. Selâm gibi sahâbîlerden rivayette bulunmuştur. Buhârî'deki rivayetleri arasında Abdullah b. Selâm'ın cennetle müjdelenmesine dair haber öne çıkar. Ondan oğlu Abdullah, Hasan-ı Basrî, Muhammed b. Sîrîn ve Ebû Miclez hadis nakletmiştir. İbn Sa'd onu az hadisli ve güvenilir, İclî ise salihlerin büyüklerinden biri olarak nitelendirmiştir.

İbnü'l-Eş'as'ın Haccâc'a karşı ayaklanmasına katılmış ve bu isyandan sonra Haccâc tarafından öldürülmüştür; ölümü h. 80'den sonraya (m. 699 sonrası) tarihlenir.

Râvi adları senedden otomatik ayrıştırılmış; kimlik ve hayat bilgileri ricâl kaynaklarından (Itqan râvi profilleri, muslimscholars.info) eşleştirilerek eklenmiştir.

Sözün kaynağı olduğu hadisler

Kays b. Ubad dedi ki: "Medine mescidinde oturuyorken yüzünde huşu'un izleri görülen bir adam mescide girdi. Bu, cennet ehlinden bir adamdır, dediler. Hafifçe iki rekat namaz kıldı, sonra çıktı. Ben de arkasından giderek dedim ki: Sen mescide girdiğinde bu cennet ehlinden bir adamdır dediler. Şu cevabı verdi: Allah'a yemin ederim kimsenin bilmediği bir şeyi söylememesi gerekir. Ben sana bunun sebebini anlatayım. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem döneminde bir rüya gördüm. Ben de o rüyamı ona anlattım. Kendimi bir bahçedeymişim gibi gördüm. -Bahçenin genişliğini, yeşilliğini de zikretti- ortasında alt tarafı yerde, üst tarafı semada olan demirden bir direk vardı. Üst tarafında da bir kulp vardı. Bana, ona çık denildi. Ben, buna gücüm yetmez dedim. Daha sonra yanıma bir hizmetçi geldi, arkamdan elbiselerimi kaldırdı. Ben de o direğe yükseldim ve nihayet onun en üst tarafına kadar çıktım. O kulpu yakaladım. Bana, iyice tutun denildi. Uyandığımda hala o kulp elimde idi. Rüyamı Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e anlatınca şöyle buyurdu: O gördüğün bahçe İslamdır, direk İslamın direğidir, o kulp ise sapasağlam olan kulptur, sen ölene kadar İslam üzere kalacaksın." İşte sözü geçen o adam Abdullah b. Selam'dır. Kays b. Ubad'dan, o İbn Selam'dan: (Hizmetçi demek olan) "Minsafi yerine "vasıf' lafzını kullanmıştır. Tekrar: 7010 ve 7014
Rivayet zinciri: Buhârî ← Abdullah b. Muhammed ← Ezher b. Sa'd ← İbn Avn ← Muhammed b. Sîrîn ← Kays b. Ubâd
Kays b. Ubad'dan rivayetle: Ali r.a. dedi ki: Şu: "Bu ikisi Rableri hakkında davalaşan iki hasımdır. "[Hacc 19] ayeti bizim hakkımızda inmiştir.
Kays b. Abbad şöyle demiştir: Ben Sa'd b. Malik ve İbn Ömer'in yer aldığı bir halkada idiin. Derken Abdullah b. Selam uğradı. Oradakiler "Bu, cennet ehlinden olan bir adamdır!" dediler. Ben de ona "Buradakiler senin hakkında şunu şunu söylediler" dedim. Abdullah b. Selam "Sübhanallah! Onlara hakkında bilgileri olmayan bir sözü söylemeleri uygun olmaz. Ben sadece şöyle bir rüya görmüştüm: Sanki yemyeşil bir bahçenin içine konulmuş bir sırık vardı. Bu sırık orada dikilmişti. Bu sırığın başında da bir kulp vardı. Aşağısında ise bir minsaf (hizmetçi) vardı. Bana 'Bu sırığa çık' denildi. Ben de çıktım ve hatta tepedeki kulpu elime aldım. Nihayet bu rüyamı Resulullah'a anlattım. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Abdullah, bu en sağlam kulpa yapışmış olarak vefat edecektir" buyurdu.