Bu ayet Hafs Mushafı sırasına göre baştan 2306, sondan 3931. ayet; 19. sure ve Meryem Suresinin 56. ayetidir. Meryem Suresi 56. ayetinin kelime sayisi 8, harf sayısı 33 ve toplam ebced değeri ise 2141 olarak hesaplanmıştır. Meryem Suresinin toplam ebced değeri 281117 olarak hesaplanmıştır. Ebced sayımlarında varsa ء Hemze harfi dahil olarak sayılmıştır. Bu sure كـهيعص hurufu mukatta harfleriyle başlamaktadır. Bu ayette كـ (0) ه (1) ي (4) ع (0) ص (1) bulunuyor.
Tefsircilerin belirttiğine göre, İdrîs’in asıl adı Uhnûh olup Hz. Nûh’un üçüncü batından dedesidir. Hz. Şît’ten sonra kendisine 30 sayfa vahiy indirilerek peygamberlik görevi verilmiştir. Kitaplı dinlerde ortak rivayet ve inanışa göre İdrîs ilmin, medeniyetin ve aklî sistemlerin ilk kurucusudur. “Remil ilmi, hey’et, nücûm, hesap, tıp, nebatların sırları, garip sanatlar, yazı yazmak, dikiş dikmek, terazi kullanmak gibi meslek ve sanatları İdrîs icat etmiştir. Sahifelerinde semavî sırlar, ruhanîlere hükmetmenin yöntemleri, varlıkların özellikleri gibi konulara dair bilgiler vardı. Çok sayıda talebesi olan İdrîs demiri keşfedip ondan aletler yapmış, ziraatı geliştirmiş, deri ve kumaşlardan elbise dikmiştir” (Ömer Faruk Harman, “İdrîs”, DİA, XXI, 480).
İdrîs’in “üstün bir konuma getirilmesi” ile muhtemelen onun yukarıda açıklanan özellikleri kastedilmiştir. Bu ifadeyi, onun mânevî âlemde (göklerde) müstesna yerlerde bulunduğu şeklinde anlamak da mümkündür; bu mânayı destekleyen rivayetler vardır.
Mehmet Okuyan
Kitapta İdris’i de hatırla! Şüphesiz ki o, çok doğrulayıcı (biriydi) ve peygamberdi.
Cemal Külünkoğlu Meryem Suresi 56. Ayet Açıklaması
Hz. İdris, Hz. Şit’in oğludur. Hz. Adem'in altıncı kuşaktan torunudur. Kur’an’a göre İnsanoğluna Allah tarafından gönderilen üçüncü peygamberdir. Allah ona otuz sahife vermiştir. Kābiloğullarına peygamber olarak gönderilmiş, kavminden Allah’a itaat etmelerini, şeytana karşı çıkmalarını istemiş, fakat kavmi onu dinlememiştir.Bu ayetlerde Hz. İbrahim’in doğruluğu ve ödünsüzlüğü, Hz. Musa’nın mücadelesi ve sabrı, Hz. İsmail’in özünün sözünün bir olması ve sadakati, Hz. İdris’in vefası ve dürüstlüğü gibi daha pek çok güzel vasıfları hatırlatılarak inananlara ahlâkî anlamda mesaj veriliyor.
Diyanet İşleri (Eski)
Kitap'da İdris'i de zikret, çünkü o dosdoğru bir peygamberdi.
Mustafa İslamoğlu Meryem Suresi 56. Ayet Açıklaması
[2513] İdris ismi Kur’an’da bir kez daha (21:85) geçer. İbn Mes’ud, İbn Abbas, Mücahid ve Dahhâk bu ismin Sâffât 123’te geçen İlyas nebinin diğer bir adı olduğu yorumunu yapmışlardır. 58. âyette “Âdem’in neslinden” denilmesi, Hz. İdris’in çok daha erken dönemde yaşamış bir peygamber olduğu anlamına gelir. “İdris İlyas’tır” sonucunu üreten klasik yorumlara dayalı “yeniden doğuş” söylemi de mesnetsizdir. Bu yorumlar onun Eski Ahid’deki Hanok’la özdeşleştirilmesinden kaynaklanmıştır. İdris ismi “ders, öğrenim, bilgi”ye delâlet eder. Bazı çağdaş müfessirler Mısırlılarca sonradan tanrılaştırılan bilge kişi Osiris’in Arapçalaşmış şekli olduğu görüşündedirler. Kadim hikmetin babası olarak bilinen Hermes’in (trismegistos) Hz. İdris olduğu yorumlarını ismin delâleti de doğrular gibidir. Bir sonraki âyetteki yüce konum da, Hz. İdris’in hikmetin babası oluşunu teyit eder. Taberî Tarih’inde Allah Rasûlü’nden “kalemi ilk yontanın İdris nebi” olduğuna dair bir rivayet nakleder (I, 174). Allah en doğrusunu bilir.
[2514] Çevirimizin gerekçesi için bkz: Âyet 41, not 49.
Ömer Nasuhi Bilmen
Ve kitapta İdris'i de zikret. Şüphe yok ki o, bir sıddık, bir peygamber idi.
İdris’in asıl adı Uhnuh (Enoch) olup, Nuh (a.s.)’ın 3. batın dedesidir. Rivâyete göre, kendinden önceki insanlar deri giyinirken o elbise dikmeye başlamış ve giymiştir. Ona 30 sahife indirilmiştir. Kalemle ilk yazı yazan, yıldızlar ve hesap ilmi ile ilk meşgul olan odur.
Süleyman Ateş
Kitapta İdris'i de an: Çünkü o, çok doğru bir peygamberdi.